Saturday, 23/04/2016 - 10:32:32

Vụ cá chết ở miền Trung: Một người mất tích, Formosa được phép đặt ống xả 300 tấn hóa chất xuống biển, cán bộ nói cá chết vì... tiếng ồn

 
Khu kỹ nghệ Formosa tại Vũng Áng, thị xã Kỳ Anh.

 
HÀ TĨNH - Cuộc điều tra cũng như du luận về biến cố ô nhiễm nước biển khiến cho hàng ngàn con cá bị chết, dân không dám ăn đồ biển tại các tỉnh miền Trung đã chú ý đến xưởng sản xuất của công ty Formosa tại Vũng Áng, Hà Tĩnh. Trong ngày thứ Bảy, báo chí trong nước đăng nhiều tin liên quan đến vụ này.

Kình ngư thành đi đâu mất?

Một trong các tin đáng chú ý là sự biến mất của một người từng khám phá ống xả nước thải hóa chất bí mật của Formosa. Người này là anh Nguyễn Xuân Thành, 36 tuổi, một người có tài bơi lội và lặn xuống biển, nên được dân trong vùng gọi là “kình ngư. Anh này sống tại thôn Ba Đồng,phương Kỳ Phương, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh.

Một bản tin cho biết “kình ngư” Thành đã đột nhiên rời khỏi địa phương mà không ai biết đã đi đâu, hay có bị hại gì hay không liên quan đến tình trạng cá chết hàng loạt dọc bờ biển từ Hà Tĩnh vào Quảng Bình. Anh là người đã công bố về những bí mật về đường ống xả thải khổng lồ nối từ khu vực dự án Formosa thuộc khu kinh tế Vũng Áng, thị xã Kỳ Anh, ra biển.

Trước đó, Thành đã phát giác và cung cấp nguồn tin dưới đáy biển Vũng Áng có một đường ống dẫn nước thải khổng lồ. Theo anh Thành, hệ thống ống xả nước xuống biển của Formosa có cách đây hơn 2 năm, nhưng xả mạnh và có dấu hiệu lạ bắt đầu từ ngày 29/3 đến 4/4. Trong một đợt lặn xuống biển bắt cá thì anh phát hiện sự bất thường này.

Theo mô tả của anh Thành, đường ống nước được chôn dưới đất chạy dài từ dự án Formosa, chảy ra biển. Chiều dài của đường ống khoảng 1.5 km; đường kính 1.1 m. Một đầu của đường ống nối từ khu vực dự án Formosa, đầu còn lại nối liền với 3 đoạn đường ống nhỏ (mỗi đoạn dài khoảng 2 m, đường kính khoảng 40 cm).

“Thời điểm tôi lặn xuống lúc đó là 11 giờ đêm ngày 4/4, khi ngụp xuống lòng biển tôi thấy một đường ống nước rất to, đang phun chảy, nước có màu vàng đục, rất bẩn. Tôi nghi chất độc nên bơi lên khỏi mặt nước. Sau sự việc đó, tôi đem chuyện kể cho mọi người nghe. Đồng thời trình báo sự việc lên đồn biên phòng Đèo Ngang,” anh Thành cho hay.

Từ nguồn tin và lời báo động của anh Thành, người dân và nhiều cơ quan chức năng không khỏi lo lắng.
Hay tin về việc phát hiện ra ống thải này, rất nhiều phóng viên báo chí đã tìm đến anh Thành để tìm hiểu nhưng không thể gặp được. Theo lời người thân và hàng xóm, anh Thành đã rời khỏi nhà và rất khó để tìm cách liên lạc được với anh ấy, dù là qua điện thoại. Nhiều người cho rằng, sau khi tiết lộ bí mất, anh Thành đã buộc phải rời khỏi địa phương, có thể vì một áp lực hết sức nặng nề từ đâu đó.

                   Cá chết hàng loạt, ngư dân bị mất việc làm tại miền Trung, và dân không dám ăn đồ biển

Formosa được phép xả nước thải xuống biển?

Võ Tuấn Nhân, thứ trưởng Bộ Tài Nguyên Môi Trường khẳng định đường ống xả thải sâu 17 m dưới mặt biển của Formosa được Bộ cấp giấy phép từ năm 2014. "Đây là đường ống hợp pháp, chứ không phải phía công ty làm lén lút, được Sở Tài Nguyên - Môi Trường Hà Tĩnh theo dõi hàng ngày," ông nói.

