Monday, 27/06/2016 - 09:48:58

Ngôi làng chuyên trồng bí đao khổng lồ

Ông Thành khoe một trái bí đao trong sân vườn nhà ông.


Ở thôn Chánh Trạch, xã Mỹ Thọ, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định có một giống bí đao được xếp vào hàng “độc nhất vô nhị.” Người dân nơi đây thường gọi là bí đao khổng lồ. Trung bình mỗi trái nặng từ 110 đến 150 pound (50 đến 70 kg). Có trái lên đến cả tạ, cao từ nửa thước đến một thước, chu vi 1.5 mét, nhiều em nhỏ không ôm hết vòng tay.

Dân làng cho rằng phù sa từ núi Ô Phi giúp cho bí của họ được to như vậy. Khi mang hạt giống đến nơi khác trồng thì kích thước của bí lại bình thường như mọi trái bí khác.

Theo tin của báo Pháp Luật, dân làng trồng bí có một trở lại là không tìm ra thị trường tiêu thụ bí đao khổng lồ của họ, hiện chỉ eo hẹp ở trong nước. Họ hy vọng một ngày kia, giống bí này sẽ được xuất cảng ra nước ngoài.

Những ngưới lớn tuổi kể rằng có năm cả thôn Chánh Trạch không có trái bí nào dưới một tạ, nhưng nay thỉnh thoảng mới có trái bí trên một tạ. Trải qua nhiều lần di tản vì chiến tranh, nhưng người dân nơi đây không bao giờ quên mang theo hạt giống bí đao khổng lồ.

Điều lạ là những hạt giống này chỉ trồng trên đất ở Chánh Trạch thì mới cho trái lớn và ngon. Ông Võ Tánh, 50 tuổi, nói với báo Pháp Luật, “Tôi biết đến bí đao từ lúc còn nhỏ, tôi nghe cha tôi kể lại, trước đây ông nội tôi đã trồng rồi, mà tính đến nay ông nội tôi đã 120 tuổi. Nếu như vậy thì giống bí đao này ít nhất cũng trên một trăm tuổi.”

Bàu Chánh Trạch nằm giữa xã Mỹ Thọ, tạo thành lòng chảo, được bao quanh bởi núi và biển. Nguồn phù sa của bàu Chánh Trạch là từ núi Ô Phi.

Tương truyền, núi Ô Phi có dáng vẻ của con quạ đen vẫy cánh bay lên án ngự ở phía Tây, phía Đông là con rồng nằm canh giấc. Có một người khổng lồ gánh hai hòn núi xuống lấp biển, ngăn dòng thủy quái thì bị té, hai hòn núi rớt xuống thành Mũi Rồng và Bãi Sau án ngữ thành hình rồng nằm, có ngọn hải đăng được ví như mắt rồng chiếu sáng.

Mùa nước lớn, nguồn nước từ núi Ô Phi tuôn xuống hất tung đất đá, nhưng đến thôn làng này thì lại dịu dàng, phù sa lắng đọng. Phù sa từ trên núi chảy xuống, mang theo thổ nhưỡng đặc biệt bồi đắp hàng năm. Cho đến bây giờ chưa có ai giải thích được vì sao chỉ có nơi này mới trồng được những giàn bí đao khổng lồ như vậy.

Theo nhiều nông dân ở đây, cùng loại giống bí đao Chánh Trạch nhưng mang đi trồng ở nơi khác thì trái lại rất nhỏ. Ông Nguyễn Ngà, 69 tuổi, cho biết, “Nhiều người dân vùng khác đến xin giống, chúng tôi mang đúng loại giống của làng đang trồng ra cho. Nhưng họ về trồng thấy quả èo uột lại nghi oan là làng cho giống xấu.”

Cũng theo ông Nga, mấy đời ở Chánh Trạch, ông để ý biết được rằng nguồn nước ngầm nơi này rất dồi dào, chỉ cần đào sâu xuống đất một mét là nước đã phun lên. Có lẽ nhờ đó mà bí đao hấp thụ được nhiều nước để phát triển, tạo nhiều quả to, chứ lúc trồng ít khi dân làng tưới nước hoặc dùng phân bón gì đặc biệt cả.

Ở thôn Chánh Trạch, hầu như nhà nào cũng có một giàn bí đao với những trái khổng lồ. Tuy nhiên những năm gần đây, giá bí đao thấp, bán rất khó nên diện tích trồng bí không là bao nhiêu. Trồng bí đao khổng lồ rất công phu, từ khâu làm đất, bón phân, tưới nước, nhất là làm giàn. Bí nặng, mỗi giàn có khoảng 50 đến 100 trái, ước tính cả giàn bí nặng từ 4 đến 6 tấn nên cần có một giàn chắc chắn. Làm giàn chủ yếu làm bằng tre, dây rơm cột chặt các trụ để nâng đỡ trái bí.

Khi thu hoạch cũng phải có nhiều người để tránh cho bí khỏi bị rơi. Bởi nếu rơi thì ruột bí sẽ bị động, không bảo quản được lâu.

Vào đầu mùa thu hoạch, nông dân có thể bán trái bí với giá khoảng $0.35/kg. Đến cuối mùa, khi bí lớn hơn, giá bí bán trung bình là $0.20/kg. Ngoài thu hoạch trái và tược lá non, giàn bí còn cho một lượng nước rất lớn. Mỗi dây bí có thể lấy vài lít nước, mỗi lít giá $1.30 Mỹ kim. Nước bí đao này rất mát, giải nhiệt tốt nên rất được ưa chuộng.

Nhiều lần khách thập phương nghe tiếng bí đao khổng lồ ở Chánh Trạch tìm đến tận nơi để xem, vào từng vườn, chọn ra quả già nhất mua giá cao rồi mang đi. Mục đích chính là dùng để làm giống, nhưng rồi không đâu có được những quả bí to hơn thân người như ở đây.

Tuy nhiên, loại bí đao này lại khó bán. Ông Đỗ Thành, 47 tuổi, cho biết, “Loại bí khổng lồ này không ở đâu có được, nhưng giá thì quá rẻ. Nếu có được thương hiệu, được bao tiêu giá cao thì cả làng cùng trồng, giữ được gen quý, giữ được nghề của cha ông. Chứ giá cả thấp lè tè thì bà con cũng bỏ dần mà trồng thứ khác.”

Tuy nhiên, người trồng bí ở Chánh Trạch đang có chút phấn khởi khi từ năm ngoái, khi nhiều người Phú Yên, Bình Dương, Sài Gòn, Long An đã tìm đến Chánh Trạch thu mua bí. Bí đao khổng lồ sau khi thu hoạch có thể để được cả năm không hư. Chưa hết, nước được lấy từ dây bí sau khi thu hoạch, có dây thu được vài ba lít nước. Nước bí dùng để thanh nhiệt, giải độc; trị các loại bệnh thông thường như lang ben, hắc lào và cũng có thể để từ năm này qua năm khác mà không bị hư.

 

Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp