Nhật là lá bài tẩy mà tổng thống Trump mở để hồi sinh sức mạnh quân sự nhằm siết chặt vòng vây Trung Cộng

Việc Trung Quốc không thể rút lui khỏi Biển Đông không còn là điều phải bàn cãi. Bắc Kinh đã đổ vào khu vực này quá nhiều tiền bạc, thời gian, tham vọng và cả niềm kiêu hãnh quyền lực. Biển Đông không chỉ là tuyến hàng hải sống còn, mà còn là biểu tượng cho giấc mộng bá chủ kinh tế – chính trị của Trung Quốc tại Đông Nam Á, và xa hơn là tham vọng thách thức vai trò trung tâm toàn cầu của Hoa Kỳ.

Trong nhiều năm, Trung Quốc công khai theo đuổi chiến lược mở rộng ảnh hưởng ra Tây Âu, châu Phi, châu Mỹ và Nam Thái Bình Dương. Chủ tịch Tập Cận Bình từng tuyên bố Trung Quốc sẽ “dẫn dắt nhân loại” bằng “sự thông thái và cách tiếp cận của Trung Quốc”, xây dựng một “trật tự quốc tế ổn định” do Bắc Kinh đóng vai trò trung tâm. Nhưng song song với những lời lẽ hoa mỹ đó là hàng loạt cáo buộc nghiêm trọng: ngoại giao bẫy nợ, cưỡng ép kinh tế, áp đặt ảnh hưởng chính trị và quân sự lên các quốc gia nhỏ yếu.

Nhiều nước bị cuốn vào vòng xoáy vay nợ từ Trung Quốc đã phải trả giá bằng tài sản chiến lược, cảng biển, lãnh thổ, hoặc chấp nhận sự hiện diện của các cơ sở quân sự Trung Quốc trên chính đất nước mình. Cùng lúc, Bắc Kinh còn đối mặt với các cáo buộc quốc tế về vi phạm nhân quyền nghiêm trọng, từ mổ cướp nội tạng, đàn áp các dân tộc thiểu số, cho đến những chính sách bị xem là tội ác chống lại nhân loại tại Tân Cương, Tây Tạng và Nội Mông.

Trong bối cảnh đó, dưới thời Tổng thống Donald Trump, Hoa Kỳ đã chuyển từ thế “kiềm chế mềm” sang đối đầu chiến lược toàn diện với Trung Quốc. Washington coi Bắc Kinh không chỉ là đối thủ thương mại, mà là mối đe dọa trực tiếp đối với trật tự quốc tế, hòa bình và an ninh toàn cầu. Chiến tranh thương mại, trừng phạt công nghệ, siết chuỗi cung ứng và tái cấu trúc liên minh là những công cụ được Trump triển khai nhằm kéo Trung Quốc khỏi đà trỗi dậy không kiểm soát.

Biển Đông vì thế trở thành chiến tuyến không thể bỏ. Một khi đã can dự, Hoa Kỳ không thể rút lui mà không đánh mất uy tín với đồng minh, lợi ích chiến lược và vai trò bảo đảm ổn định khu vực. Không chỉ Biển Đông, Washington còn để mắt đến hàng loạt “điểm nóng” khác liên quan trực tiếp tới Trung Quốc như Đài Loan, Hồng Kông, Tân Cương, Tây Tạng, biên giới Ấn Độ và cả Đông Nam Á.

Một trong những nước cờ táo bạo nhất của Tổng thống Trump là bật đèn xanh cho Nhật Bản từng bước thoát khỏi những ràng buộc quân sự hậu Thế chiến II. Việc nới lỏng các hạn chế đối với Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản đã mở đường cho Tokyo hồi sinh sức mạnh quân sự, không chỉ để tự vệ mà còn để đóng vai trò chủ động hơn trong cấu trúc an ninh khu vực.

Động thái này giúp Mỹ giảm gánh nặng duy trì lực lượng khổng lồ tại Nhật Bản và Hàn Quốc, đồng thời tạo ra một đối trọng quân sự mạnh mẽ ngay sát sườn Trung Quốc. Chỉ trong thời gian ngắn, Nhật Bản đã cho thấy họ không hề là một cường quốc “ngủ quên”: hàng loạt chiến hạm hiện đại, tàu sân bay trực thăng, tàu hộ tống và đội tàu ngầm hùng hậu lần lượt được đưa vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu.

Không có gì ngạc nhiên khi Nhật Bản công khai ủng hộ Đài Loan và thể hiện lập trường cứng rắn trước mọi kịch bản Trung Quốc dùng vũ lực để “thống nhất”. Với Tokyo, đó không chỉ là vấn đề đồng minh, mà là tuyến phòng thủ sinh tử cho an ninh quốc gia Nhật Bản. Một Trung Quốc kiểm soát Đài Loan và Biển Đông sẽ bóp nghẹt toàn bộ chuỗi sinh tồn chiến lược của Nhật.

Sự kết hợp giữa chiến lược toàn cầu của Trump và sự trỗi dậy quân sự của Nhật Bản đang tạo ra một thế cân bằng mới ở châu Á – Thái Bình Dương. Đây không phải là chuẩn bị cho hòa bình êm ả, mà là sự chuẩn bị cho một giai đoạn đối đầu dài hạn, nơi mọi tính toán đều mang màu sắc địa chính trị lạnh lùng.

Một khi Nhật Bản được phép “tỉnh giấc”, thông điệp gửi tới Bắc Kinh rất rõ ràng: cuộc chơi quyền lực ở châu Á đã bước sang một chương mới.

TH