Friday, 19/08/2016 - 10:47:48

Chuyện cũ quê xưa (kỳ 6)

Bài TRẦN CÔNG NHUNG

Tàu vào ga Huế khoảng 4 giờ chiều. Anh em Nam thuê xe về nhà bác Điền. Đã nhiều lần đi trên con đường từ ga về cầu Trường Tiền, sao hôm nay ngồi xích lô Nam thấy cảnh vật hoàn toàn khác lạ. Nam như người phương xa mới đến, trông thứ gì cũng hay, cũng đẹp, tâm hồn như có cái gì thật mới mẻ. Trường Quốc Học đây, Đồng Khánh đây, con đường Lê Lợi hiền lành chạy theo dòng sông Hương êm đềm. Nam hít một hơi dài tỏ ra hả hê được trở về nơi chốn quen thân... Hai em Nam thì khỏi nói, hỏi đủ thứ.


Cầu Trường Tiền (Trần Công Nhung/ Viễn Đông)



Xe lên dốc Trường Tiền, chiếc cầu tiêu biểu của xứ Huế mộng mơ, sáu vài mười hai nhịp, những vòm cầu màu xám đã quen bao nhiêu năm giờ đây như giang tay chào đón, tôi cảm động bồi hồi với bao nhiêu xúc cảm ngược xuôi. Thật khó nói.

Đến cửa Thượng Tứ, rẽ trái men theo bờ hồ vào sâu trong xóm. Lúc nghe tiếng cối xay chạy rột rột, Nam biết đã đến nhà bác Điền. Nhác thấy Nam, bác reo lên:

- A, cậu Nam trở về tề!
Mấy anh em Đăng chạy lại mừng rỡ, phụ xách đồ vô nhà. Mọi người xúm hỏi chuyện Nam. Nam ngồi xuống giường rồi kể những gì đã xảy ra phía bên kia vĩ tuyến 17. Bà Điền thả cây quậy bột, đến bên Nam:
- Răng cậu trở lui?
Nam chưa kịp trả lời, mấy anh em Đăng đã nhao lên:
- Ngoài nớ răng anh?
- Người ta di cư nhiều không?
- Anh có thấy Việt Minh không? Việt Minh chắc dễ sợ lắm hả?
Mỗi người một câu ồn cả nhà, bà Điền phải gắt lên:
- Tụi bây hỏi dữ rứa răng cậu trả lời. Tình hình răng cậu Nam?
- Dạ thưa Bác lộn xộn lắm, người ta bỏ đi rất nhiều, lúc đầu cháu tính ở lại nhưng khi biết tình thế không xong, cháu phải đi.
- Mà răng đi có ba anh em?
- Mẹ cháu vì còn nhà cửa và còn bốn đứa nhỏ nên không đi được. Cháu tính hai năm sau, tổng tuyển cử, thống nhất đất nước, lại đoàn tụ thì có gì phải lo.
Bác Điền sực nhớ đậu xay chưa xong, la lên:
- Thôi đi làm hết đi.
Đám con bà tản ra. Nãy giờ chỉ có Loan, cô con gái lớn của bà là không hỏi Nam câu nào. Đến chiều, công việc hơi vãn, Nam thưa với bà Điền xin cho anh em Nam tá túc. Bà vui vẻ nhận lời:
- Được rồi mấy anh em cứ ở đây với bác, có chi ăn nấy.

Ga Huế (Trần Công Nhung/ Viễn Đông)



Ba anh em nằm một giường. Người đời thường nói: "Chật bụng chứ chật chi nhà." Nam thấy đây là trường hợp điển hình. Nhà bác Điền lụp xụp ọp ẹp, thấy là biết nhà nghèo như thế nào. Nhưng, tấm lòng của bác quả thật rộng rãi nhân hậu.

Nam lo công việc ngay ngày hôm sau. Trước tiên là dò tin lớp sư phạm cấp tốc. Đã có thông báo thi tuyển vào cuối tháng 9. Còn 20 ngày nữa hết hạn nôp đơn. Nam chạy gặp Liêm, người bạn thân, học trên Nam một lớp, mới đậu Trung Học kỳ rồi. Nam hỏi mượn bằng của Liêm, ra Quận sao, sau đó dùng corrector sửa lại tên mình. Bạn nghe cũng có lý nên sẵn sàng cho Nam mượn. Nam lẳng lặng thực hiện ý đồ của mình. Nam mang nộp thẳng hồ sơ tại Nha Học Chánh trong Thành Nội, chờ ngày nhận giấy gọi đi thi.

Đầu óc non nớt của cậu học trò chưa qua hết bậc trung học yên chí là đã làm được một việc mưu trí kỳ tài. Nam rất mê truyện trinh thám của Phạm Cao Cũng, cho là mình đã nghĩ được mưu kế để “vượt cạn” cách thông minh không thua gì Kỳ Phát.(1) Nam vui sướng chờ ngày đi thi và tin tưởng mình sẽ vào được lớp sư phạm năm nay.


