Friday, 29/07/2016 - 10:46:24

Xe nóng máy do đâu?

Bài HAO SMITH 
                                                     Nhiệt độ đầu máy quá nóng (overheat)

Xe nóng máy, như ý nghĩa chúng ta vẫn thường hiểu, là một hiện tượng đáng lo ngại, phiền phức, và tốn kém nhất có thể xảy ra đối với người chủ xe. Biện pháp giải quyết tốt đẹp hơn cả là bán cái xe vào nghĩa địa. Nếu ở California, bạn có thể bán lại cho chính phủ để lấy một số tiền kha khá, hơn cả trị giá cái xe. Nhưng kiểu nào cũng dẫn đến một kết luận: Không thể dùng lại cái máy xe đó nữa. Vì thế, bắt đầu biết lái xe, dù chưa có cơ hội làm chủ xe, chúng ta phải lưu tâm hết sức để đừng rơi vào tình trạng xe nóng máy.

          Chủ xe, dù chưa kinh nghiệm, cũng phải lưu tâm hết sức để đừng bị rơi vào tình trạng máy xe Overheat

 
Nóng máy là gì?

Thực ra, “nóng máy” theo đúng nghĩa của từ ngữ không phải là hiện tượng đáng lo ngại. Bởi vì, máy có nóng lên xe mới chạy được. Nếu không đạt tới một nhiệt độ khá cao – 195 tới 225 độ F – máy xe sẽ xìu xìu ển ển, đẩy xe đi tới còn khó khăn, đừng nói chuyện cho xe dọt lên như tên bắn. Như vậy, xe cần phải nóng máy, miễn là “đừng quá nóng”, hoặc nóng hơn 225 độ F. Để phân biệt 2 tình trạng trên, chúng ta nên dùng các từ ngữ tiếng Anh cho chính xác:

- Nóng máy để vận hành tốt: Heating up

- Máy quá nóng: Overheating (nhiệt độ vượt trên 225 độ F)

Trước khi tiến đến tình trạng overheat, máy xe phải được “heating up”, tức là nóng lên để có sức chạy. Nhiệt độ trong đầu máy phát sinh do nhiên liệu cháy nổ (fuel burning), đồng thời do sự ma sát khi các bộ phận chuyển động va chạm vào nhau. Chúng ta có thể cảm nghiệm nhiệt độ phát sinh do ma sát bằng một động tác đơn giản là xoa hai bàn tay vào nhau, một lúc sẽ thấy lòng bàn tay nóng lên, xoa càng nhanh sức nóng càng tăng. Sự ma sát giữa các bộ phận trong đầu máy mãnh liệt hơn nhiều do chuyển động rất nhanh, ở một vận tốc cao hơn cả trăm, ngàn lần so với 2 bàn tay tự xoa vào nhau. Vì thế, nhiệt độ trong đầu máy đương nhiên bốc lên rất, rất cao.

Nếu cứ để cho sức nóng tự nhiên tích lũy thì chẳng mấy chốc, những bộ phận này – dầu được chế tạo bằng chất thép tôi luyện cực tốt – cũng sẽ mềm ra và biến dạng, rồi cọ sát với nhau nhiều hơn, và đẩy nhiệt độ lên cao hơn… cho đến khi không còn làm việc được nữa, thì đầu máy hoàn toàn bị tê liệt. Đó là Overheat và hậu quả của nó.

Điều làm cho chúng ta lo sợ chính là Overheating (máy quá nóng) chứ không phải Heating up (nóng máy). Vì thế, khi nói về “sức khỏe” của cái xe, chúng ta phải dùng đúng từ ngữ, hoặc khi nghe người khác nói chuyện, chúng ta phải hỏi lại thực ra họ muốn nói gì, có phải họ đang muốn nói rằng máy xe nóng quá (overheat) hay không?
                      Đừng bao giờ để kim trong đồng hồ nhiệt độ vượt lên tới nửa vùng trên (màu đỏ)

Tại sao máy xe Overheat?

Để ngăn ngừa tình trạng Overheat, nhà sản xuất phải thiết kế nhiều hệ thống giải tỏa nhiệt độ không cho nó bốc lên thái quá.

Có 2 hệ thống chính:

1- Nhớt máy (engine oil): Trước tiên là nhớt máy và hệ thống dẫn nhớt đi vào đầu máy mà chúng ta đã nói tới trong những bài trước. Nhiệm vụ chính của nhớt là “bôi trơn” giữa các bề mặt tiếp xúc để giảm sói mòn và giảm nhiệt độ sinh ra do ma sát. Tuy nhiên, trong lò lửa phát sinh sức nóng bốc lên không ngừng, nhớt không thể một mình ngăn chặn được đà gia tốc của nhiệt. Nói cho cùng, nhiệm vụ chính của nhớt là bôi trơn, chứ không phải là giải nhiệt.

2 – Nước Coolant: Để giải nhiệt hiệu quả hơn, nhà sản xuất phải thiết kế một hệ thống khác: Hệ thống nước Coolant! Nước Coolant có nghĩa là nước mát, thực ra nó chẳng có mát mẻ gì đâu. Nếu ai vô tình để giọt nước gọi là “coolant” này bắn vào người, chắc chắn nạn nhân sẽ bị phỏng nặng. Nó chỉ “làm mát” theo nghĩa “giải bớt nhiệt độ trong đầu máy”, không để mức nhiệt vượt quá 225 độ F mà thôi.

Vì thế, tìm hiểu nguyên nhân Overheat, chúng ta có thể nói như sau:

- Thiếu Nhớt hoặc Khô Nhớt: Thiếu nhớt, hoặc tệ hơn, khô nhớt chắc chắn sẽ làm máy overheat, gây ra những tổn hại vĩnh viễn, không thể sửa chữa được. Vì thế, điều quan trọng hàng đầu mà tất cả mọi tài xế, dù người mới lần đầu ngồi sau tay lái, phải biết:

  Kiểm soát mực nhớt: Cần phải kiểm soát mực nhớt mỗi tuần, hoặc ít nhất 1 lần mỗi tháng. Tìm que thăm nhớt cắm ở vòi bình nhớt trong khoang đầu máy. Rút ra, lau sạch, rồi lại cắm vào, rút ra lần thứ hai. Xem xét vạch “tối đa” (maximum) và “tối thiểu” (minimum): Nhớt trong bình phải nằm trong khoảng 2 vạch này, không vượt quá maximum và không dưới minimum. Nếu nhớt ở dưới vạch “tối thiểu”, bạn phải tạm thời châm thêm để hệ thống có đủ nhớt làm việc. Nhưng cách giải quyết lâu dài là tìm xem tại sao hao nhớt, nhớt có rò rỉ không….. để sửa chữa tận nguồn gốc.

  Thay nhớt theo định kỳ như đã nói trong các bài trước.

- Thiếu nước Coolant: Vì nhiệm vụ quan trọng được giao, nước coolant luôn luôn phải đầy đủ và bảo đảm phẩm chất.

Máy xe overheat cũng có thể xảy ra do những “phụ tùng” của hệ thống giải nhiệt không làm việc đúng mức. Đề tài này bao gồm nhiều chi tiết thú vị, chúng ta sẽ thảo luận thêm trong các bài sau.

haosmith@yahoo.com

 

Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp