Loài cá khiến hàng loạt ao tôm trống rỗng, láng giềng Việt Nam huy động cả quan chức xuống bắt

Cả trưởng huyện cũng xuống sông tham gia đánh bắt
Sáng 16/7, một chiến dịch đánh bắt quy mô lớn đã được tổ chức trên sông Rayong, đoạn chảy qua khu vực ngôi tháp giữa sông ở phường Pak Nam Rayong, huyện Mueang Rayong, Thái Lan.

Sở Thủy sản tỉnh Rayong phối hợp với chính quyền địa phương, các đơn vị liên quan và đông đảo ngư dân cùng giăng lưới, đưa cá rô phi cằm đen ra khỏi nguồn nước tự nhiên.

Đáng chú ý, ông Kitiphong Urawat, Trưởng huyện Mueang Rayong, cũng trực tiếp xuống hiện trường tham gia chiến dịch. Sự có mặt của người đứng đầu chính quyền huyện cho thấy mức độ quan tâm của địa phương đối với loài cá ngoại lai đang lan rộng.

Theo bà Khanittha Rungruang, Trưởng nhóm Phát triển và Xúc tiến nghề cá thuộc Sở Thủy sản tỉnh Rayong, cá rô phi cằm đen đã được phát hiện tại ba huyện gồm Mueang Rayong, Ban Chang và Klaeng.

Kết quả khảo sát cho thấy mật độ tại một số khu vực vào khoảng 100 con trên mỗi 1,076 sqft mặt nước. Cơ quan chức năng đánh giá đây là mức xâm nhiễm trung bình, nhưng lo ngại quần thể cá sẽ tiếp tục tăng nếu không được xử lý thường xuyên.

Do đó, tỉnh Rayong dự kiến tổ chức các đợt đánh bắt từ 1-2 lần mỗi tháng tại sông , kênh và các thủy vực tự nhiên. Việc huy động cả người dân và ngư dân địa phương được kỳ vọng giúp loại bỏ số lượng lớn cá trong thời gian ngắn hơn.

Toàn bộ cá rô phi cằm đen thu được không bị đem tiêu hủy. Số cá này sẽ được chuyển tới Trại giam Trung tâm Rayong để làm nguyên liệu sản xuất nước mắm.

Hoạt động nằm trong chương trình đào tạo nghề cho phạm nhân. Chính quyền cho rằng cách làm này vừa tận dụng được lượng cá đánh bắt, vừa giảm chi phí nguyên liệu chế biến thực phẩm trong trại giam, đồng thời giúp phạm nhân có thêm kỹ năng trước khi trở lại cộng đồng.

Sau các chiến dịch giăng lưới, cơ quan thủy sản còn lên kế hoạch thả cá vược xuống nguồn nước. Đây là loài săn mồi được sử dụng để ăn cá rô phi cằm đen non, qua đó hạn chế khả năng quần thể ngoại lai tiếp tục phát triển.

Đợt thả cá vược dự kiến bắt đầu trong tháng 8 và được duy trì định kỳ hằng tháng, song song với hoạt động đánh bắt trực tiếp.

Ao thả tôm, khi thu hoạch lại kéo lên 11,000 lbs cá

Chiến dịch tại Rayong diễn ra sau khi nhiều người nuôi thủy sản tại tỉnh Samut Songkhram phản ánh cá rô phi cằm đen đang khiến nghề nuôi tôm, cua gặp khó khăn nghiêm trọng.

Tại tiểu khu Yi San, huyện Amphawa, bà Amolwan Suksophon, 61 tuổi, sở hữu hơn 50 rai ao nuôi. Trong lần tháo nước thu hoạch gần nhất, bà gần như không tìm thấy lượng tôm như kỳ vọng.

Thứ được kéo lên từ ao chủ yếu là cá rô phi cằm đen, với tổng trọng lượng hơn 11,000 lbs  . Số cá này chỉ bán được khoảng 8 baht/lbs, mang về tổng cộng 40.000 baht (tương đương hơn 1,200 USD) , không đủ bù chi phí đầu tư cho cả vụ nuôi.

Bà Amolwan cho biết đã gắn bó với nghề nuôi tôm tại địa phương hơn 20 năm. Trước đây, các vụ thu hoạch từng mang lại nguồn thu nhập đáng kể, nhưng sản lượng tôm bắt đầu giảm sau khi cá rô phi cằm đen xuất hiện.

Ban đầu, số lượng cá trong ao chưa nhiều. Tuy nhiên, chúng nhanh chóng sinh sản và chiếm gần như toàn bộ ao nuôi. Sau khoảng 8-9 tháng, khi tháo nước, gia đình bà chỉ nhìn thấy cá rô phi cằm đen, còn tôm cùng các loài thủy sản khác gần như không còn.

Từ một người nuôi tôm, bà rơi vào cảnh phải thu hoạch chính loài cá khiến vụ nuôi thua lỗ. Tuy nhiên, đầu ra hạn chế và giá bán thấp khiến việc tận dụng loài cá này cũng không mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể.

Bà Netchanok Srichong, một thương lái thủy sản trong vùng, cho biết cá rô phi cằm đen thường chỉ được mua tại ao với giá 5-6 baht/lbs. Phần lớn được dùng làm thức ăn chăn nuôi hoặc mồi câu, đánh bắt các loài thủy sản khác.

Trong khi đó, chi phí thuê nhân công kéo lưới có thể lên đến hàng chục nghìn baht. Có hộ bắt được khoảng 2,200 lbs cá nhưng chỉ bán được 5.000 baht, đồng nghĩa càng đánh bắt càng khó bù đắp chi phí.

Theo người dân địa phương, tôm và cua giống thả xuống ao có nguy cơ bị cá rô phi cằm đen ăn khi còn nhỏ. Điều này khiến nhiều hộ dù tiếp tục mua giống mới vẫn khó khôi phục sản lượng như trước.

Loài cá khiến hàng loạt ao tôm trống rỗng, láng giềng Việt Nam huy động cả quan chức xuống bắt - Ảnh 6.
Trước nguy cơ mất sinh kế, người dân đề nghị chính quyền hỗ trợ đầu ra, tổ chức các chiến dịch đánh bắt trên diện rộng và cung cấp lại tôm, cua giống để họ khôi phục hoạt động sản xuất.

Từ cảnh ao tôm gần như chỉ còn cá ngoại lai đến việc quan chức cùng ngư dân trực tiếp xuống sông giăng lưới, cá rô phi cằm đen đang trở thành bài toán khó đối với nhiều địa phương của Thái Lan.

Việc kết hợp đánh bắt thường xuyên, tận dụng cá làm nước mắm và thả cá săn mồi được kỳ vọng giúp làm chậm tốc độ sinh sôi của loài này. Tuy nhiên, với phạm vi xuất hiện ngày càng rộng, đây nhiều khả năng sẽ là cuộc kiểm soát cần được duy trì trong thời gian dài.