Loại trái cây “chiếm sóng” mọi buổi tụ họp Tết nhưng ăn quá tay lại gây bệnh, không biết là thiệt thòi

Quýt đường có vỏ mỏng, dễ bóc, vị ngọt đậm nên được nhiều gia đình lựa chọn làm loại trái cây mời khách trong những ngày đầu năm. Điều này có thể được giải thích một cách đơn giản là do:

Thứ nhất, vị ngọt vượt trội. Hàm lượng đường trong quýt đường khoảng 12%, cao hơn nhiều loại cam quýt phổ biến khác. Tỷ lệ đường so với axit hữu cơ, yếu tố quyết định cảm giác ngọt khi ăn, thường trên 20, thậm chí có thể đạt 27. Tỷ lệ này càng cao thì vị càng ngọt dịu, ít chua gắt. Ngoài ra, quýt đường chứa nhiều fructose, loại đường có độ ngọt cao hơn glucose và thậm chí ngọt hơn cả sucrose. Đặc biệt, trong quá trình bảo quản, hàm lượng axit citric giảm dần, còn một số loại đường lại tăng lên, khiến quả để vài ngày có thể còn ngọt hơn ban đầu.

Thứ hai, cực kỳ tiện lợi. Quả nhỏ, vỏ mỏng, dễ bóc, hầu như không hạt, không cần rửa kỹ như nhiều loại trái cây khác. Ngồi trò chuyện có thể bóc ăn liên tục, mỗi lần một quả, rất hợp không khí tụ họp.

Thứ ba, thơm tự nhiên, tạo “mùi Tết”. Khi bóc vỏ, các túi tinh dầu trên vỏ bị vỡ ra, giải phóng các hợp chất bay hơi như limonene, alpha pinene hay các terpene tạo mùi cam quýt đặc trưng. Limonene mang hương cam tươi mát, hơi the nhẹ, kích thích khứu giác và khiến người ta có cảm giác dễ chịu, càng ăn càng muốn ăn.

Thứ tư, ăn vào thấy vui. Vị ngọt kích thích cơ thể tiết dopamine, chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến cảm giác hạnh phúc. Nhìn “núi vỏ quýt” cao dần lên trên bàn cũng tạo cảm giác thỏa mãn kỳ lạ, khiến nhiều người khó dừng lại ở một hai quả.

Cuối cùng, giá rất mềm. Dịp cận Tết, quýt đường thường được bán với giá khá rẻ nên nhiều gia đình mua hàng cân. Ngon, tiện, thơm, rẻ, đủ yếu tố để trở thành “trái cây trung tâm” mỗi cuộc vui.

Nhưng ăn nhiều quá có thể thành… hóa bệnh

Dù hấp dẫn đến đâu, quýt đường vẫn cần ăn có kiểm soát.

Vấn đề dễ gặp nhất là tăng cân. Trong 100 gram quýt đường có khoảng 56 kilocalo và 13 gram carbohydrate. Nếu ăn liền một lúc khoảng 15 quả nhỏ, lượng năng lượng nạp vào tương đương gần nửa bát cơm trắng. Nếu cộng thêm bánh kẹo, mứt Tết, nguy cơ dư năng lượng là rất rõ ràng.

Một hiện tượng khác khiến nhiều người giật mình là da vàng lên. Quýt đường giàu beta carotene, tiền chất của vitamin A, tốt cho mắt và da. Tuy nhiên, nếu trong thời gian ngắn ăn quá nhiều thực phẩm giàu beta carotene, cơ thể không chuyển hóa kịp, sắc tố này có thể tích tụ dưới da gây tình trạng tăng carotene máu, làm da chuyển sang vàng nhạt. Tình trạng này không nguy hiểm, chỉ cần ngừng ăn thực phẩm giàu carotene khoảng một tuần là da sẽ dần trở lại bình thường. Uống đủ nước cũng giúp cơ thể đào thải nhanh hơn.

Ngoài ra, ăn quá nhiều còn có thể gây nóng trong, khô miệng, viêm lợi hoặc loét miệng ở một số người nhạy cảm.

Theo khuyến nghị, mỗi ngày chỉ nên ăn khoảng 200 đến 350 gram trái cây. Nếu toàn bộ lượng trái cây trong ngày là quýt đường, loại quả nhỏ có thể ăn khoảng 20 quả, còn quả to nên giới hạn khoảng 10 đến 11 quả.

Chọn quýt đường thế nào cho buổi tụ họp?

Muốn bàn tiệc thêm trọn vẹn, khâu chọn quýt cũng rất quan trọng.

- Nên ưu tiên quả còn cuống và lá tươi, vì thường được cắt trực tiếp từ cây, ít dập vỏ hơn và bảo quản tốt hơn. Lá héo quắt có thể cho thấy quả đã để lâu.

- Chọn quả vỏ nguyên vẹn, không trầy xước hay thủng, vì vỏ quýt mỏng rất dễ hỏng nếu bị va đập. Bề mặt vỏ hơi sần, có nhiều túi tinh dầu nhỏ li ti thường là đặc trưng của quýt đường. Nếu vỏ quá nhẵn bóng, có thể là giống khác.

- Không nên chọn quả có màu đỏ cam quá rực rỡ bất thường. Nếu nghi ngờ bị nhuộm màu, có thể dùng khăn giấy lau nhẹ vỏ xem có lem màu hay không. Quả tự nhiên khi bóc chỉ để lại sắc vàng nhẹ trên tay do beta carotene, không phải màu đỏ sẫm.

- Về kích thước, quả cỡ nhỏ đến trung bình thường giữ được hương vị và dinh dưỡng tốt hơn quả quá to. Khi cầm lên nên thấy chắc tay, không mềm nhũn hay có cảm giác vỏ tách khỏi múi bên trong.