"Có thể hình dung, hệ thống kênh xả thải này có một trạm quan trắc và một cái bể. Nước thải từ trong các nhà máy sẽ đi qua đường ống này, khi tới trạm quan trắc tự động sẽ được xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam rồi được đưa tới bể và thải ra ngoài. Mỗi lần xử lý trạm sẽ tự động ghi lại thông số để không xảy ra tình trạng ăn gian. Không đạt tiêu chuẩn, hệ thống sẽ trả trở lại, không cho đi," ông Nhân giải thích về quy trình vận hành đường ống.

Thế nhưng trả lời báo Thanh Niên, Hoàng Dương Tùng, phó tổng cục trưởng Tổng Cục Môi trường, Bộ Tài Nguyên – Môi Trường lại khẳng định, “Đến nay, Formosa chưa được cấp phép xả thải xuống biển. Hiện các cơ quan chức năng của Bộ vẫn đang tiến hành các bước thủ tục kiểm tra, thẩm định cần thiết. Nếu hệ thống xử lý nước thải, xả thải đạt tiêu chuẩn mới được cấp phép hoạt động.”

Ông Tùng này cũng có một ý kiến rất ngộ nghĩnh về nguyên nhân giết cá, sẽ được nêu ra ở cuối bản tin này.
Trong khi đó, thông tin từ Chi Cục Hải Quan Cửa khẩu Vũng Áng cho biết trong thời gian qua Formosa nhập cảng gần 300 tấn hóa chất vào Việt Nam để phục vụ quá trình thi công và chuẩn bị vận hành các nhà máy nhiệt điện.
Công ty sử dụng số hóa chất trên để tẩy rửa một số đường ống, cấu kiện hoen rỉ của nhà máy trong công trường. Các hóa chất sau khi tẩy rửa sẽ theo hệ thống kênh xả thải rồi đổ ra biển. "Hóa chất đó không hề ảnh hưởng tới cá vì nó được xử lý cẩn thận theo quy trình mới đổ ra ngoài," một lãnh đạo Formosa khẳng định.
“ Con số 300 tấn hóa chất nghe có vẻ khủng khiếp, nhưng với dự án $10 tỷ Mỹ kim, rộng 2,000 mẫu hecta có rất nhiều nhà máy thì không đáng kể cho việc tẩy rửa. Nó chỉ bé như một hạt gạo," lãnh đạo này nói.

Cá chết hàng loạt là do âm thanh ồn ào?

Giải thích hiện tượng cá chết hàng loạt ở miền Trung, bản tin thời sự lúc 11:30 giờ trưa ngày thứ Sáu 22/4 trên đài truyền hình quốc gia Việt Nam (VTV) cho rằng nguyên nhân khiến cá chết có thể là do… “sức ép của âm thanh.”

Lời “lý giải” này được VTV dùng lại nguyên văn từ một phát biểu trước đó của Hoàng Dương Tùng.
Phải đến 11 ngày sau khi xảy ra hiện tượng cá chết hàng loạt, ông phó tổng cục mới xuất hiện và phán một câu ai cũng biết: “Cá chết là có nguyên nhân, chứ không phải tự nhiên mà chết.”

Viện lý do khó khăn trong việc phân tích, điều tra mẫu nước, ông Tùng còn nói thêm, “Tuy nhiên, việc xác định nguyên nhân cá chết trên biển là rất phức tạp. Ở đại dương, cá chết có thể là do sức ép của âm thanh, sóng, động đất, v.v..” Trong một bài viết đăng trên Dân Làm Báo, blogger Mẹ Nấm nêu thắc mắc của đa số người Việt Nam trong nước về tai họa môi trường này.

Mẹ Nấm viết: “Nhiều người có chuyên môn và các kỹ sư hóa phân tích việc lấy mẫu nước và cá để làm xét nghiệm xem có dấu hiệu bị nhiễm độc kim loại nặng hay không. Các vị trí lấy mẫu có thể ngẫu nhiên tại các cửa xả, cống ngầm, hay hồ chứa trong khu vực Formosa. Đây là hành động có thể làm ngay, dưới sự giám sát của báo chí và các cơ quan chức năng tránh được việc gây hoang mang cho người dân.

“Thời điểm ngư dân Hà Tĩnh phát hiện ra ống xả ngầm có thông tin Formosa đang thực hiện quy trình thau rửa đường ống nên việc quản lý, kiểm tra liều lượng hóa chất được sử dụng có đúng quy định hay không là việc rất quan trọng.

“Vấn đề là tại sao không có cơ quan chức năng nào làm việc ấy?

“Khi có sự cố xảy ra gây hưởng đến đời sống của người dân việc tìm ra nguyên nhân và có phát ngôn chính thức là điều mà một chính phủ có trách nhiệm nên làm.”

 

Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp