Putin gửi tín hiệu đến Mỹ về vấn đề Ukraine: Thỏa thuận ngừng bắn trên không được cân nhắc

Putin được cho là đang xem xét một thỏa thuận ngừng bắn trên không với Ukraine để dừng các cuộc tấn công bằng drone và tên lửa, như một nhượng bộ với Trump trước thời hạn 8/8/2025. Kremlin từ chối ngừng bắn toàn diện nhưng sẵn sàng cho thỏa thuận trên không nếu Kyiv đồng ý. Đặc phái viên của Trump, Steve Witkoff, đã gặp Putin tại Moscow để đàm phán.

Giữa bối cảnh chiến sự tại Ukraine tiếp tục leo thang, cuộc gặp mặt kéo dài 3 giờ đồng hồ giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và đặc phái viên của ông Donald Trump – doanh nhân Steve Witkoff – tại Moscow đã khiến dư luận quốc tế chú ý đặc biệt. Tuy không có một tuyên bố chính thức nào được đưa ra, nhưng theo trợ lý thân cận của Điện Kremlin, ông Yuri Ushakov, Tổng thống Putin đã gửi một số “tín hiệu” đến Mỹ, đặc biệt về khả năng đạt được một thỏa thuận ngừng bắn “trên không”, nếu Ukraine đồng ý.

Nhưng liệu đó có thực sự là tín hiệu của hòa bình, hay chỉ là một chiến thuật kéo dài thời gian giữa lúc áp lực từ ông Trump đang gia tăng?

Tín hiệu mơ hồ – Đối thoại chưa thành hình

Như thường lệ trong ngoại giao Nga, các tín hiệu phát đi mang tính biểu tượng hơn là nội dung. Putin “gửi tín hiệu”, Trump “phản hồi”, nhưng không ai công bố chi tiết cụ thể, lộ trình đàm phán, hay cam kết chính thức. Điều đó cho thấy hai bên đang thăm dò lẫn nhau, thử nghiệm phản ứng trước khi bước vào giai đoạn đàm phán thực sự.

Việc dùng từ "tín hiệu" thay vì "đề xuất", "hiệp định sơ bộ", hay "bản dự thảo", cho thấy hai bên chưa vượt qua được bức tường ngờ vực và vẫn đang chơi nước cờ ngoại giao thận trọng.

Thời hạn 8/8: Con dao hai lưỡi của Trump

Cựu Tổng thống Trump, người đang định hình lại chính sách đối ngoại trong chiến dịch tái tranh cử, đã đặt ra một thời hạn cứng – ngày 8/8/2025 – cho phía Nga. Nếu không có ngừng bắn, ông tuyên bố sẽ áp đặt loạt trừng phạt kinh tế mạnh tay, vượt xa cả thời Obama và Biden.

Trước áp lực đó, Putin tỏ ra cứng rắn, nhưng rõ ràng ông đang tính đến các bước đi mang tính hình thức – như ngừng các đòn không kích bằng drone và tên lửa – như một kiểu “nhượng bộ có kiểm soát”. Điều đó có thể là chiến lược giảm căng thẳng tạm thời, mua thêm thời gian, nhưng vẫn giữ nguyên phần lớn chiến trường trên bộ.

Nga tự tin – Nhưng đang mạo hiểm

Phát biểu của phía Kremlin nhấn mạnh rằng Tổng thống Putin “nắm đầy đủ tình hình ở Ukraine”, cho thấy nỗ lực duy trì hình ảnh kiểm soát, trong khi thực tế chiến sự vẫn đang diễn biến phức tạp – đặc biệt là các cuộc phản công của Ukraine và các đợt không kích vào sâu trong lãnh thổ Nga.

Nga hiểu rằng ngừng bắn toàn diện sẽ đồng nghĩa với nhượng bộ về thế chiến lược, điều mà Putin khó chấp nhận vào thời điểm hiện tại. Nhưng một thỏa thuận hạn chế – như không kích – có thể vừa xoa dịu Mỹ, vừa không làm mất mặt trong nước.

Mỹ và chiến lược ngoại giao hai tầng

Từ phía Trump, việc cử Steve Witkoff – một nhân vật không chính thức nhưng gần gũi – đến Moscow là một động thái mềm, thể hiện thiện chí đối thoại mà không bị ràng buộc bởi tính pháp lý. Trump rõ ràng đang muốn thử khả năng tái khởi động đàm phán, nhưng không muốn bị lún sâu vào một tiến trình hòa đàm phi thực tế.

Đồng thời, việc để rò rỉ thông tin “tín hiệu từ Putin” cũng là cách Trump gây áp lực chính trị với chính quyền Biden, cho thấy ông có thể đạt được những gì mà đối thủ không làm được.

Ukraine không dễ lung lay

Tổng thống Zelenskyy, trong khi ủng hộ bất kỳ áp lực nào có thể khiến Nga lùi bước, vẫn giữ lập trường kiên định: chỉ có một nền hòa bình khi Moscow thực sự rút quân. Ông hiểu rõ rằng một thỏa thuận ngừng bắn trên không có thể là chiến thuật kéo dài thời gian, giúp Nga tái tổ chức lực lượng hoặc lẩn tránh trừng phạt. Kyiv sẽ không dễ dàng chấp nhận điều kiện nếu nó không đi kèm cam kết rút quân, bồi thường và đảm bảo an ninh.

Cửa đàm phán hé mở, nhưng chưa có lối ra

Cuộc gặp giữa Putin và Witkoff là dấu hiệu rõ ràng rằng Trump đang có ảnh hưởng trở lại trong hồ sơ Ukraine, ngay cả khi chưa chính thức nhậm chức. Tuy nhiên, các tín hiệu ngoại giao vẫn rất mơ hồ, không có lộ trình rõ ràng, và phía Nga vẫn đang chơi bài trì hoãn với mục tiêu chiến lược lâu dài.

Thỏa thuận ngừng bắn “trên không”, nếu đạt được, chỉ là bước đi mang tính hình thức, không giải quyết gốc rễ xung đột – chủ quyền Ukraine, an ninh châu Âu và tương lai quan hệ Mỹ - Nga.

Với thời hạn 8/8 đang đến gần, mọi con mắt sẽ đổ dồn vào Trump: Liệu ông có thực sự làm được điều mà ba đời Tổng thống Mỹ trước không thể – chấm dứt chiến tranh Ukraine bằng sức ép và đàm phán?

TH