Dịch sởi chậm lại nhưng nguy cơ vẫn cao khi năm học mới bắt đầu

Ảnh minh họa (Photo by Mehmet Ali Eroglu on Unsplash)

Một dấu hiệu đáng mừng cho thấy đợt bùng phát dịch sởi lớn của Texas trong nhiều thập niên đang bắt đầu chậm lại: Texas đã không ghi nhận thêm ca bệnh nào liên quan đến dịch sởi trong gần một tháng qua. Tuy nhiên, mối đe dọa của dịch sởi vẫn chưa suy giảm khi các đợt bùng phát mới và số ca bệnh ngày càng tăng ở các tiểu bang khác góp phần làm tăng tổng số ca bệnh trên toàn quốc.

Theo dữ liệu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ, số ca sởi được báo cáo tại Hoa Kỳ trong tháng qua đã tăng lên – ít nhất 89 ca được xác nhận kể từ đầu tháng 7 – so với hầu hết các năm kể từ khi căn bệnh này được tuyên bố xóa sổ cách đây một phần tư thế kỷ.

Và tổng số ca bệnh năm nay – 1356 ca được xác nhận kể từ tháng 1 – cao hơn so với hơn 30 năm qua. Năm nay đã có 32 đợt bùng phát, chiếm gần 90% tổng số ca mắc kể từ tháng 1. Chỉ còn 10 tiểu bang không có ca mắc nào được báo cáo trong năm nay.

Năm học mới tại Hoa Kỳ đang đặt ra những mối đe dọa mới về sự lây lan của bệnh sởi trong bối cảnh một năm có số ca bệnh kỷ lục và tỷ lệ tiêm chủng chậm lại.

Các chuyên gia cho biết tỷ lệ tiêm chủng cho trẻ em đang giảm trên khắp Hoa Kỳ cùng với sự lây lan liên tục của bệnh sởi trên toàn quốc - và các đợt bùng phát lớn ở các nước láng giềng Canada và Mexico - đã làm dấy lên lo ngại khi trẻ em bắt đầu tập họp cho năm học mới.

“Không ai có thể biết trước được điều gì, nhưng các điều kiện hiện có cho thấy số ca mắc bệnh sẽ gia tăng”, BS Catherine Troisi, nhà dịch tễ học về bệnh truyền nhiễm tại UTHealth Houston, cho biết.

Hôm thứ Bảy, Wisconsin đã báo cáo chín trường hợp mới - tất cả đều liên quan đến cùng một phơi nhiễm trong khi di chuyển đến một tiểu bang khác của Hoa Kỳ. Sở y tế tiểu bang không công bố thêm chi tiết về các trường hợp này - bao gồm tình trạng tiêm chủng của các cá nhân hoặc tiểu bang cụ thể mà họ đã đến - để “cân bằng giữa quyền riêng tư cá nhân với những thông tin công chúng cần biết” và vì nguy cơ lây lan trong cộng đồng được coi là thấp, BS Ryan Westergaard, giám đốc y tế tại Cục Bệnh truyền nhiễm thuộc Sở Y tế Wisconsin, cho biết tại một cuộc họp báo hôm thứ Hai.

Tuy nhiên, dữ liệu mới do CDC công bố tuần trước cho thấy trẻ mẫu giáo ở Wisconsin có tỷ lệ tiêm thuốc ngừa sởi-quai bị-rubella (MMR) thuộc hàng thấp nhất. Chỉ 84,8% trẻ mẫu giáo được tiêm đủ hai liều MMR theo khuyến nghị trong năm học trước, thấp hơn nhiều so với ngưỡng 95% cần thiết để ngăn ngừa dịch bệnh bùng phát. Dữ liệu của CDC cho thấy chỉ có Alaska và Idaho có tỷ lệ tiêm chủng MMR thấp hơn.

“Trở lại trường học là dịp để rất nhiều trẻ em tụ tập lại với nhau, và bệnh sởi rất dễ lây lan”, Troisi nói. “Vì vậy, nếu bạn tập trung trẻ em lại và một trong số chúng bị sởi, thì đó chính là cơ hội tốt để virus lây lan.”

Bà cho biết, tỷ lệ tiêm chủng giảm cũng khiến nhiều trẻ em dễ bị tổn thương hơn, bao gồm cả những trẻ chưa được tiêm chủng, những trẻ đã được tiêm chủng nhưng bị suy giảm miễn dịch và những trẻ còn quá nhỏ để tiêm chủng.

“Nếu có nhiều trẻ em có nguy cơ mắc bệnh, thì nguy cơ lây lan bệnh sởi sẽ tăng lên”, bà nói.

Wisconsin là một trong số 15 tiểu bang cho phép phụ huynh miễn tiêm chủng bắt buộc cho con em mình vì "lý do niềm tin cá nhân", ngoài lý do tôn giáo hoặc lý do y tế. Dữ liệu của CDC cho thấy tỷ lệ miễn trừ ở Hoa Kỳ trong năm học vừa qua đã đạt mức kỷ lục, với khoảng 3.6% trẻ mẫu giáo được phép bỏ lỡ ít nhất một mũi tiêm chủng bắt buộc - và tỷ lệ miễn trừ ở Wisconsin cao hơn gấp đôi con số đó, ở mức 7.6%.

Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ cho biết các trường hợp miễn trừ không liên quan đến y tế đối với yêu cầu tiêm chủng ở trường học nên được loại bỏ, một quan điểm có từ lâu mà tổ chức này gần đây đã tái khẳng định.

Các nhà lãnh đạo của AAP đã viết trong một tuyên bố chính sách vào tháng trước rằng: "Việc miễn tiêm chủng cho trẻ em vì lý do không liên quan đến y tế là vấn đề về y tế, sức khỏe cộng đồng và đạo đức, đồng thời tạo ra rủi ro không cần thiết cho cả cá nhân và cộng đồng. Mặc dù chắc chắn có những gia đình muốn từ chối tiêm thuốc ngừa và cho con em mình đến trường, nhưng việc miễn trừ không liên quan đến y tế lại đe dọa sự an toàn của toàn bộ cộng đồng trường học và chuyển gánh nặng bảo vệ con em họ sang các bậc phụ huynh có sức khỏe yếu, suy giảm miễn dịch hoặc không thể tiêm chủng vì lý do y tế.”

Tuần trước, một đợt bùng phát bệnh sởi mới đã được công bố tại Quận Osceola, Michigan, với ca bệnh đầu tiên là do một người đã tiếp xúc với bệnh sởi khi đi du lịch ra khỏi tiểu bang. Đây là đợt bùng phát thứ ba tại tiểu bang, nơi hiện đã ghi nhận ít nhất 27 ca bệnh trong năm nay.

Wyoming cũng đã báo cáo một loạt ca bệnh sởi mới vào thứ Bảy: bốn ca mới ở Quận Carbon đã tiếp xúc với một người đã được xác nhận nhiễm sởi, nâng tổng số ca bệnh của tiểu bang lên bảy.

Dữ liệu từ Sở Y tế Wyoming cho thấy Quận Carbon có tỷ lệ tiêm chủng thấp nhất trong số trẻ em tại tiểu bang vào năm 2023, xếp thứ 21 trong số 23 quận với chỉ 66% của trẻ mới biết đi đã được tiêm ít nhất một liều MMR.

Theo Sở Y tế Wyoming, "Ước tính về tỷ lệ tiêm chủng ở cấp quận rất quan trọng vì các vấn đề sức khỏe cộng đồng thường bắt đầu ở các khu vực địa lý nhỏ và một số hành động y tế cộng đồng hiệu quả nhất ở cấp địa phương".

Các chuyên gia cho biết, những người chưa tiêm chủng thường tập trung về mặt địa lý trong một số cộng đồng nhất định, vì các gia đình có cùng tín ngưỡng văn hóa xã hội thường sống gần nhau.

Các nhà lãnh đạo của AAP đã viết trong tuyên bố chính sách rằng "Hiện tượng này dẫn đến khả năng bùng phát dịch bệnh cao hơn khi một căn bệnh có thể phòng ngừa bằng thuốc ngừa được đưa vào các cộng đồng này. Các đợt bùng phát bắt đầu ở các cộng đồng có tỷ lệ tiêm chủng thấp có khả năng lan rộng ra ngoài sang các cộng đồng khác cũng có tỷ lệ tiêm chủng thấp hoặc ra cộng đồng rộng hơn, đặc biệt là đối với các bệnh như sởi, thủy đậu và ho gà."

Các chuyên gia cho biết, mặc dù việc bắt đầu năm học đặt ra những rủi ro mới, nhưng nó cũng tạo cơ hội cho các nhà lãnh đạo cộng đồng đáng tin cậy khuyến khích và thúc đẩy việc tiêm chủng.

“Chúng tôi biết rằng nếu các buổi tiêm chủng được tổ chức tại trường học, điều đó sẽ giúp tăng (độ bao phủ) chỉ bằng cách tạo điều kiện thuận lợi hơn cho phụ huynh đưa con em mình đi tiêm chủng,” Troisi nói. “Các y tá trường học được tôn trọng, vì vậy việc họ nói về tầm quan trọng của thuốc ngừa cũng là một chiến lược.”

TH