Khai thác Mulch cho ích lợi của vườn

Bài VŨ HẰNG

Người làm vườn, dù chuyên nghiệp hay chỉ là a-ma-tơ, đều phải biết tận dụng Mulch cho ích lợi của rau trái. Mulch là thứ mà người có nhiều tiền thì xài nhiều, người ít tiền cũng có thể... xài nhiều, nhưng không xài là phạm tội rất lớn đối với vườn tược. Vậy nó là cái gì mà có thể ứng biến với một vai trò quan trọng đến thế?
Thực ra, mulch không phải thứ lạ lùng, hiếm hoi. Trái lại, nó rất tầm thường, dễ kiếm, thậm chí có lúc chúng ta còn bực mình, quét đổ đi không hết. Nó chính là những cánh lá khô xào xạc trên mặt đất, những nhánh cỏ rũ ra từ máy cắt, những viên sỏi lạo xạo trên lối đi. Nói chung, nó là bất cứ thứ gì dùng để phủ những khoảng trống trên mặt đất vườn. Như chúng ta đã biết, có hai thứ Mulch: Organic và Inorganic. Mỗi thứ có công dụng khác nhau, cũng như ưu khuyết điểm khác nhau.


Thảm cỏ xanh như thế này chỉ chẳng cần mulch chi cho mệt.

Mulch Organic

Mulch Organic là phế phẩm hữu cơ, những gì còn sót lại của một thứ có sự sống trước đây, như lá vàng, lá thông, nhánh cỏ, vỏ cây, gỗ vụn, giấy báo... Tất cả đều từ cây cối mà ra cả, phải không? Mấy ngày sắp tới, vào thu lá rụng, chúng ta sẽ có rất nhiều mulch organic, cái thứ mà trước nay chúng ta cứ phải mỏi tay gom lại để ... đổ đi! Có ai ngờ những chiếc lá vàng này là một món quà quí giá của vườn cây, cần phải gom lại để dùng vào việc lớn.

Quả vậy, nếu được tận dụng, thứ mulch organic này sẽ mang lại những ích lợi sau đây:
- Giữ lòng đất mát mẻ trong mùa đông, ấm áp trong mùa hè
- Trấn áp cỏ dại, không cho chúng mọc lên
- Giúp tiết kiệm nước tưới
- Giúp đất đỡ bị xói mòn
- Và nhất là, khi rã mục, mulch organic sẽ hòa vào đất và cung cấp chất bổ dưỡng cho đất…
Nhưng mulch organic lại có hai điều bất tiện chính như sau:
- Nó có thể kêu gọi mối, mọt, kiến, gián, côn trùng... đến làm tổ. Dùng những thứ mulch organic như giấy báo hoặc cạc-tông để trải vườn thì… ích lợi gì khó thấy, chứ những ổ mối mau chóng hình thành dưới lớp cạc-tông ẩm ướt là sẽ sớm có ngay. Nếu không đối phó được, những ổ mối này có thể làm cho bạn không bao giờ dám nghĩ đến mulch organic nữa.


Mulch organic sẽ hòa vào đất và cung cấp chất bổ dưỡng cho đất, mang đến những đóa hồng xinh tươi.

- Những thứ mulch organic khác như lá vàng, nhánh cỏ, ghim thông, vỏ cây... không làm cớ cho mối kéo đến, nhưng khi rã mục chúng biến thành đất thì chủ vườn phải kiếm mulch mới ra trải lại.
Để đối phó những khuyết điểm trên đây, dân yêu vườn có một sản phẩm khác: Mulch Inorganic!

Mulch Inorganic

Mulch Inorganic là vật chất vô cơ, không có nguồn gốc sự sống nhưng không phải là phế phẩm, chẳng hạn như đá, sỏi, thảm plastic. Trải lên che phủ mặt đất vườn, mulch inorganic cũng làm cho lòng đất mát mẻ trong đông, ấm áp trong hè; trấn áp cỏ dại, giúp tiết kiệm nước tưới, và giữ đất khỏi bị xói mòn. Đặc biệt, mulch inorganic giúp chủ vườn thêm nhiều ý tưởng hay, dễ dàng tô điểm làm đẹp hơn cho vườn.

Bù đắp cho khuyết điểm của “người chị em” hữu cơ, mulch inorganic không bị rữa nát theo thời gian, chúng ta có thể dùng miết mà không phải thay mới, nhờ đó tiết kiệm được ít nhiều tiền bạc, đồng thời không phải nhìn thấy mối mọt đến làm tổ giữa những luống đất vườn.


Mulch là bất cứ thứ gì dùng để phủ những khoảng trống trên mặt đất vườn.

Nhưng lợi điểm của nó cũng là khuyết điểm: Vì không rữa mục nên nó không thể hòa tan, không có gì bồi bổ thêm cho đất. Trong nhiều trường hợp, sỏi đá bị nắng mưa làm tổn hại, thảm plastic bị rách nát... rồi ra cũng phải thay thế. Mỗi lần thay thế Mulch Inorganic là mỗi lần làm lại từ đầu, có thể gây tốn kém nhiều hơn cho chủ vườn.
*
Nhìn một cách tổng quát, thì ưu điểm của mulch, dù hữu cơ hay vô cơ, cũng vượt trội khuyết điểm. Đặc biệt, mulch hữu cơ thì nhà vườn có thể thâu gom được, còn mulch vô cơ mới phải mua. Bây giờ, các bạn có đồng ý là “Có nhiều tiền thì xài nhiều mà ít tiền vẫn có thể xài nhiều” không nào? Với ưu khuyết điểm của từng loại được trình bày rõ như thế, các bạn tùy nghi sử dụng mulch để tăng thêm lợi ích cho khu vườn mến yêu nhé.

Vuhang231@yahoo.com