Tòa Sơ thẩm Huế (Trần Công Nhung/ Viễn Đông)



Trong thời gian chờ đợi, Nam đến thăm ông bà Gia. Nam yên chí sẽ tiếp tục lại công việc, mỗi tháng có đủ tiền cơm gởi cho bà Điền. Nam mừng thầm, cho rằng mọi việc đều trôi chảy theo ý mình. Không ngờ, ông bà Gia đã dọn nhà đi nơi khác. Hỏi thăm có người cho biết ông đổi vô Phan Thiết. Nam thấy lòng buồn thật buồn, buồn vì không còn thấy những khuôn mặt dễ thương của chị em Hà. Nam suy nghĩ về thực tế của hoàn cảnh mình, bề nào cũng phải kiếm công việc làm thêm dù chỉ tạm bợ. Số tiền mẹ cho, giỏi lắm cũng chỉ tiện tặn được vài tháng. Nhưng làm thêm bằng cách nào, ngoài việc dạy kèm và lớp hè, Nam còn biết làm gì hơn. Chuyên môn không, bốc vác thì sức yếu...


Đậu hủ (Trần Công Nhung/ Viễn Đông)


Hí hửng được một hai hôm thì bao nhiêu khó khăn lại kéo đến làm Nam đứng ngồi không yên, sau hai tuần lễ, Nam nhận được một bì thư màu vàng gởi qua Bưu Điện. Nam nghĩ giấy báo thi, lòng vui rộn ràng nhưng cố giữ yên lặng, vì việc làm khuất tất, Nam không muốn lộ ra mặt. Lúc bóc thư xem, mặt Nam tái xanh, người choáng váng muốn ngã. Thế này thì tiêu sự nghiệp rồi, đang trong hoàn cảnh bơ vơ lạc loài mà còn bị nạn nữa thì nhờ vào đâu.

Nam thấy rõ việc dại dột của mình. Nha Học Chánh đã khám phá ra vụ giả mạo bằng cấp của Nam nên gởi giấy đòi Nam đến trình diện Giám Đốc để giải quyết. Nam quá ngây thơ, bằng có số danh bạ, chỉ cần lật sổ ra là thấy số bằng, tên ai. Nam có sửa trong sổ được đâu. Việc hết sức đơn giản, vậy mà Nam cho là diệu kế.


Sông Hương (Trần Công Nhung/ Viễn Đông)



Bây giờ biết chạy đâu, Nam lo lắng không biết ăn nói sao, suốt ngày vào ra lo nghĩ, một đêm không ngủ, người phờ phạc như con bệnh, trong nhà không ai hay chuyện. “Đành nhận hết sai lầm và xin được tha thứ,” Nam nghĩ trong đầu như vậy và đi vào trình diện Nha Học Chánh. Lúc đứng trước mặt ông Giám Đốc Nha Học Chánh, Nam thú nhận mọi chuyện. Ông Giám Đốc nói một câu lạnh tanh:
- Về chờ giấy gọi ra tòa.

Nam tối tăm mặt mày, không còn biết van xin thế nào nữa. Nam như một cái xác không hồn di chuyển ra khỏi phòng ông Giám Đốc. Mấy ngày liền Nam kém vui, bà Điền đã gạn hỏi:
- Răng Bác thấy cháu rầu rầu mấy bữa ni, hay trong nhà có ai nói chi cháu?
Nam gượng trả lời:

                                               Cửa Thượng Tứ (Trần Công Nhung/ Viễn Đông)

- Dạ không có chi mô Bác, thỉnh thoảng cháu nhớ nhà, không biết chừ mẹ cháu ra răng.
- Nếu có điều chi cứ nói cho Bác biết.

Nam rất biết lòng tốt của bác Điền. Nam cố làm ra vui vẻ. Nhưng đêm đến là đầu óc Nam bao nhiêu khó khăn tai họa kéo đến, Nam muốn phát điên. Nam bị tù rồi mấy em làm sao. Nam không buồn đi đâu nữa, nằm nhà chờ trát Tòa. Chuyện gì phải đến đã đến.

Hai tuần sau, Nam nhận được một bì thư cũng màu vàng, Nam ra chỗ riêng bóc xem. Đúng là giấy của Tòa Sơ Thẩm Huế. Tai Nam ù lên như nghe tiếng ong bay vù vù. Đầu óc rối loạn chẳng biết tính toán sao. Chuyện khó khăn mà không thể tỏ bày với bất cứ ai, bấm bụng ôm một mình. Nam sống trong lo âu suốt mấy ngày liền. Nam định rồi sẽ khai như đã khai ở Nha Học Chánh vì hoàn cảnh éo le của mình.
Đúng ngày giờ ghi trong giấy, Nam vô Tòa Sơ Thẩm trong thành nội, nhân viên trực đưa Nam lên lầu. Nam vào một phòng khá rộng, chung quanh toàn sổ sách hồ sơ, không khí vắng lặng uy nghiêm. Nam trình giấy cho người đàn ông đứng tuổi ngồi sau chiếc bàn lớn, ông hơi cúi đầu để nhướng đôi mắt qua cặp kính trắng nhìn Nam. Bằng một giọng vừa khàn vừa khô ông hỏi:
- Cậu là Lê Đình Nam.
Nam lắp bắp:

- Dạ.
- Cậu có biết cậu bị tội gì không?
Nam điếng người không mở miệng được. Ông lật bìa đựng hồ sơ màu vàng, đọc lẩm nhẩm rồi ngước lên với giọng của một quan tòa:
- Tội giả mạo giấy tờ ... tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Nam bủn rủn chân tay, đơ người như môt cây chết khô.
- Tại sao cậu dám cả gan sửa bằng của người khác.?
- Dạ thưa cháu dại dột không biết luật lệ ... dạ vì ...
Nam ấp úng trình bày cảnh ngộ của mình quá khó khăn không còn cách nào tự mưu sinh và lo cho hai em nên làm liều. Ông Tòa nghe không nói gì, nét mặt ông không cay nghiệt như ông Giám Đốc Nha Học Chánh, mà có vẻ thông cảm với hoàn cảnh của Nam. Cuối cùng ông nói chậm rãi:
- May cho cậu, hôm nay ông Chánh Án đi công vụ không có nhà, tôi tha cho cậu, vì tuổi còn nhỏ, chớ tội này không nhẹ đâu.

Nam mừng rỡ vừa cảm động, ông tòa thật nhân hậu. Nam lí nhí nói lời cảm ơn.
- Thôi về đi lần sau đừng có dại thế nữa.

Nam ra về lòng vui như vừa đậu thủ khoa Tú Tài. Không ngờ mình còn may mắn như vậy. Nam nói thầm, "Đúng là trong chùa có ông Thiện ông Ác."

Chiều hôm đó Nam đãi mọi người trong nhà một chầu ciné. Không ai hiểu tại sao Nam đang ủ rủ lại vui như người trúng số. Nam tự dặn lòng, sẽ không bao giờ làm những gì mà chính mình không có. Nam cố học, mùa tới đậu trung học sẽ nộp đơn thi.

Cuộc sống anh em Nam lại âm thầm hòa nhịp nhịp sống của khu lao động nghèo. Mọi việc lẳng lặng trôi. Một thời gian sau, Nam tìm được một chân dạy kèm, 200 đồng một tháng, mỗi tháng anh em Nam chỉ trả tiền ăn ở 300$. Tạm yên tâm, ba anh em ra sức “dùi mài kinh sử” chờ khoa thi.

Các trường đã vào mùa thi Lục Cá Nguyệt, anh em Nam cũng học ráo riết. Ở Huế có cái không khí học tập rất lạ. Dưới từng cột đèn, tụ tập từng nhóm năm ba học sinh, học đến khuya mới vô nhà. Có lẽ trong nhà chật chội, ồn ào nóng bức khó mà thuộc bài. Nam vừa lo phần mình vừa lo cho em, cho mấy con bác Điền. Có vất vả thật nhưng bao nhiêu xui xẻo đều qua, Nam không còn biết mệt mỏi nhọc nhằn. Nam cần cù ngày đêm để cố đạt bằng được những gì đã phác họa lúc ban đầu.

Mỗi khi nhớ đến Mẹ và Thảo, Nam thấy người càng hăng hái càng dũng mãnh. Sau những lúc căng thẳng vì công việc, Nam thả lỏng cho lòng mình quay về những kỷ niệm năm xưa, tìm lại cảm giác êm đềm thuở nào. Rồi ngày tháng trôi nhanh, Nam thấy mọi dự tính gần kề. Nam sẽ bước qua ngưỡng cửa Trung Học không khó khăn gì. Đáng ra Nam đã theo các bạn thi băng từ năm Đệ Ngũ nếu không có tang bố.
Hoa phượng dọc đường Trần Hưng Đạo đã chớm nở báo hiệu mùa ve sầu, còn hơn tháng nữa thôi là đến kỳ thi, Nam dồn hết tâm trí cho đọan cuối vòng đua. Một tương lai tươi sáng đã hiện dần ra tước mắt. Vùi đầu vào bài vở sách đèn nhưng những lúc mệt quá, Nam như thiếp đi, và chính giây phút ấy lại an ủi vỗ về khích lệ Nam... Nam chập chờn...trên bến sông Nhật Lệ, mơ màng thấy bóng Thảo vẫy tay tiễn biệt... mới ngày nào đây.
(còn tiếp)
(1) Nhân vật truyện Phạm Cao Củng

Tin sách: Xin trả lời chung, sách “Vào Đời” hiện vẫn chưa về, sách QHQOK hiện còn 14 tập (discount 50%). Xin liên lạc với tác giả: (657)296- 8727- email: Trannhungcong46@gmail.com, P.O. Box 163 Garden Grove, CA. 92842, hoặc tại địa chỉ: 1209 SW. Hopi St. Blue Springs, MO 64015.

 

Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp