Friday, 06/10/2017 - 08:24:22

Bảo trì xe: Thay bố thắng – Phần 1

Bài HAO SMITH

Brake Pad (bố thắng) là thành phần ép sát bánh xe, giữ nó đứng lại khi tài xế đạp thắng. Có thể nói không mấy sai rằng brake pad là bộ phận chịu nhiều sự cọ sát nhất trong lúc xe lăn bánh. Lần sau khi cho xe lăn bánh, bạn thử bình tâm đếm xem bạn rà chân trên thắng bao nhiêu lần trên con đường ngắn ngủi từ nhà chạy ra chợ! Nhiều lắm, phải không? Vì thế, sự hao mòn là tự nhiên, và thay brake pad là một việc làm định kỳ, chứ không phải hỏng hóc gì cả, một việc mà người chủ xe rất nên tự làm lấy. Điều kiện là bàn tay còn đủ mạnh để xoay lỏng một vài con bù loong ôm khá chặt, không dễ nhả ra. Ngoài điều kiện ấy thì tiến trình thay bố thắng khá đơn giản, như sẽ được trình bày sau đây.


Dùng lug wrench để xoáy lỏng ốc lốp

Bài viết chỉ nhằm giúp những người chủ xe muốn làm …. thợ máy tay mơ, chứ không có ý qua mặt những bậc nhà nghề. Trong mục đích đó, chúng tôi xin phân công việc thành 2 phần: Phần I là gỡ và Phần II là lắp.

Phần I: Gỡ

Bạn phải gỡ những gì? Trước tiên là gỡ lốp xe ra để nhìn thấy nguyên “bộ đồ lòng” xuất hiện, mà rõ nhất là cái đĩa kim loại sáng loáng (Rotor) đội một cái mũ Caliper trên đầu. Việc thứ hai là gỡ cái mũ đó ra. Gỡ mũ ra rồi, bạn sẽ thấy vai chính – 2 cái Brake Pad ẩn ở bên trong 2 tai mũ. Việc cuối cùng là gỡ những cái Pads này ra.

Công việc tương đối dễ dàng nếu bạn có dụng cụ ngon lành, vừa tay, đúng việc. Xét ra thợ chuyên nghiệp hơn chúng ta phần lớn là do dụng cụ. Vì phải làm nhiều, họ sắm những dụng cụ tốt nhất, thích hợp nhất. Còn chúng ta, tay nghề vốn đã gọi là … tay mơ mà dụng cụ lại không ngon, thì làm việc khó khăn hơn là đương nhiên, không có gì đáng phàn nàn. Trong khi trình bầy công việc, chúng ta sẽ nói rõ về dụng cụ khi cần đến nó.


Từ từ bật Pads ra khỏi Caliper

1. Gỡ lốp xe

Trước khi khởi sự, đừng quên để cho xe nguội hẳn. Nếu có hào hứng quá cũng đừng vội bắt tay ngay vào việc khi xe mới chạy một quãng đường xa trở về. Lúc này, mọi thành phần trong “bộ đồ lòng” còn rất nóng, sờ vào bỏng tay, phúc chưa thấy đã thấy tội rồi.
Bắt đầu với trục bánh trước (front wheels), bạn sẽ tháo lốp ở đây bằng 1 cái chìa khóa, gọi là lug wrench (xem hình), đê xoáy các con ốc gắn lốp ra. Ốc này gọi là lug nuts, nên dụng cụ xử nó được gọi là lug wrench. Kê wrench vào đầu ốc, xoáy ngược chiều kim đồng hồ. Cái wrench sẽ giúp bạn làm việc đó một cách dễ dàng, không cần mấy hơi sức.

Chú ý: Đừng thấy ngọt tay mà xoáy thả dàn cho ốc lỏng hết ra, chỉ cần đi 2 phần 3 con đường là đủ, sao cho lốp vẫn còn dính vào xe.

Trục bánh lên: Bước kế tiếp là trục xe lên cao. Dụng cụ ở đây gọi là con kích (jack). Con kích thường được nhà sản xuất cung cấp theo xe (cùng với cái lốp sơ cua, gọi là spare tire). Quan trọng: Khi mua lại xe cũ của thiên hạ, bạn nhớ hỏi về con kích và cái bánh sơ-cua này. Nếu chủ xe không có, bạn phải vin vào đó mà giảm giá.

Con kích đi theo xe là một dụng cụ đơn giản, nhưng cũng đủ dùng trong trường hợp này và nhiều trường hợp khác. Vì là dụng cụ do nhà sản xuất cung cấp, cách sử dụng con kích sẽ được ghi rõ trong sách cẩm nang (owners manual). Bạn nên xem lại sách để biết phải kiếm điểm tựa để đặt kích ở đâu. Điểm tựa phải là một vị trí vững chắc, cứng cáp trên khung xe, thì kích mới đội cả chiếc xe nặng nề lên được.
Nếu hình ảnh thợ máy có mòi hấp dẫn, bạn nên sắm một cái kích lớn, tiện lợi hơn (giá chưa tới $100). Nhưng quan trọng là phải có 1 cái đế kích (jack stand) để giữ xe vững vàng ở vị trí nâng cao trong một thời gian kéo dài. Nếu có 2 cái đế kích, nâng xe ở 2 bên thì lại càng tốt hơn.

Gỡ lốp xe: Bây giờ, được kích lên, chiếc xe sẽ hếch mõm, dồn sức nặng về bên đối diện, và đong đưa cái lốp trên cao. Bạn lấy Lug Wrench đi hết ¼ còn lại, và lôi lốp xe ra khỏi trục một cách dễ dàng.
Kéo lốp ra rồi, bạn sẽ thấy “bộ đồ lòng”, gồm đĩa sắt khá bóng (brake rotor) đội trên đầu cái mũ Caliper; và những cái trục (gọi là studs) để máng lốp lộ ra. Nhân tiện lấy một cái bàn chải sắt ra để cọ sạch đất cát ở những cái studs này.


Khi lốp lấy ra rồi, bộ đồ lòng hiện rõ với Rotor và mũ Caliper

2. Gỡ mũ Caliper

Cái mũ Caliper được máng trên đĩa, với 2 cái tai chụp 2 bên. Nó có thể là một miếng liền lạc (one-piece), cũng có thể là 2 miếng ghép lại với nhau (two-piece), gắn kết với trục bánh bằng 2 hoặc 4 bù loong.
Dùng nước rửa WD-40 vảy vào những cái bù loong này để rửa sạch đất cát và rỉ sét đóng mả ở đây lâu ngày. Chờ một lúc cho WD-40 thấm vào, cho đất cát rữa ra rồi dùng chìa khóa ống vừa kích thước để xoáy ốc ra. Bí quyết nằm ở cái chìa khóa này: Tìm một cái “ống chụp” vừa đầu bù loong, dùng chìa khóa xoay ngược chiều kim đồng hồ để xoáy ra.
Nhưng hãy cẩn thận trước khi lấy “mũ” ra. Là vì, bình thường, Caliper có thể đung đưa đôi chút, nếu nó ôm quá chặt trên đĩa, tình hình đó cho thấy áp suất tích lũy bên trong khá cao. Khi ốc được xoáy lỏng, áp suất tích lũy có thể phọt ra, ném thẳng cái mũ sắt vào mặt bạn. Vì thế, cần phải cẩn trọng ngồi né về một bên để đề phòng bị oanh tạc!
Khi bù loong được xoáy lỏng, và mũ rời ra nhưng vẫn còn dính với dây thắng. Cẩn thận gác nó lên, dùng một sợi dây chì đính nó vào một bộ phận cố định, đừng để đu đưa lủng lẳng làm đứt dây thắng là đổ nợ lớn.


Xoáy những bù loong ở 2 bên tai Caliper

3. Gỡ Brake Pad

Sau cùng, bạn sẽ thấy 2 cái Pad đính vào 2 bên tai mũ bằng những cái kẹp (clips) sắt. Từ từ tháo Clips để đẩy Pads ra. À, việc này đòi hỏi một chút kiên nhẫn. Bạn có thể dùng một cái búa lót cao su ở đầu để gõ cho Pads rời ra. Cẩn thận, đừng làm tổn hại mũ Caliper hoặc dây thắng.
Tay mơ mà đến được giai đoạn này thì ai còn dám gọi bạn là tay mơ nữa không? Lần sau, bước vào Phần II – lắp Pads mới – dường như chỉ là chuyện nhỏ, giống như nhét tiền vào túi mình vậy.
haosmith@yahoo.com

Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp