Victoria Street ở RICHMOND, MELBOURNE: từ Little Saigon rực rỡ của Úc Châu đến ngã rẽ đầy thử thách

Victoria Street (Richmond) từng là cái tên gợi nhớ ngay lập tức đến “Little Saigon” – trung tâm văn hóa, ẩm thực và sinh hoạt cộng đồng của người Việt tại Melbourne. Đó là nơi mùi phở lan khắp vỉa hè, nơi cuối tuần người ta phải xếp hàng dài để có một chỗ ngồi, và cũng là nơi bản sắc Việt hiện diện rõ ràng giữa lòng nước Úc. Thế nhưng hôm nay, con phố ấy đang đối mặt với một thực tế lạnh lùng: suy thoái, bỏ trống và bất an.

Theo báo cáo mới nhất của Colliers, tỷ lệ mặt bằng kinh doanh bỏ trống tại Victoria Street đã lên tới 22,4% – một con số đáng báo động đối với bất kỳ khu thương mại nào. Những bảng “for lease” xuất hiện dày đặc, cửa cuốn đóng im lìm, graffiti chằng chịt trên tường và cảm giác trống trải khi màn đêm buông xuống đang thay thế dần hình ảnh nhộn nhịp một thời. Little Saigon, ít nhất trong hình hài quen thuộc trước đây, đang phai nhạt.

Sự xuống dốc này không phải là kết quả của một nguyên nhân đơn lẻ. Trước hết là sự dịch chuyển nhân khẩu học: cộng đồng người Việt, vốn là linh hồn của Victoria Street, đã và đang rời trung tâm để về các khu ngoại ô như St Albans, Sunshine, Deer Park, Lalor hay Thomastown – nơi chi phí sinh hoạt dễ thở hơn và cộng đồng ngày càng lớn mạnh. Khi người Việt đi, khách quen cũng đi theo.

Bên cạnh đó là áp lực kinh tế và thay đổi thói quen tiêu dùng. Một số doanh nghiệp chậm thích ứng với công nghệ, giao hàng trực tuyến và xu hướng mới, khiến sức cạnh tranh giảm sút. Ngoài ra, tranh cãi kéo dài xung quanh phòng tiêm chích an toàn (MSIR) dù mang ý nghĩa nhân đạo, nhưng cũng tạo ra cảm giác lo ngại về an ninh trong mắt nhiều người dân và du khách, vô hình trung làm giảm sức hút của khu phố.

Tuy vậy, Victoria Street không hoàn toàn rơi vào bế tắc. Hội đồng Thành phố Yarra đã đầu tư 900.000 AUD để cải thiện mỹ quan: xóa graffiti, sửa chữa hạ tầng và tăng mảng xanh. Song song đó là nỗ lực tái định hình bản sắc khu vực – không chỉ là phố ẩm thực Việt, mà còn hướng tới nghệ thuật, căn hộ hiện đại và các không gian sáng tạo, khởi nghiệp.

Quan trọng hơn cả là vai trò của cộng đồng. Từ những khu vườn nhỏ trước nhà, việc làm mới mặt tiền cửa tiệm cho đến các sáng kiến tự phát, người dân địa phương vẫn đang cố giữ lại tinh thần của con phố. Thị trưởng Stephen Jolly cho rằng Victoria Street không nhất thiết phải quay về quá khứ, mà cần bước sang một tương lai cân bằng hơn – nơi kinh doanh có thể phát triển song song với an toàn và chất lượng sống.

Victoria Street đang ở một giai đoạn khó khăn, nhưng chính thời điểm này sẽ quyết định liệu Little Saigon chỉ còn là ký ức, hay sẽ tái sinh trong một hình hài mới, bền vững hơn.

TH