Ngăn chặn ngòi nổ Trung Đông: Mỹ không thể đứng ngoài cuộc

Hình: Iran tấn công tòa đại sứ Mỹ tại Tehran năm 1979

Cuộc xung đột giữa Israel và Iran đang bước vào giai đoạn nguy hiểm chưa từng có. Khi các chiến đấu cơ Israel tấn công các cơ sở hạt nhân và quân sự của Iran, thì Tehran lập tức cảnh báo: nếu Mỹ can thiệp, đó sẽ là “một cuộc chiến toàn diện” trong khu vực. Đây không còn là lời hăm dọa ngoại giao, mà là tín hiệu rõ ràng cho một cuộc đối đầu khu vực có thể lan rộng, vượt ngoài biên giới Israel và Iran.

Lời cảnh báo của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baghaei, nhắm thẳng vào vai trò của Mỹ — quốc gia đang duy trì hàng ngàn binh sĩ tại các căn cứ xung quanh Iran, trong tầm bắn của tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái vũ trang của Tehran. Phía Mỹ đã tuyên bố sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu bị tấn công, nhưng vẫn đang cân nhắc mức độ can dự.

Vấn đề đặt ra là: Mỹ còn có thể đứng ngoài bao lâu nữa?

Từ năm 1979 đến nay, Iran đã không ngừng mở rộng ảnh hưởng thông qua chiến lược “ủy nhiệm chiến tranh” và chống Mỹ toàn diện. Từ cuộc khủng hoảng con tin ở đại sứ quán Mỹ tại Tehran, đến các vụ đánh bom đẫm máu ở Beirut (1983) và Khobar Towers (1996), Iran chưa từng che giấu dã tâm mở rộng “cuộc chiến vĩnh viễn” chống lại Mỹ và các đồng minh.

Như Thượng nghị sĩ Tom Cotton đã cảnh báo: “Cuộc chiến vĩnh viễn không phải do Mỹ tạo ra, mà là do Iran phát động từ năm 1979 – chống lại Mỹ, Israel và thế giới văn minh.” Sự thật là thế giới đã trả giá quá đắt cho chính sách kiềm chế nửa vời đối với Iran.

Điều nguy hiểm hơn cả là Tehran không từ bỏ tham vọng hạt nhân. Mặc dù tuyên bố phục vụ “mục đích hòa bình”, Iran vẫn tiếp tục sản xuất uranium làm giàu và khẳng định các nhà khoa học của họ “sẽ không dừng lại”. Trong khi đó, các cơ sở hạt nhân của Iran ngày càng phân tán, bí mật và khó bị vô hiệu hóa bằng đòn tấn công đơn lẻ.

Giờ đây, câu hỏi không còn là liệu Mỹ có nên can thiệp, mà là: nếu không can thiệp, Mỹ sẽ trả giá ra sao?

Nếu Iran thành công trong việc sở hữu vũ khí hạt nhân hoặc giữ vững khả năng tấn công đồng minh Mỹ, toàn bộ cấu trúc an ninh Trung Đông sẽ sụp đổ. Các quốc gia như Ả Rập Saudi, UAE, và Thổ Nhĩ Kỳ có thể sẽ theo đuổi vũ khí hạt nhân để đối trọng. Cuộc đua vũ trang sẽ bùng nổ, và chủ nghĩa khủng bố được Iran bảo trợ sẽ có một “lá chắn hạt nhân” để lộng hành.

Cái giá của sự im lặng sẽ là bất ổn toàn cầu.

Mỹ và các đồng minh không thể tiếp tục để Iran lấn tới. Không nhất thiết phải tiến hành chiến tranh toàn diện, nhưng cần có các hành động cứng rắn và có mục tiêu: trừng phạt mạnh mẽ, cô lập ngoại giao, tấn công mạng vào hệ thống quân sự và tài chính của Iran, đồng thời hỗ trợ tối đa cho Israel và các đồng minh khu vực.

Sự do dự hôm nay có thể là thảm họa ngày mai. Khi con rắn độc đang ngóc đầu dọa cắn, lựa chọn duy nhất là đánh vào đầu nó — trước khi quá muộn.

Henry Quang Vu TH