California quyết tăng Lương tối thiểu năm 2026, Los Angeles tranh cãi mốc $30 đô la cho mỗi giờ làm

Ảnh minh họa (Photo by Aashish Chandra on Unsplash)

Từ ngày 1/1/2026, hàng triệu lao động tại California sẽ thấy tiền lương tối thiểu tăng thêm – dù chỉ là một bước nhỏ, nhưng đủ để làm nóng lại cuộc tranh luận kéo dài nhiều năm về chi phí sinh hoạt và công bằng thu nhập tại tiểu bang đông dân nhất nước Mỹ.

Theo quyết định đã được tính toán từ tháng 8, lương tối thiểu toàn tiểu bang sẽ tăng từ $16.50 USD lên $16.90 USD/giờ. Mức tăng 40 xu này là kết quả của đợt điều chỉnh thường niên do Bộ Tài chính California thực hiện, dựa trên yêu cầu của luật tiểu bang nhằm bù trượt giá. Với nhiều người lao động thu nhập thấp, con số này mang tính biểu tượng nhiều hơn là thay đổi thực chất.

California đã đi trên con đường tăng lương tối thiểu suốt gần một thập niên. Năm 2016, cựu Thống đốc Jerry Brown ký đạo luật lịch sử, nâng dần mức lương tối thiểu từ $10.50 USD lên $15 USD/giờ, kèm cơ chế điều chỉnh theo lạm phát. Kể từ đó, lương tối thiểu liên tục tăng, nhưng vẫn bị cho là “đuối sức” trước giá thuê nhà và chi phí sinh hoạt leo thang.

Theo Liên minh Nhà ở Thu nhập Thấp Quốc gia (NLIHC), với mức lương hiện tại, một lao động hưởng lương tối thiểu ở California phải làm việc tới 98 giờ mỗi tuần mới đủ khả năng thuê một căn hộ một phòng ngủ với giá thị trường trung bình. Con số này phơi bày khoảng cách lớn giữa chính sách tiền lương và thực tế đời sống.

California không đơn độc trong xu hướng này. Theo công ty quản lý lương ADP, có 19 tiểu bang sẽ tăng lương tối thiểu trong năm 2026. Bên cạnh đó, các thành phố và quận hạt tại California còn có quyền đặt mức lương riêng cao hơn chuẩn tiểu bang. Chỉ riêng năm nay, hơn hai chục địa phương đã điều chỉnh tăng lương. Thành phố West Hollywood dẫn đầu với mức $20.25 USD/giờ kể từ tháng 1, cao nhất toàn tiểu bang theo Trung tâm Nghiên cứu Lao động UC Berkeley.

Dù vậy, nỗ lực nâng lương tối thiểu trên toàn tiểu bang từng vấp phải rào cản chính trị. Tháng 11 năm ngoái, cử tri California đã bác bỏ sít sao một sáng kiến bỏ phiếu nhằm nâng lương tối thiểu lên $18 USD/giờ. Nhưng ở cấp ngành nghề, một số nhóm lao động đã giành được thắng lợi riêng.

Theo các đạo luật do Thống đốc Gavin Newsom ký năm 2023, lao động ngành thức ăn nhanh hiện đã hưởng mức tối thiểu $20 USD/giờ, trong khi nhân viên y tế đang trên lộ trình đạt $25 USD/giờ trong những năm tới. Đà tăng này tiếp tục lan sang Los Angeles, nơi nhân viên khách sạn và sân bay được Hội đồng Thành phố thông qua kế hoạch nâng lương lên $30 USD/giờ trước thềm Thế vận hội 2028.

Chính quyết định này đã châm ngòi cho cuộc đối đầu gay gắt giữa giới nghiệp đoàn và cộng đồng doanh nghiệp. Các tập đoàn lớn trong ngành du lịch cảnh báo rằng tăng lương quá nhanh sẽ khiến chi phí đội lên, làm tổn thương một lĩnh vực vẫn đang loay hoay phục hồi sau đại dịch. Khi không thu thập đủ chữ ký để hủy bỏ chính sách qua trưng cầu dân ý, các nhóm doanh nghiệp chuyển sang đề xuất biện pháp khác có thể làm hụt hàng triệu USD ngân sách chung của thành phố.

Trước áp lực đó, Chủ tịch Hội đồng Thành phố Los Angeles Marqueece Harris-Dawson đã đề xuất hoãn thời điểm áp dụng đầy đủ mức lương $30 USD đến năm 2030. Động thái này lập tức vấp phải phản ứng dữ dội từ phía công đoàn.

Ông Kurt Petersen, đồng chủ tịch nghiệp đoàn UNITE HERE Local 11, gọi đề xuất này là “đáng khinh”. Theo ông, không thể lấy ngân sách làm con tin rồi bắt người lao động gánh hậu quả. Petersen cho biết các nghiệp đoàn và tổ chức cộng đồng đang chuẩn bị một sáng kiến bỏ phiếu mới, nhằm nâng lương tối thiểu lên $30 USD/giờ cho toàn bộ lao động tại Los Angeles.

“Bốn mươi xu một giờ chẳng thay đổi được gì,” ông nói. “Người lao động cần sự hỗ trợ thực sự, và tăng lương là cách đơn giản, trực diện nhất.”

Trong bức tranh đó, mức lương $16.90 USD/giờ của năm 2026 vừa là một bước tiến, vừa là lời nhắc nhở rằng cuộc tranh luận về lương đủ sống ở California – đặc biệt tại các đô thị đắt đỏ như Los Angeles – vẫn còn rất dài và đầy va chạm.

TH