Hàng triệu người trên Internet sập bẫy "kẻ nói dối vĩ đại"

Ý - Được mệnh danh là kẻ nói dối vĩ đại, Tommaso Debenedetti, 47 tuổi người Ý, đã dựng lên hàng loạt thông tin giả mạo để đánh lừa người đọc. Mới ngày 28 tháng 6 vừa qua, Debenedetti tạo tài khoản Twitter mạo danh nhà xuất bản Alfred Knopf và loan tin nhà văn Cormac McCarthy đã qua đời. Tất nhiên, nhà văn Hoa Kỳ vẫn còn sống, nhưng nhiều thành viên Twitter, trong đó có cả tờ báo USA Today, đã tưởng rằng đây là sự thật và đưa tin về việc này.

"Chuyện này cho thấy điểm yếu của truyền thông. Tài khoản không hề đáng tin cậy, chỉ được tạo ra vài phút trước khi thông điệp giả mạo được phát đi, nhưng rất nhiều trang tin tức đã rơi vào bẫy. Thật không thể tin được", Debenedetti bình luận.

Tài khoản của nhà xuất bản Alfred Knopf thật sự có tới 250,000 người theo dõi với hơn 11,000 lượt chia sẻ thông tin (tweet), trong khi tài khoản giả chỉ có 1,000 người theo dõi và 4 lần tweet, vậy mà vẫn có người bị lừa.

Debenedetti là con trai của một nhà phê bình văn học nổi tiếng người Ý. Ở tuổi 20, ông dành nhiều thời gian thực hiện các bài đánh giá, phỏng vấn với hy vọng trở thành nhà báo tên tuổi. Không thành công, Debenedetti bắt đầu “tự chế” ra những cuộc phỏng vấn với các nhân vật lớn như tiểu thuyết gia Philip Roth, nhà ngôn ngữ học Noam Chomsky, Mikhail Gorbachov, Dalai Lama...

Chỉ đăng bài trên những tờ báo nhỏ ở địa phương và bằng tiếng Ý, Debenedetti kéo dài trò lừa bịp trong vài năm mà không bị phát hiện. Mãi tới năm 2010, báo La Repubblica phỏng vấn nhà văn Philip Roth về những gì ông đã "chia sẻ" với Debenedetti vài tháng trước đó, mọi việc mới được sáng tỏ. Debenedetti giải thích rằng, những bài viết giả mạo của ông ta không phải để kiếm tiền, mà là một cuộc thử nghiệm xã hội, cho thấy sự kém cỏi của truyền thông.

Debenedetti dành nhiều thời gian tìm kiếm nhân vật để mạo danh, đọc sách và nghiên cứu cuộc sống của họ, để có thể đăng thông báo giả mạo theo phong cách của các tài khoản thực. Chỉ trong hai năm 2010-2012, ông đã khiến cộng đồng Twitter tin ông là Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai, Tổng thống Syria Bashar al-Assad, Ngoại trưởng Đức Steinmeier, Thủ tướng Ý Mario Monti, Đức Hồng y Tarcisio Bertone, Bộ trưởng Quốc Phòng Nga Sergei Shoigu, Bộ trưởng Nội Vụ Nga Vladimir Kolokoltsev...
Khi Debenedetti sử dụng tài khoản giả của Bộ Trưởng Kolokoltsev để đưa tin Tổng Thống Bashar al-Assad qua đời ngày 6 tháng 8, 2012, giá dầu thô đã tăng vọt. "Tôi chưa thấy chán. Tôi tiếp tục tạo các tin giả vì mỗi ngày, mỗi tuần, vẫn có những người tin và đăng lại tin giả mạo của tôi", Debenedetti nói.
Một số nhà phân tích nói rằng, Debenedetti là kẻ nói dối, nhưng ông ta giúp nhiều người mua vui nên ông ta đã được tha thứ. Còn Debenedetti vẫn đang được mệnh danh là kẻ tung tin đồn thất thiệt sáng tạo và thành công nhất trên Twitter.