Ngày 29 tháng 5 năm 2012
Bạn ta,
Tình và lý thường ít khi đi đôi với nhau. Ngoài thì là lý. Nhưng trong nhiều khi là tình. Lý có khi đi một đằng. Tình có thể đi một hướng khác.
Lý có khi phải theo tình. Không thể lúc nào cũng lôi lý ra, dẹp hẳn tình sang một bên để quyết định mọi thứ được.
Hành động trốn học lang thang ngoài đường, đàn đúm tại những khu thương xá, shop lift trong các cửa hiệu, tụ tập hút sách, phá làng phá xóm, vẽ graffiti khắp nơi… thì quả đó là những việc làm đáng bị đem lý ra mà trừng phạt. Không thể nại bất cứ một lý do gì, khơi động bất cứ một thứ tình nào để biện minh cho những vi phạm, những việc làm sai trái đó. Nhưng lỡ mất vài giờ học, (lỡ thôi, chứ không phải là cố tình bỏ học, trốn không đến trường) thậm chí phải vắng mặt vài ba buổi học vì quá mệt mỏi, quá mệt mỏi vì phải làm tới hai việc để kiếm tiền nuôi thân, giúp một người anh đang ở đại học, một người em đang sống nhờ một gia đình, rồi xong việc, lại phải thức suốt đêm có khi đến 7 giờ sáng để học bài, rồi lại phải đến lớp, cố duy trì được điểm A cho tất cả mọi môn học, kể cả vài ba môn ở cấp đại học trong khi chính mình chỉ mới 17 tuổi, và còn đang ở lớp 11, mà chỉ đem lý ra xét thì không thể gọi đó là những biện pháp chính đáng, công bằng và hợp lý đối với Diane Trần, cô học trò nhỏ ở của trường trung học Willis High, Houston, Texas mới đây.
Nhưng ông tòa Lanny Moriarty đã cho áp dụng triệt để những điều khoản của một bộ luật trừng phạt những học sinh trốn học và phạt Diane Trần 100 đô la và một ngày tù. Diane Trần bị còng tay đưa tới nhà giam ngay tối hôm Thứ Sáu tuần trước.
Tin tức về Diane Trần lập tức được loan truyền đi khắp nước Mỹ, và phản ứng về quyết định trừng phạt cô học sinh gốc Việt Nam này được đọc thấy ngay trên rất nhiều trang mạng. Và gần như tất cả những ý kiến đọc thấy trong internet đều bầy tỏ cảm tình với Diane và bất bình về ông tòa Moriarty. Nhiều người đã có những lời lẽ khá gay gắt với ông, dùng nhữ từ ngữ như idiot, stupid, moron… để nói về ông, và kêu gọi ông rút lại quyết định trừng phạt Diane.
Ông tòa Moriarty nói rằng ông không thể làm khác hơn được, vì nếu nhẹ tay với Diane Trần thì ông cũng phải nhẹ tay với những học sinh trốn học khác hay sao?
Nói vậy mà cũng nghe được! Trường hợp của Diane Trần làm sao có thể giống như các trường hợp trốn học khác được? Ai trong số những thanh thiếu niên trốn học làm được như Diane Trần, vừa làm hai việc, vừa là học sinh Honors của trường, vừa nuôi anh, nuôi em trong khi mặt mũi vẫn xinh đẹp, áo quần tươm tất, sạch sẽ được bạn bè cùng lớp, cùng làm việc ở hai chỗ làm nói toàn những điều tốt đẹp về cô?
Ai có thể có được những ủng hộ tinh thần và vật chất như Diane Trần đã nhận được qua hơn 240 ngàn chữ ký vận động xin tha cho cô, cùng với hơn 100 ngàn đô la gửi về giúp cô từ hơn 40 tiểu bang và nhiều quốc gia trên thế giới?
Một quan tòa khác đã quyết định miễn cho cô tội khinh mạn tòa án (contempt of court) khi cô vắng mặt hơn 10 ngày sau khi đã có lệnh của tòa trước đó. Nhưng cho tới ngày hôm nay, chuyện cô bị bắt giam và tiền phạt 100 đô la mà ông tòa Moriarty dành cho cô thì vẫn còn nguyên. Tuy nhiên, chính ông tòa Moriarty cũng đã nói là sẽ xét lại.
Nhưng cho dù hồ sơ lý lịch của cô có ghi chi tiết này thì chắc chắn cô cũng sẽ không gặp khó khăn khi nộp đơn xin vào đại học sau này, hay khi cô học xong và đi xin việc. Vì nếu người xét đơn biết rõ nguyên do ở tù của cô, thì chuyện ở tù đó sẽ là một điểm son danh dự, hệt như chuyện ở tù của những người tù “cải tạo” Cộng Sản sau năm 1975 của hàng trăm ngàn người Việt.
Hiện nay, đã có mấy gia đình muốn xin cô về nuôi để giúp đỡ cô. Một hai đại học cũng đã sẵn sàng thu nhận cô. Nếu không có chuyện cô bị giam một đêm, có lẽ không ai biết được những cay đắng cô phải gánh trên đôi vai nhỏ đó. Chắc chắn sau chuyện này, cô sẽ dễ thở hơn.
Cô là câu trả lời cho một câu hỏi nhiều người vẫn có trong đầu: ông hay bà có muốn có một đứa con như vậy không?
Câu trả lời là rất, rất, rất muốn.
Vậy thì thứ người nào là thứ cha mẹ nhẫn tâm bỏ ba chị em Diane để dọn đi khỏi Texas bỏ mặc ba đứa nhỏ ngoan ngoãn đó phải tự lo cho chính bản thân của chúng trong đời sống quá khó khăn này?
Chuyện vào tù của cô ít nhất đã dậy cho ông tòa Lanny Moriart một bài học. Chuyện cô đi tù cũng cho thấy thế giới vẫn còn những tâm hồn đại lượng, tử tế, nhân đạo, yêu thương người, sẵn sàng giúp đỡ những người khác trong những lúc khó khăn.
Thêm nữa, Diane Trần thì ai mà không yêu, không thương cho được?