Làm cách nào để giữ cho căn nhà ấm và người cũng ấm trong mùa đông lạnh giá

Photo by Clay Banks on Unsplash

Hôm qua có chị vào mua đồ rồi xin đi ... toilet. Chị ta hỏi:

- Nhà em nhìn sao ấm cúng quá. Nhà cũng ấm...

Tôi bảo:

- Máy heater có chạy đâu mà vậy đó. Em chỉnh 62℉ (16.6°C) , mà nhà cũng không lạnh lắm. Ban đêm thì lên 65℉ (18.3°C) , đắp mền và tối mồ hôi chảy ra. Phải tháo bớt áo trên người.

Thật ra, cái máy heater (máy sưởi) mà set 72℉ (22.2°C) mùa này là chạy ... long ốc. Không tài nào dừng. Tiền điện vì thế cũng tăng lên đáng kể. Ai cũng than vãn phải có cách nào để giảm. Nhà có trung niên... trẻ trâu như tôi thì đỡ. Chớ gặp gia đình toàn thanh niên mà cơ thể như mấy ông già hay nhà có người lớn tuổi, trẻ em thì cũng khó. Nên tôi chỉ cho ý kiến trong hoàn cảnh nhà mình thôi.

1. GIỮ NỀN ẤM

Cái nền nhà mà ấm thì nhà ấm. Tại hơi lạnh nó bốc từ dưới lên. Nên người ta mới khuyên ai say xỉn thì không nên nằm nền đất, kẻo khí hàn nhiễm vào thì sau sẽ yếu. Cũng như đàn bà mang thai, thanh niên mới ... quan hệ. Hệ thống miễn dịch, sức đề kháng giảm mà gặp hàn khí là dễ sinh chuyện lắm.

Mà xu hướng hiện nay là nền xi măng, nền gỗ, lại trắng toát ra như răng mấy anh da màu. Thì hơi lạnh bốc ra càng nhiều. Nhà nền thảm thì khó vệ sinh và bụi, mà nhà nền đá, gỗ thì tốn điện sưởi ấm. Nên, tùy anh chị. Nếu muốn sạch thì cũng nên làm nền tối màu, chớ không có sáng. Và mùa hè, chưa chắc mát hơn mà mùa đông thì dễ bị phong hàn. Gia cư để dân ở, không phải là lâu đài thành quách cho các vua chúa mà phải màu mè hoa lá cành bóng bẩy chi cả.

Trong trường hợp đó, nên để sẵn 1 ít thảm. Mùa đông che bớt nền lại. Nhất là những nơi mình hay đi qua: phòng ngủ, phòng tắm, nhà bếp... Để giảm thiểu hơi lạnh.

2. BỐ TRÍ NHÀ THEO ĐƯỜNG XOAY TRÒN

Mùa hè, tôi set up nhà theo hàng dọc. Mùa đông, tôi sắp xếp nội thất theo hàng ngang hay xoay vòng.

Bạn thấy máy bay đáp lên hay hạ cánh là theo chiều gió. Trước khi xây phi trường, họ điều nghiên hướng gió 1 năm. Hướng nào trong năm gió xuôi nhiều thì xây đường băng cất cánh. Hướng nào gió thổi ngược từ sân bay ra thì làm đường băng hạ cánh. Vì xuôi thì máy bay cất cánh dễ. Ngược thì máy bay giảm được áp xuất khi hạ cánh. Chỉ có vậy mà tiết kiệm hàng ngàn gallons xăng dầu.

Nhà tôi cũng vậy. Mùa hè tôi thiết kế nội thất theo hướng gió để không khí đi theo đường thẳng. Mùa đông tôi bố trí đồ đạc đi theo vòng tròn để không khí không đi theo đường trực diện mà xoay vòng, tránh thổi trực tiếp vào người. Và khi di chuyển, nó sẽ ấm nóng dần lên do ma sát. Chỗ nào gió luồng vào tôi để hàng ngang để chắn gió lại.

Máy quạt cũng vậy. Mùa hè thổi vào tường hay thẳng để điều tiết hơi lạnh. Mùa đông thì tôi chỉa lên trời vì hơi nóng bốc lên trên nên làm thế thì hơi đi các phòng dễ dàng hơn. Các phòng vì thế ấm hơn, nhất là ở các hành lang. Mùa hè bật số 2 (trung), màu đông bật số 1 (nhẹ nhất). Lau nhà bật số 3 (mạnh nhất) cho mau khô.

3. PHƠI ĐỒ TRONG NHÀ

Mùa đông là tôi phơi đồ nhiều hơn mùa hè vì không khí lạnh và mùi hôi đi hết như các nước Bắc Âu hay làm.

Phơi bên ngoài cho nó lạnh và ráo. Khô xong đem vào trong phơi cho hơi ẩm còn sót lại làm ẩm nhà do luồng không khí trong nhà cạn kiệt hơi ẩm do máy heater đốt cháy. Khi bổ sung hơi ẩm, và được máy heater làm nóng, nhà sẽ giữ ấm lâu hơn. Nhất là trên tường và mặt kiếng.

Ở các vùng vúi cao, Bắc Cực, Nam Cực, Siberia, Greenland... không khí lạnh càng lạnh thì lượng hơi ẩm cực thấp. Trong phòng lạnh, người ta phải phun hơi lạnh KHÔ để bảo quản thức ăn và để vi khuẩn trong hơi ẩm không phát triển.

Đó là chỗ thức ăn nên vi khuẩn nhiều. Còn ở gia đình, áo quần đã được tiệt trùng và nhà được dọn dẹp sạch sẽ thì một chút ẩm sẽ giúp nhà ấm hơn.

Dĩ nhiên, tôi có máy đo % nhiệt và độ ẩm (mua vài đồng). Không để quá 45% và không bao giờ giảm dưới 30%.

Và cũng dĩ nhiên, tôi sấy lại quần áo 15 phút để loại bỏ hoàn toàn tạp chất.

Như Úc, 70% dân chúng phơi quần áo. Họ có bụi sa mạc nhiều hơn ta. Côn trùng lại càng hơn. Nhưng chưa thấy ai phàn nàn dơ bẩn, hay côn trùng bay vào áo. 1 năm, chưa đến 10 vụ, rắn bò vào quần áo khi phơi (Úc nổi tiếng với loài bò sát này). Thì ở Texas, đừng nên lo quá như có mấy anh góp ý.

4. LÀM TĂNG ĐỘ ẤM

Khi tôi đi các tiểu bang miền Bắc, trời mà xuống nhiệt độ âm quá sâu, họ bật lò nướng và để hé ra như ta sấy gà lá chanh. Hơi ấm từ lò nướng làm ấm nhà rất nhanh. Nếu lò xài điện thì mở hẳn không sao. Nhưng nếu lò gas thì chỉ nên mở hé thôi. Đồng thời để 1 cái quạt cho nó thổi hơi ấm khắp nơi.

Đây là tôi nói trong trường hợp nhà xài gas mà cúp điện.

Nhà xài điện mà máy heater chạy hết sức vẫn thấy lạnh.

Và dĩ nhiên, chỉ xử dụng khi nhà có người. Và phải check thường xuyên.

Máy heater mini xài rất hao. Không nên mỗi phòng mỗi cái kẻo đường dây quá tải.

5. GIỮ ẤM CƠ THỂ

Quan trọng nhất vẫn là giữ ấm cơ thể. Quần áo tay dài, ống dài, mang tất, đội mũ, quấn khăn... nếu không làm gì hết. Chứ như tôi làm như điên, chạy như giặc thì quần đùi áo cọc vẫn nóng bốc hoả.

Uống ấm, ăn ấm, gia vị có vị chút cay.

Không nên ăn đồ ăn khiến ta đi tiểu nhiều (mướp, bầu, bí đao, mướp đắng...) hay các loại trà khiến đi tiểu liên tục (trà nếp cẩm chẳng hạn). Hay các thức ăn có nhiều nước. Vì khi tiểu nhiều là khí ấm trong người xuất ra hết, người sẽ lạnh, chân sẽ run. Nên mấy anh người mệt mà vẫn quan hệ là hay bị thượng mã phong là vì thế. Khi đàn ông xuất, khí huyết họ sẽ bị đảo lộn và hơi ấm trong người họ sẽ bị hạ thấp. Nếu gặp người yếu, khí hàn chiếm ưu thế thì dễ có chuyện.

Nên ăn đậm đà hơn ngày thường 1 chút. Vẫn có vài nghiên cứu chỉ ra muối hạt (thiên nhiên) hay muối hồng có nhiều khoáng chất tốt cho xương hơn vitamin D. Và những anh đi biển hay nuốt 1 nhúm muối để giữ ấm. Nhưng cái gì nhiều quá thì không tốt. Chỉ nên tăng nhẹ khoảng 10% gram muối vào khẩu phần. Người trung bình có thể ăn 25 gram muối/ngày(khoảng 1 muỗng cà phê). Thêm 1 nhín 10% không sao. Nhưng không khí trời lên 5 độ thì phải dừng lại. Và mùa hè phải ăn lạt.

Giữ ấm các bộ phận như tôi nhắc nhiều lần:
- Bụng ấm thì ruột tốt, tiêu hoá tốt
- Đầu ấm thì người thấy thoải mái, không bị choáng
- Chân ấm thì không bị cảm mạo và phong hàn, chân không nổi gân xanh
- Tai ấm thì cả người sẽ cảm thấy ấm

Đây chỉ là những lưu ý cơ bản thôi. Chớ vào thực tế, phải có hàng ngàn hàng ngàn điều cần nhớ.

Cuộc sống ta khác người xung quanh là ở sự quan sát. Không phải để hơn ai hay giàu có. Mà để sau này dạy con cái, và các thế hệ sau.

Hy vọng bài này giúp ích được chút gì cho anh chị

(Hao Duc Nguyen)