Hoài Mỹ/Viễn Đông
KABUL - Chính quyền Afghanistan trong buổi họp báo ở thủ đô Kabul, hôm qua Thứ Tư, loan báo là trong đợt sơ khởi, 6 nghi can đã bị bắt giữ vì đã hoạch định một cuộc mưu sát nhắm vào Tổng Thống Hamid Karzai. Phát ngôn viên Lutfullah Mashal xác quyết: “Một nhóm được lượng định là trí thức và nguy hiểm, trong số này có nhiều giáo chức và sinh viên, đã muốn giết Tổng Thống Hamid Karzai”. Sau đó, ông Mashal nhấn mạnh bổ túc: “Nhưng may mắn là một trong những cận vệ của tổng thống đã trà trộn vào được nhóm ấy đồng thời hệ thống bảo vệ tổng thống đã phát giác âm mưu của họ kịp thời”.
Tổng Thống Hamid Karzai trước đây đã ít nhất 3 lần bị mưu sát kể từ ngày ông lên làm tổng thống của Afghanistan năm 2002. Điển hình là vào tháng Tư năm 2008, một đám loạn quân đã tấn công khi ông Karzai chủ tọa một cuộc duyệt binh qui mô diễn ra ở gần dinh tổng thống tại thủ đô Kabul.
Tuy nhiên cũng có nhiều yếu nhân Afghanistan khác cũng đã bị mưu sát. Vào tháng Bảy vừa qua, ông Ahmad Wali Karzai, bào đệ của tổng thống đã bị sát hại trong một cuộc tấn công ở tại tư gia của nạn nhân. Sau thời điểm này không lâu, một trong những viên chức cố vấn thân cận nhất của tổng thống, ông Jan Hommad Khan cũng bị ám sát ở ngay trước cửa nhà của đương sự ở Kabul. Và gần đây nhất là vào ngày 20 tháng 9, cựu Tổng Thống Burhanuddin Rabbani bị thiệt mạng trong một vụ tấn công tự sát.
Đó là chưa kể nhiều tỉnh trưởng, thị trưởng và thống đốc ở nhiều nơi khác nhau trên lãnh thổ Afghanistan đã bị ám sát hay bị thiệt mạng trong các vụ tấn công bằng bom trong mấy tuần lễ vừa qua.
* Haqqani
Theo phát ngôn viên của chính phủ, cả 6 nghi can bị bắt này đều có liên hệ với một người mang tên Haji Bilal vốn là thành viên của tổ chức khủng bố al-Qaida và mạng lưới Haqqani mà căn cứ của chúng hầu hết nằm ở các vùng vô pháp luật và do các bộ tộc trưởng điều hành, tại miền Bắc-Waziristan thuộc Pakistan, giáp biên giới của Afghanistan.
Cơ quan tình báo Afghanistan (NDS) cho rằng các kế hoạch ám sát Tổng Thống Karzai rất có thể quan hệ với Haqqani. Thế nhưng một phát ngôn viên của mạnh lưới này đã nhanh chóng bác bỏ lời buộc tội ấy.
Haqqani là một trong 3 nhóm vũ trang của Taliban vốn chiến đấu chống lại những người đương quyền ở Kabul và các lực lượng Tây Phương ở đất nước này. Haqqani là nhóm loạn quân được đánh giá là nguy hiểm nhất và gây khiếp đảm hơn cả.
Được biết là mạng lưới Haqqani đã được thành lập bởi Jalaluddin Haqqani, một lãnh chúa của sắc tộc Pashtun; người đã được thế giới biết đến qua thời gian ông ta lãnh đạo cuộc chiến chống Sô Viết trong thập niên 1980.
Tổ chức vũ trang Haqqani trước đây đã nhận được sự tài trợ rất dồi dào vừa của Hoa Kỳ lẫn Pakistan.
Hiện nay Jalaluddin ngồi trong một ủy ban tối cao của tổ chức sau khi ông ta trao lại quyền lực điều hành mạng lưới này cho người con trai, Sirajudin, người đã từng chỉ huy các lực lượng Waziri chống lại Pakistan trong thời kỳ 2004 - 2006.
