Chạy xe máy nguy hiểm hơn đi máy bay gấp 22.000 lần nhưng nhiều người vẫn sợ máy bay rơi

Nhiều người trong chúng ta vẫn luôn mang tâm lý lo sợ khi bước lên máy bay, cho rằng đây là một trong những phương tiện giao thông nguy hiểm bậc nhất vì phải phó mặc tính mạng cho phi công. Tuy nhiên, các dữ liệu thực tế và phân tích khoa học lại đưa ra một bức tranh hoàn toàn ngược lại, cho thấy mức độ an toàn đáng kinh ngạc của ngành hàng không thương mại hiện đại.

Sự thật bất ngờ về mức độ an toàn của hàng không thương mại

Theo báo cáo mới từ nhóm nghiên cứu của Đại học Hàng không Embry-Riddle dựa trên dữ liệu từ năm 2016 đến hết năm 2025, rủi ro khi di chuyển bằng máy bay thấp hơn nhiều lần so với các phương tiện giao thông đường bộ. Cụ thể, trên cùng một quãng đường di chuyển khoảng 100 miles, người ngồi trong ô tô cá nhân hoặc xe tải chịu rủi ro tử vong cao hơn khoảng 626 lần so với khi đi trên một chuyến bay thương mại.

Đáng chú ý, rủi ro gắn liền với việc di chuyển bằng xe máy cao hơn tới hơn 22.000 lần so với hàng không thương mại trên cùng một cự ly. Ngay cả việc di chuyển bằng xe khách đường dài – vốn được coi là một lựa chọn tương đối an toàn – cũng có mức độ rủi ro cao gấp khoảng 9 lần so với đi máy bay.

Quy mô tiếp xúc khổng lồ và xác suất tử vong cực thấp

Khi xem xét dữ liệu trên mỗi lượt hành khách cất cánh từ năm 2016 đến hết năm 2024, các con số thống kê càng thể hiện sự chênh lệch rõ rệt. Trung bình chỉ ghi nhận khoảng 1 trường hợp hành khách tử vong trên mỗi 97,7 triệu lượt khách lên các chuyến bay thương mại tại Mỹ.

Trong suốt giai đoạn nghiên cứu kéo dài 10 năm, chỉ có 73 người thiệt mạng trong các vụ tai nạn liên quan đến vận tải hàng không thương mại tại Mỹ. Những phát hiện này tiếp tục củng cố vững chắc cho các nghiên cứu trước đó từ năm 2000 đến 2009 hay năm 2018, khi tất cả đều xếp hạng hàng không thương mại là phương thức di chuyển an toàn nhất hành tinh.

Hệ lụy tâm lý từ các thảm kịch lịch sử

Dư chấn từ các cuộc tấn công khủng bố ngày 11/9/2001 đã cung cấp một ví dụ điển hình về việc hành vi con người có thể dịch chuyển rủi ro từ bối cảnh này sang bối cảnh khác như thế nào. Khi nhu cầu đi lại bằng đường hàng không sụt giảm nghiêm trọng do tâm lý hoang mang, nhiều người đã chuyển sang sử dụng ô tô và xe máy để di chuyển trên những hành trình dài.

Nhà tâm lý học Gerd Gigerenzer từng phân tích và chỉ ra rằng nỗi sợ hãi tâm lý này đã dẫn đến sự gia tăng đáng kể các ca tử vong trên đường bộ trong giai đoạn sau đó. Việc né tránh một rủi ro cực kỳ nhỏ như tai nạn máy bay lại vô tình đẩy con người vào một rủi ro lớn hơn gấp nhiều lần trên xa lộ.

Bình luận: Nghịch lý tâm lý sợ máy bay trong khi thoải mái lao ra đường bằng xe máy cho thấy bộ não con người thường đánh giá rủi ro dựa trên cảm xúc thay vì xác suất thống kê. Để bảo vệ an toàn tính mạng chính mình, việc nhìn nhận vấn đề qua lăng kính khoa học và dữ liệu thực tế đóng vai trò quyết định hơn những nỗi sợ vô căn cứ.