Friday, 09/12/2016 - 11:37:17

Vài vấn đề y khoa

BS Nguyễn Thị Nhuận

1. Tôi nghĩ mình bị cúm. Tôi có nên gặp bác sĩ không?

Hầu hết những người bị cúm chỉ bệnh nhẹ và không cần phải đến gặp bác sĩ. Các triệu chứng cúm thông thường gồm có:
- Sốt trên 100 F (38 độ C), nhưng không phải ai bị cúm cũng sốt
- Ho hay đau họng
- Chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi
- Đau đầu
- Đau bắp thịt
- Ớn lạnh
- Mệt mỏi
- Buồn nôn, nôn mửa hoặc tiêu chảy (thường thấy ở trẻ em)
Chỉ cần nghỉ ngơi và tự chăm sóc ở nhà, những người bình thường khỏe mạnh sẽ hết bệnh sau khoảng hai tuần. Tuy nhiên, một số người có nguy cơ bị các biến chứng nặng và cần gặp bác sĩ.
Nếu bạn hoặc người bạn đang chăm sóc có nguy cơ cao bị biến chứng và bạn nghi ngờ đang bị cúm, hãy gọi cho bác sĩ vì họ có thể bị viêm phổi, viêm phế quản, viêm xoang và đôi khi có thể phải nhập viện hoặc tử vong. Bệnh cúm cũng có thể làm trầm trọng thêm các bệnh kinh niên như hen suyễn và suy tim.
Những người có nguy cơ cao bị biến chứng khi bị cúm gồm có:
- Trẻ em dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ em dưới 2 tuổi
- Người 65 tuổi trở lên
- Người có thai hoặc mới sinh con trong vòng hai tuần
- Người trẻ hơn 19 tuổi và đang phải uống thuốc aspirin dài hạn
- Người bị bệnh kinh niên, thí dụ như bệnh hen suyễn, khí phế thũng, bệnh tim, tiểu đường, bệnh thần kinh cơ, và thận, gan hoặc bệnh về máu
- Người có hệ thống miễn dịch suy yếu do uống thuốc hoặc bị nhiễm HIV
- Người béo phì, có chỉ số khối cơ thể BMI là 40 hoặc lớn hơn
- Người Da Đỏ hoặc thổ dân Alaska
- Người sống trong một cơ sở chăm sóc dài hạn
Nếu bạn ở một trong những nhóm này, bác sĩ có thể kê toa một loại thuốc kháng virus - như oseltamivir (Tamiflu) hoặc zanamivir (Relenza) - để làm bệnh cúm bớt nặng và triệu chứng bớt kéo dài.

2. Ho
Ho là cách cơ thể phản ứng khi bị kích thích ở cổ họng hoặc đường hô hấp. Chất kích thích khiến dây thần kinh gửi một thông điệp tới óc. Óc sau đó ra lệnh cho các bắp thịt ngực và bụng đẩy không khí ra khỏi phổi để tống các chất kích thích ra.
Ho thỉnh thoảng là bình thường và khỏe mạnh. Ho kéo dài vài tuần hoặc có đờm đổi màu hay có máu có thể là bệnh cần được chăm sóc.
Đôi khi, ho có thể rất mạnh - vận tốc không khí khi ho mạnh có thể lên tới 500 dặm một giờ. Ho mạnh và kéo dài sẽ làm bệnh nhân rất mệt và có thể gây mất ngủ, đau đầu, són tiểu và thậm chí gãy xương sườn.
Ho thỉnh thoảng là bình thường nhưng ho dai dẳng có thể là một dấu hiệu của một vấn đề y tế. Ho được coi là "cấp tính" nếu kéo dài ít hơn ba tuần và được coi là "kinh niên" nếu kéo dài hơn tám tuần (bốn tuần ở trẻ em).
Nên gọi bác sĩ nếu ho không hết sau vài tuần hoặc nếu bạn hay con của bạn:
- Ho ra đờm đặc vàng xanh
- Thở khò khè
- Sốt hơn 100 F (38 độ C)
- Khó thở
Đến phòng cấp cứu nếu bạn hoặc con của bạn bị:
- Mắc nghẹn
- Khó thở hoặc khó nuốt
- Ho ra đờm có máu hoặc nhuốm hồng

Tự chăm sóc
Các loại thuốc ho thường chỉ được sử dụng khi nguyên nhân ho không được biết và cơn ho làm khó chịu rất nhiều. Nếu uống thuốc ho, nên theo đúng các hướng dẫn dùng thuốc. Không cho trẻ dưới 4 tuổi uống thuốc ho bán tự do trừ khi đã hỏi ý kiến bác sĩ của em nhỏ.
Để giảm ho, có thể:
- Ngậm kẹo ho hoặc kẹo cứng. Chúng có thể làm bớt chứng ho khan và làm dịu cổ họng đang bị kích thích. Không cho trẻ em dưới 6 tuổi dùng vì có thể làm mắc nghẹn.
- Uống mật ong. Một muỗng cà phê mật ong có thể làm bớt ho. Không cho trẻ em dưới 1 tuổi uống.
- Giữ ẩm không khí. Sử dụng một vaporizer hoặc mở vòi sen nước nóng cho khí nóng ẩm xông lên
- Uống nhiều chất lỏng. Chất lỏng giúp làm loãng đàm trong cổ họng. Chất lỏng ấm như nước dùng gà hoặc nước chanh có thể làm dịu cổ họng.
- Tránh khói thuốc lá. Hút thuốc hay hít khói thuốc có thể làm ho nặng hơn.