* Hoa Kỳ tố cáo Pakistan yểm trợ Haqqani
Ngày 16-09-2011, ông Cameron Munter, đại sứ Hoa Kỳ ở Islamabad tuyên bố là có mối quan hệ giữa mạng lưới Haqqani và Pakistan, và “việc này hoàn toàn không thể được chấp nhận”.
Cuộc khủng hoảng giữa Hoa Kỳ và Pakistan vì thế trở nên gay go hơn nữa.
Thêm nữa, chính quyền Hoa Kỳ còn xác quyết mạng lưới Haqqani đã đứng sau nhiều vụ tấn công lớn lao ở Afghanistan.
Ông đại sứ Munter trong một buổi phỏng vấn dành cho đài Radio Pakistan đã quả quyết rằng Hoa Kỳ sẽ không để cho việc tấn công khủng bố xẩy ra ở Kabul. Với quan điểm này ông cũng đã kêu gọi chính phủ Pakistan cùng hành động như vậy.
Như trên đã nói, Hoa Kỳ tuy tố cáo Pakistan vẫn yểm trợ tổ chức Haqqani, nhưng Washington nhấn mạnh rằng việc ấy sẽ không làm Hoa Kỳ khiếp sợ.
* Những biện pháp mới của Hoa Kỳ đối với Haqqani
Bộ Tài Chánh Hoa Kỳ hồi cuối tháng 9 vừa qua đã ban hành những biện pháp mới nhằm trừng phạt 5 người vốn có liên hệ với mạng lưới Haqqani. Một trong các đương sự là Abdul Aziz Abbasin, một công dân Afghanistan, kẻ đã được nhóm này chỉ định làm “tổng đốc núp bóng Taliban” ở vùng Orgun, Afghanistan.
Chính quyền Hoa Kỳ nhận định Haqqani là một tổ chức khủng bố nguy hiểm nhất không chỉ ở Afghanistan mà còn cả tại Pakistan nữa. Những người kể trên đã từng bị tố cáo là vẫn cung cấp tài chánh và giữ vai trò trung gian trong các tổ chức khủng bố như Taliban, Haqqani và al-Qaida.
Theo tin tức đề ngày 19-09-2011 của thông tấn xã NTB, các biện pháp trừng phạt mới này bao gồm việc nghiêm cấm các tư nhân và công ty Hoa Kỳ liên hệ thương mại với 5 người ấy. Ngược lại, các đương sự cũng không được tiếp cận với những việc xếp đặt giá trị (chẳng hạn ngân hàng, thị trường chứng khoán, đầu tư hay hoạt động kinh tế…) ở Hoa Kỳ.
* Một lãnh tụ của Haqqani bị lực lượng ISAF bắt giữ
Giới chỉ huy NATO Thứ Bảy vừa rồi đã loan tin rằng lực lượng ISAF (International Security Assistance Force) cùng với sự hợp tác của quân đội Afghanistan đã bắt giữ Haji Mali Khan, lãnh tụ của mạng lưới Haqqani.
Theo ISAF, Khan đã bị “vồ” ở vùng Jani Khel, thuộc tỉnh Paktia. Đương sự trang bị vũ khí đầy mình, nhưng đã không có hành động chống cự nào trong lúc bị bắt.
Được biết, Haji Mal Khan là bác của lãnh tụ chính thức Sirajuddin - còn có tên khác là Siraj - của mạng lưới khủng bố Haqqani. ISAF viết trong một bản báo cáo: “Đương sự đã thật sự làm việc trực tiếp bên dưới Siraj-Haqqani, chỉ huy trưởng của các căn cứ đồng thời điều hành tổng quát mọi hoạt động vừa tại Afghanistan vừa ở Pakistan”.
Như trên đã trình bầy, mới đây Hoa Kỳ đã cáo buộc tình báo ISI của Pakistan vẫn có mối dây liên hệ gần gũi với mạng lưới Haqqani. Điều này đã gây nên nhiều phản ứng mạnh mẽ ở Pakistan. Thứ Sáu tuần trước, trong một chương trình phỏng vấn truyền thanh, Tổng Thống Hoa Kỳ Barack Obama đã kêu gọi chính quyền Pakistan qua cơ quan tình báo ISI chấm dứt mọi sự yểm trợ tích cực lẫn tiêu cựu cho cánh cực đoan Taliban hay mạng Haqqani. Ông Obama nhấn mạnh: “Tình báo đã không minh bạch như chúng tôi mong ước về sự chính xác của mối quan hệ hiện hữu ấy” giữa ISI và mang lưới Haqqani
Mối liên hệ giữa Hoa Kỳ và Pakistan càng lún sâu vào tình trạng khó khăn hơn nữa sau khi Tham Mưu Trưởng Quân Lực Hoa Kỳ, Đô Đốc Mike Mullen, tuyên bố rằng mạng lưới Haqqani trong thực tế là một cánh của tình báo Pakistan. Trong khi đó Tổng Thống Obama đã minh xác: “Tôi nghĩ rằng lời tuyên bố của ông Mike đã diễn tả sự bất bình đối với sự kiện hiện hữu những địa điểm trú ẩn an toàn, trong số đó là những nơi ẩn náu của mạng lưới Haqqani ở trên lãnh thổ Pakistan”.
Về phía quân đội Pakistan, họ giãi bầy rằng họ đã hành động nhiều hơn sự cần thiết trong việc chiến đấu chống các nhóm Taliban địa phương khác nhau ở Pakistan, và họ không có khả năng để mở một chiến tuyến mới chống một đối phương mới của Hoa Kỳ.
* Căng thẳng giữa Afghanistan và Pakistan
Không chỉ hiện nay căng thẳng với Hoa Kỳ mà Pakistan còn gây nên hoàn cảnh khó khăn với cả Afghanistan. Tình trạng gay go giữa hai nước lân bang này càng leo thang hơn nữa sau khi bản công bố từ văn phòng tổng thống Afghanistan được phổ biến sáng Chủ Nhật vừa qua ở Kabul. Theo đó cuộc điều tra lâu dài cho biết vụ sát hại ông Burhanuddi Rabbani hồi tháng trước đã được hoạch định ở địa phương Queta của Pakistan - rồi kế hoạch này đã do một công dân Pakistan thực thi bằng một vụ tấn công tự sát nhắm vào ông Rabbani.
Ông Burhanuddi Rabbani thuở sinh thời vẫn được mệnh danh là “chim bồ câu hòa bình”, bởi vì ông là người điều hành công việc tổ chức các cuộc đàm phán hòa giải với Taliban và những nhóm phiến quân khác, nhưng ông đã bị giết trong vụ mưu sát ở Kabul, ngày 20 tháng 9 vừa qua.
Chủ Nhật tuần trước, hàng ngàn người Afghanistan đã biểu tình ở thủ đô để phản đối Pakistan đã liên quan tới vụ sát hại ông Rabbani. Những biểu ngữ được căng lên: “Pakistan và ISI phải lập tức ngưng can thiệp vào các vấn đề của Afghanistan!”.
Một người đã tham dự cuộc biểu tình, sinh viên Daoud Kodamani (22 tuổi) phát biểu với thông tấn xã: “Sự kiên nhẫn của chúng tôi nay đã tới hồi chấm dứt”.
* Pakistan “khó chịu” trước việc Afghanistan và Ấn Độ ký kết hiệp ước
Thứ Ba vừa rồi, ngày 03 tháng 10, Thủ Tướng Ấn Độ Manmohan Singh và Tổng Thống Hamid Karzai của Afghanistan đã đặt bút ký kết một hiệp ước mà theo hai nhà lãnh đạo quốc gia này có mục đích “củng cố vững mạnh hơn các mối dây quan hệ về kinh tế và an ninh giữa hai đất nước”.
Theo các nhà phân tích quốc tế, hiệp ước nói trên rất có thể đã gây nên thái độ ngờ vực nơi chính quyền Pakistan, bởi vì Islamabad đã nhìn bằng cặp mắt khó chịu khi thấy mối quan hệ giữa hai quốc gia lân bang của mình đã trở nên chặt chẽ hơn. – (HM)