Bạn ta,

Thường thì ghét của nào Trời cứ oái oăm trao đúng vào tận tay người ghét đúng những cái của ấy.
Những trường hợp ghét của nào Trời trao của ấy xẩy ra nhiều hơn là những trường hợp cầu được, ước thấy.
Nếu cứ cầu là được, cứ ước là thấy thì thế giới này chắc sẽ chán lắm.
Bà nội, bà ngoại của chúng ta sẽ không bao giờ có những truyện cổ tích để kể cho chúng ta nghe, vì cầu được ước thấy thì ai cũng có thể lấy được vợ tiên, lấy được vợ chui từ trong quả thị, hay vợ trong tranh hiện ra vừa đẹp, vừa hiền, nấu bếp thì Cordon Bleu cũng thua, nấu xong lại chui vào quả thị, lại trở lại trong búc tranh tố nữ... Các cụ chỉ toàn cố làm vui lòng và để dỗ giấc ngủ của những đứa cháu tinh nghịch, phá phách quái ác chứ đời làm gì có được những chuyện như thế.
Thường thì nhiều lắm chỉ lấy được vợ hiền, thích đi shop, điệu đàng, không bao giờ la mắng chồng như 99,9% các ông chồng Việt. Chỉ còn có 0,1% là không may lấy phải thứ chằng lửa rửa cầu tiêu (?) như một người bạn Nam kỳ của tôi vẫn nói.
Thực ra chuyện ghét của nào Trời trao của ấy không chỉ hạn chế trong chuyện chọn vợ hay chọn chồng, mà còn trong cả những chuyện khác trong đời sống nữa.
Không biết Tăng Tử đã sống như thế nào mà lúc gần chết đã phải nói với các môn sinh rằng sống là phải nơm nớp chăm chăm như đi xuống vực sâu, như đi trên lớp băng mỏng.
Đi trên băng mỏng thì phải rón rén, nhẹ nhàng, mạnh chân mạnh tay, tảng băng vỡ thì rơi xuống nước lạnh chết ngay lập tức. Còn đi bên bờ vực thì phải thận trọng từng bước, không cẩn thận thì lăn xuống vực mất xác.
Chiến chiến căng căng như lâm thâm uyên, như lí bạc băng.
Cứ rón rén mà nín thở cho đến lúc đi xong hết đoạn đường gian khổ đó mới dám thở dài nhẹ nhõm được.
Một người bạn của tôi đã tiết lộ chi tiết đó về những năm mấy đứa con trai gái còn sống ở nhà, chưa dọn ra ở riêng.
Người bạn tôi nói là không muốn có con dâu con rể không phải là Việt Nam. Ông vẫn muốn được thoải mái với lũ con, con ruột, con dâu cũng như con rể mặc dù quan niệm này của ông đã lỗi thời, ngay từ khi ông đặt chân xuống phi trường New York hai mươi mấy năm trước với hai đứa con trai, hai đứa con gái. Sống ở một thị trấn nhỏ chỉ có gia đình ông là người Việt duy nhất, nhìn lũ con càng lớn, thì ông càng lo. Chung quanh ông không có một gia đình Việt Nam nào, rồi mấy năm nữa, chuyện vợ chồng con cái của chúng sẽ ra sao?
Ông nghĩ mà lo khi thấy bạn bè của các con ông toàn là người Mỹ. Nghĩ tới cảnh chân tay mệt mỏi khi nói chuyện với con dâu con rể Mỹ mà ông sợ. Một hôm, ông thình lình dọn cả nhà sang California để sống trước khi chuyện lo lắng của ông thành sự thật. Sang đến tiểu bang miền Tây với đông đảo người Việt, mấy năm sau, ông mới nói cho lũ con biết lý do dọn đi California.
Ít lâu sau đó, con gái lớn của ông dẫn bạn trai của nó về nhà, và ông thấy là chuyện dọn đi California của ông đã không giúp ông được chút nào. Ông giận con, nói ra những điều không tốt đẹp về người bạn trai của con gái ông. Con gái ông liền dọn ra ngoài, rồi dọn đi tiểu bang khác. Vài năm sau ông, nhớ con, tìm cách liên lạc với con gái, gọi con về, và nói thêm là muốn mang theo ai cũng được. Lúc ấy ông mới biết ông trở thành ông ngoại.
Kế đến là con trai của ông, học hành xong, dẫn về nhà một cô bạn gái Việt, như thế tưởng là đúng như điều mong muốn của ông.
Nhưng con trai ông mang về nhà một món hàng, không phải là mua một tặng một, buy one get one free như ở các tiệm Mỹ vẫn làm để chiêu khách, mà là buy one get two free. Ông trở thành ông nội ghẻ của hai đứa nhỏ mà con dâu mang về theo cho con trai ông.
Con người cổ hủ của ông lại đau khổ lần nữa. Mong có cháu đích tôn thì con dâu cười nói là đẻ vậy đủ rồi.
Ông lặng người đi. Một lần đầu thì ghét của nào, trời trao của ấy. Lần thứ hai thì cầu được, ước thấy.
Cả hai lần ông đều không vui cả.
Ông quyết định không có ý kiến nữa, rón rén đi như trên mặt hồ đóng băng, như men theo vách đá chênh vênh bắt chước ông Tăng Tử.
Ông nhất định không có ý kiến về chuyện vợ chồng của hai đứa con còn lại nữa. Ông thoải mái, cởi mở hơn. Thì hai con thứ ba và thứ tư của ông, một trai, một gái lập gia đình với người Việt.
Thực ra thì chuyện dâu rể của ông toàn là những chuyện tình cờ cả. Muốn cũng không được, mà không muốn cũng không được.
Giữ thì giữ được trong bao nhiêu lâu, được mấy đời? Có còn ở trên đời để có ý kiến tiếp về thế hệ con, cháu của chúng không?
Tưởng tượng cụ cố năm, bẩy đời trước chúng ta hiện về, nhìn đơi sống của chúng ta, liệu các cụ có hoàn toàn vui không?
Nhưng đó lại là đời sống mà chúng ta chọn. Thế thì chúng ta chọn hộ cho con cái chúng ta những chuyện của chúng làm gì?
Đến khi ra nghĩa trang nằm thì vui cũng thế, buồn cũng vậy mà thôi. Tại sao phải thắc mắc cho đời thêm khổ?
Đời cua, cua máy, đời cáy, cáy đào, hơi đâu mà thắc mắc cho khổ cái thân già.
Không ghét, mà cũng không cầu chuyện gì hết. Cứ nín thở thôi. Chờ cho xong, thở ra một cái cho nhẹ người có phải đỡ khổ cái thân già không.