Thursday, 07/10/2021 - 07:31:37

Những kiểu “lách luật” để tự sống của người dân


“Ở đây mọi thứ đều bay, nhờ vậy mà bà con dễ thở.” (Nguyên Quang/ Viễn Đông)


Bài NGUYÊN QUANG

Dịch cúm Vũ Hán đã cướp đi hàng chục ngàn sinh mạng tại Việt Nam trong vòng chưa đầy ba tháng, hàng chục ngàn người chạy thoát khỏi thành phố Sài Gòn, Bình Dương và sẽ để lại lỗ hổng lớn cho nền kinh tế công nghiệp của hai thành phố này. Hàng trăm ngàn người đối mặt với đói khổ, thất nghiệp sẽ còn tiếp tục bị dịch cúm đe dọa và có thể lấy đi sinh mạng bất kì giờ nào. Người dân muốn tồn tại, họ phải tự biết cách lách các qui định nhà nước, bằng một cách mà họ cảm thấy an toàn hơn. Chính những người trong hệ thống nhà nước, công sở cũng cố tình không nghe, không thấy, không biết để người dân lách qui định. Có lẽ đây là điểm sáng duy nhất trong câu chuyện chống dịch tại Việt Nam.


Những hộp “cơm bay”


Có lẽ, khái niệm “cơm bay” (phải nói đây là khái niệm bởi nó đã mang tính phổ quát) chỉ mới có từ thời chính quyền áp chỉ thị 16 và 16 + ở những vùng dịch. Chính các chỉ thị này khiến cho việc đi lại, sinh hoạt của người dân đóng băng. Đặc biệt, tại các bệnh viện, việc mua thức ăn vô cùng khó khăn khi nguồn cung ứng từ bên ngoài bệnh viện bị đứt, nguồn thực phẩm của các căngtin cũng có giới hạn nên giá cả tăng cao. Điều này gây ảnh hưởng vô cùng lớn đến đời sống, sinh hoạt các gia đình bệnh nhân. Như lời kể của một hộ lý ở một bệnh viện tại miền Trung, Việt Nam, “Ở đây mọi thứ đều bay, nhờ vậy mà bà con dễ thở”


Những nhóm hiến máu, câu lạc bộ hiến máu ra đời ngày càng nhiều càng giúp được cho nhiều người cần. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

“Cơm bay nghĩa là sao chị?”

“Mọi thứ mua bán đều tại tường rào của bệnh viện. Những người bán cố gắng thêm chút cơm, chút thứcăn để người nhà bệnh nhân no bụng hơn, họ cũng chọn nguyên liệu tươi để nấu bán. Khi hộp cơm đến tay người nhà bệnh nhân, nóđã vượt qua nhiều tường rào ngoài cái tường rào chắnđó, nó cũng vượt qua cái phần muốn thu lợi nhiều của những người buôn bán thường tình. Có cả cơm bay, cháo bay, phở bay, bún bay, bánh canh bay, các loại thực phẩm bay. Cái bay này vừa giá rẻ, vừa ngon và giúp người ta dễ sống. Các chủ hàng bay thường là những người có lòng, nhưng họ không làm từ thiện mà bán có lãi, nhưng lãi thấp thôi”

“Chị có thể nói rõ hơn một chút về lãi thấp và cách mua bán?”

“Họ mua bán rất bài bản. Ví dụ như lấy danh sách những người nghèo đi nuôi bệnh và thương lượng các người này thành “cò” của họ. Chữ cò ở đây phải hiểu theo nghĩa tốt nha! Thường thì cò được miễn phí phần ăn, cò chỉ có trách nhiệm vào thương lượng, rủ rê người khác cùng mua cơm, hai hộp, năm hộp, bảy hộp gì cũng được, miễn có danh sách, gọi điện thoại đặt hàng trước. Đúng giờ thì mang cơm tới, cò nhận tiền trước luôn rồi thanh toán cho người bán. Mọi việc diễn ra nhanh gọn, bên tường rào bệnh viện.”


Có những kiểu lách làm cho đời sống bệ rạc nhưng cũng có những kiểu lách làm người ta thấy ấm lòng. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

“Bên tường rào bệnh viện, như vậy bảo vệ bệnh viện họ có nói gì không?”

“Ban đầu thì họ cấm, nhưng sau lại, tôi nghĩ rằng cả ban giám đốc bệnh viện cũng thấu hiểu hoàn cảnh của bệnh nhân và người nuôi bệnh, nhất là người ở vùng sâu vùng xa, đâu phải ai cũng có tiền ăn, có tiền mua thuốc men đâu. Nhiều người nằm cả tuần vẫn chưa có tiền ứng viện phí, rồi có người không đến nỗi nghèo phải xét diện hộ nghèo, làm ngày nào xào ngày đó, không làm thì đói, mà việc làm chính sách nghèo cũng lắm nỗi, nên họ không được chiếu cố, không có cái thẻ bảo hiểm, cũng không dư dả để mua thẻ. Đến khi bệnh xuống, nằm viện thì mọi thứ trở nên khó khăn vô cùng. Phải chạy vạy chạy mướn mới có tiền viện phí… Khổ lắm. Chính những sáng tạo, lạng lách qui định này giúp họ sống qua ngày.”

“Mùa này thì chắc cũng chẳng có cơm từ thiện đâu phải không chị?”


Những bốt chặn phòng dịch mọc lên cũng là lúc những bịch cháo bay, cơm bay, bánh canh bay bắt đầu mang hơi ấm. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

“Đúng rồi anh. Mùa dịch, việc phát cơm từ thiện là không thể, vì muốn vào bệnh viện, phải qua các thủ tục gắt gao lắm về phòng chống dịch, phải test Covid-19, phải có giấy chứng nhận này nọ về phòng chống dịch, nên chẳng có ai dũng cảm và đủ thời gian đi phát cơm từ thiện hay phát cháo, bánh mì từ thiện trong này đâu! Với hơn nữa, hầu hết các tuyến từ thiện đều đổ về phía các tuyến đường, nơi có những đoàn người chạy ra khỏi thành phố, nên chi bệnh viện vắng vẻ. Mà nói thật với anh, trong cái dịch mới thấy tình người, riêng việc phong bì trong bệnh viện giữa bệnh nhân và đội ngũ, đây là tình người.”

“Chị nói sao tôi không hiểu về chuyện phong bì giữa bệnh nhân và đội ngũ bệnh viện?”

“Chuyện tế nhị, anh biết rồi, hầu hết, cả nước, tôi không biết khu vực, thế giới có không, chứ Việt Nam thì chắc chắn là cả nước, đã thành cái lệ, người nhà bệnh nhân lo cho người thân của mình, mang phong bì, quà tới nhà bác sĩ, y tá, bằng cách này hay cách khác tránh các camera an ninh để biếu tặng. Và tôi không bàn thêm chuyện này. Nhưng, trong mùa dịch này, riêng bệnh viện nào không biết chứ bệnh viện tôi làm thì không có bất kì bác sĩ hay y tá nào nhận tiền, quà của người nhà bệnh nhân tặng, họ cương quyết từ chối. Bởi ai bây giờ cũng khó khăn, đủ ăn là quí lắm rồi, lấy đâu ra tiền để mà lo lót. Nên hầu như mọi người hiểu nhau, thương nhau hơn.”


Đôi vai các mẹ, các chị càng nặng hơn khi mùa dịch đến, khi các quy định về phòng dịch nhiều khi bất hợp lý khiến cho chén cơm nhiều khi chan nước mắt. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

Điều này tôi tin, chị hộ lý nói đúng. Không biết trên cả nước như thế nào. Nhưng tôi cũng có người thân đang điều trị bệnh ở một bệnh viện tỉnh thế nhưng mọi chuyện lại khác hẳn. Thay vì trước đây, khi bà ngoại tôi bị bệnh, điều trị, tôi phải lo từng ngày, khoản tiền lo cho người thân chủ yếu thuốc men, viện phí và ăn uống hình như cũng chỉ ngang ngửa hoặc nhỏ hơn khoản biếu xén để người thân mình được chăm sóc đúng qui trình y tế… Thì bây giờ, các bệnh nhân đều được chăm sóc kĩ càng, sạch sẽ, tươm tất, riêng khoản biếu xén, khi tôi gặp riêng các bác sĩ, y tá, họ lắc đầu từ chối và nói hãy để lo cho người thân. Họ còn nói thêm rằng lúc này, mọi thứ đều rất khó khăn, hãy cố gắng để khoản tiền đó, nếu được, chia sẻ với những người khó khăn hơn mình. Ngay cả chị hộ lý vừa trò chuyện trong câu chuyện này cũng vậy, tôi và chị cùng đưa mẹ tôi từ phòng khoa đến phòng mổ, từ phòng hồi sức sau khi mổ xuống lại phòng khoa đang nằm. Nghe thì rất đơn giản nhưng chỉ cần người đẩykhông cẩn thận một chút là bệnh nhân la lên vì đau liền bởi không phải đường lúc nào cũng dễ đi. Vậy nên tôi rất biết ơn chị khi đã nhẹ nhàng, cẩn trọng trong từng động tác, đoạn đường để mẹ tôi đỡ đau hơn, tôi định biếu chị chút tiền gọi là mời chị ly nước để cảm ơn nhưng chị tuyệt đối không nhận. Chị nói rằng trong lúc khó khăn này, thương nhau không hết, mọi người hãy cố gắng mà nuôi dưỡng tình thương với nhau… Thực sự lúc đó tôi thấy hơi cay mắt!


Những nhóm hiến máu lưu động



Những hình ảnh “giàu tình người” liên tục lan truyền trên trang mạng facebook khi dòng người từ Sài Gòn, Bình Dương đổ về quê ngày càng nhiều. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

Ở Quảng Nam, có một câu lạc bộ, hay nói đúng hơn là nhóm thiện nguyện thường cho máu cho các bệnh nhân sắp phẫu thuật. Nhóm này lấy tên Máu Nóng Quảng Nam, có chừng trăm người tham gia hiến máu, bất kì huyện nào trong tỉnh Quảng Nam, khi gia đình có người phẫu thuật, họ sẽ liên lạc, cử người có nhóm máu đang cần đến để hiến. Thường thì gia đình người xin máu sẽ trả phí test nhanh Covid – 19 cho những người đi hiến máu. Nhưng dạo gần đây, những gia đình khó khăn có người thân đang bị bệnh cần xin máu để phẫu thuật ngày càng nhiều, vậy là nhiều người đi hiến còn tự bỏ tiền túi ra để trả chi phí test nhanh để sàn lọc, qua cổng bệnh viện. Rất may, mức giá test nhanh ở bệnh viện này có lẽ thuộc mức rẻ nhất nhì Việt Nam hiện tại khi giá cho mỗi lần test là 60,000 Việt Nam đồng ($2.60) mỗi người cho mẫu gộp hai người. Tức là người ta lấy mẫu rồi gộp chung hai người một lần, nếu test hai người sẽ mất 120,000 đồng ($5.25), nếu test một người thì 100,000 đồng ($4.38). Đương nhiên đây chưa phải là giá rẻ so với thế giới và khu vực, nhưng dẫu sao cũng rất rẻ so với giá vài trăm ngàn đồng/người ở các điểm khác.


Quà cho bác sĩ, y tá, cho những người bệnh giờ là nải chuối, trái cam. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

Tình cờ, tôi gặp Thúy, một người đang chờ test Covid -19 ở bệnh viện Đa Khoa Bắc Quảng Nam. Cô Thúy là người thuộc nhóm máu B, sống ở Hiệp Đức, một huyện miền núi của Quảng Nam, cách bệnh viện này hơn trăm cây số (trăm kilomet), nghe tin có người cần máu nhóm B, nhóm hiếm gấp quá, vậy là cô nhờ chồng chở xe máy, chạy hơn trăm cây số xuống bệnh viện Quảng Nam để hiến. Tôi gặp cô đang chờ test Covid-19 để vào vòng trong thử máu, thấy cô tự bỏ tiền túi để test vì gia đình người bệnh khó khăn, nghe tôi hỏi thăm về công việc của bản thân và của nhóm, cô chia sẻ, “Mùa dịch này, tụi em căng mình ra để làm chứ không như bình thường!”

“Mùa bình thường thì nhóm có định ra chu kì hiến máu của mỗi thành viên không em?”

“Dạ, cái này là vấn đề y tế, tụi em phải làm đúng hướng dẫn để bảo đảm mình khỏe, người khác cũng khỏe chớ! Chu kỳ trong nhóm là sáu tháng hiến một lần, khi nào bí bách lắm thì ba tháng. Thường thì mỗi thành viên lại kêu gọi thêm người mới để nhóm ngày càng nhiều.”


Đôi khi người hiến máu còn mượn cả tiền xăng, tiền xét nghiệm để bay đi cho máu. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

“Nhóm mình thuộc thanh niên đoàn hay cộng đoàn tôn giáo nào phải không em?”

“Dạ không, tụi em không trực thuộc thanh niên đoàn hay cộng đoàn tôn giáo nào, vì tụi em đã có gia đình, chồng con, ổn định kinh tế cả nên không có ai đi sinh hoạt đoàn, thời gian đâu mà đi hả anh! Còn cộng đoàn tôn giáo thì càng không, vì nó nhạy quá, sẽ trở ngại lâu dài, ai có tôn giáo gì thì giữ riêng, khi vào nhóm hiến máu, chỉ đơn giản là vì tình thương, ai cần, mình đang có, vậy thôi!”

“Xin lỗi vì anh hỏi em một câu tế nhị nha! Khi hiến máu như vậy, người nhà có gửi chi phí chi cho mình đổ xăng, đi đường không em?”


Cháo bay với đầy đủ dưỡng chất, giá cả phải chăng giữa mùa dịch. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

“Dạ cũng có, cũng tùy người, nhà nào khá giả, có đủ điều kiện thì họ đã mua máu trong kho bệnh viện, chỉ có những nhà không đủ điều kiện mới xin máu nhân đạo. Vậy thì tụi em phải hiểu rằng ai cũng khó, nên có lấy tiền thì lấy tiền test Covid-19 thôi, còn xăng dầu, đi lại, nước uống mình tự lo. Chứ lấy tiền nữa thì sao gọi là hiến được anh! Mà thường thì tụi em hẹn gặp người thân của người bệnh trước cổng bệnh viện, họ dắt tụi em đi test, trả tiền rồi qua cổng chứ tụi em cũng không lấy tiền để tự đi test, trường hợp gia đình ai khó khăn quá thì mình tự bỏ tiền túi test anh à!”

Nghe chia sẻ của Thúy, tôi mới biết có thêm một kiểu lách thời dịch, đó là “lách” làm sao cho khéo để không nhận tiền hay quà dù chỉ là một ký trái cây hay một hũ yến của gia đình bệnh nhânnghèo tặng cho người đi hiến máu mà không làm cho họ áy náy. “Lách” làm sao cho khéo để gia đình người nghèo cảm thấy vui vì cuộc đời này vẫn còn nhiều hơi ấm.


Cần lắm những cú lách thật đẹp để tha nhân thấy cuộc đời vẫn ấm lắm! (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

Câu chuyện “lách luật,” “lách đời” thời dịch cúm, có lẽ sẽ rất dài tại Việt Nam, cũng có những cú lách tệ hại, làm giàu trên mạng sống, nỗi đau của người khác thì cũng có những cú lách thật là đẹp để giúp tha nhân có thêm hơi ấm đồng loại giữa lúc khó khăn này!

Viết bình luận đầu tiên
advertisements
advertisements
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp

advertisements
advertisements