3. Điều trị sốt
Sốt là một triệu chứng thường thấy của nhiều bệnh nhưng sốt không nhất thiết là một dấu hiệu xấu. Trong thực tế, sốt đóng một vai trò quan trọng trong cuộc chiến chống nhiễm trùng. Vì vậy, nên hay không nên điều trị sốt? Câu trả lời tùy thuộc vào nhiều yếu tố. Dưới đây là một vài thông tin cần biết để có được câu trả lời.
Những lời khuyên dưới đây dành cho những người ngoài ra thì khỏe mạnh - tức không bị suy giảm miễn nhiễm hoặc đang chịu hóa trị hay mới chịu giải phẫu.

Trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi
- 0-3 tháng: Sốt tới 100,4 F (38 độ C) hoặc cao hơn, nhiệt độ lấy ở hậu môn. Trường hợp này nên gọi bác sĩ, ngay cả khi con bạn không có bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nào khác.
- 3-6 tháng: Sốt tới 102 F (38,9 C), nhiệt độ lấy ở hậu môn. Trường hợp này nên cho bé nghỉ ngơi và uống nhiều nước. Không cần thiết phải uống thuốc. Gọi cho bác sĩ nếu em bé gây gổ bất thường, không tỉnh táo hoặc không thoải mái lắm.
- 3-6 tháng: Sốt trên 102 F (38,9 C) lấy ở hậu môn.Nên gọi cho bác sĩ vì em bé có thể cần được khám bệnh.
- 6-24 tháng: Sốt trên 102 F (38,9 C) lấy ở hậu môn. Nên cho trẻ uống acetaminophen (Tylenol hay hiệu khác). Nếu em bé trên 6 tháng tuổi, có thể cho uống ibuprofen (Advil, Motrin,hay hiệu khác). Cần đọc nhãn hiệu cẩn thận về liều lượng thích hợp. Đừng dùng aspirin cho trẻ sơ sinh hoặc trẻ mới biết đi. Gọi cho bác sĩ nếu sốt giảm sau khi uống thuốc hoặc kéo dài hơn một ngày.

Trẻ em
- 2-17 ruổi: Sốt tới 102 F (38,9 C) lấy ở hậu môn cho trẻ em 3 tuổi trở xuống, hoặc lấy ở miệng cho trẻ lớn hơn 3 tuổi. Nên cho em nghỉ ngơi và uống nhiều nước. Không cần thiết phải uống thuốc . Gọi cho bác sĩ nếu em có vẻ cáu kỉnh bất thường hoặc không tỉnh táo hoặc kêu là rất khó chịu.
- 2-17 tuổi: Sốt trên 102 F (38,9 C) lấy ở hậu môn cho trẻ em 3 tuổi trở xuống, hoặc lấy ở miệng cho trẻ lớn hơn 3. Nếu em có vẻ không thoải mái, cho uống acetaminophen (Tylenol, hiệu khác) hoặc ibuprofen (Advil, Motrin, hiệu khác). Cần đọc nhãn hiệu cẩn thận về liều lượng thích hợp, và phải cẩn thận không cho em uống nhiều hơn một loại thuốc có chứa acetaminophen, chẳng hạn như một số thuốc ho và thuốc cảm. Tránh dùng aspirin cho trẻ em hoặc thanh thiếu niên. Gọi cho bác sĩ nếu không bớt sốt sau khi uống thuốc hoặc kéo dài hơn ba ngày.

Người lớn
-18 tuổi và lớn hơn: Sốt tới 102 F (38,9 C) lấy ở miệng. Nên nghỉ ngơi và uống nhiều nước. Không cần thiết phải uống thuốc. Gọi cho bác sĩ nếu sốt kèm theo nhức đầu, cứng cổ, khó thở, hoặc có dấu hiệu bất thường khác.
-18 tuổi và lớn hơn: Sốt trên 102 F (38,9 C) lấy ở miệng. Nếu thấy khó chịu, có thể uống acetaminophen (Tylenol, hiệu khác), ibuprofen (Advil, Motrin IB, hiệu khác) hoặc aspirin. Cần đọc nhãn hiệu cẩn thận về liều lượng thích hợp, và phải cẩn thận không uống nhiều hơn một loại thuốc có chứa acetaminophen, chẳng hạn như một số thuốc ho và thuốc cảm. Gọi cho bác sĩ nếu không bớt sốt sau khi uống thuốc hoặc lúc nào cũng sốt cao tới 103 F (39,4 C) hoặc cao hơn, hoặc kéo dài hơn ba ngày.

 

Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp