Friday, 13/10/2017 - 08:21:40

Thay bố thắng (bài 2)

Gỡ Caliper và vận dụng Bleeder Valve

Bài HAO SMITH

Nói một cách đại thể, thay bố thắng (brake pads) bao gồm hai phần: Gỡ và Lắp. Có thể nói, Gỡ là việc khó hơn so với Lắp. Vì thế chúng ta sẽ phải đổ nhiều mồ hôi và công sức hơn cho phần nầy. Sau khi gỡ lốp ra, chúng ta có thể chiêm ngắm “bộ đồ lòng” của hệ thống thắng đặt nơi mỗi bánh xe , bao gồm đĩa kim loại sáng bóng (rotor), một cái mũ úp trên đĩa gọi là Caliper, và hai bố thắng (pads) ẩn hai bên tai mũ. Chúng ta sẽ gỡ cái mũ này, dựng ngược lên, rồi gỡ 2 bố thắng đã bị mòn ra … là xong. Nói thì đơn giản vậy, nhưng gỡ mũ Caliper đòi hỏi một chút “tay nghề”. Nhưng đừng ngại, “tay nghề” nói ở đây cũng sẽ không vượt quá khả năng thợ máy tay mơ đâu.

Caliper và Bleeder Valve

Quan sát Caliper, bạn sẽ thấy xuất hiện thêm một “diễn viên” mới: Bleeder Valve ẩn dưới một cái mũ chắn bụi (dust cap) nằm ở đâu đó về phía trên đỉnh Caliper. Đây là nút giúp bạn “xả gió,” tức là ép không khí lởn vởn trong dầu thắng ra ngoài, mà chúng ta đã nhắc tới trong bài “thay dầu thắng.” Ở đây, chúng ta cũng không thể quên vai trò của cái bleeder valve này.


Bộ đồ lòng, tức hệ thống thắng ở mỗi bánh xe, bao gồm: Rotor, Caliper, và Caliper Mount (khung máng Caliper)

Cần phải nhắc lại rằng, trong quá trình dùng thắng, chúng ta đã làm cho Brake Pad (bố thắng) mòn dần khi bị piston đẩy tới, ép nó sát vào đĩa thắng (rotor).

Vì Pads mòn dần nên Piston mỗi ngày phải mỗi vươn ra dài hơn, dài hơn mới có thể đẩy pads đi tới, đưa đến hậu quả là dầu thắng tích lũy trong lòng xi lanh mỗi lúc một nhiều hơn. Một trong những công tác phải làm trong giai đoạn này là giải tỏa áp lực của lượng dầu tích lũy trong xi lanh, và đó chính là vai trò của cái “bleeder valve.”


Vị trí Bleeder Valve giúp chúng ta xả gió và rút dầu thặng dư trong xi lanh

Dùng một ống cao su chụp trên đầu bleeder valve, nối vào một cái chậu đựng dầu dơ đặt dưới đất. Trong giai đoạn kế tiếp, các bạn sẽ thấy lượng dầu thặng dư nằm trong xi lanh sẽ được rút ra, và chảy vào chậu chứa bên dưới. Bạn gỡ nắp chắn bụi ra, rồi dùng chìa khóa thích hợp (thường là một cái box-end wrench) để xoáy lỏng (ngược chiều kim đồng hồ) cho valve mở ra, nhưng vẫn còn đeo dính vào đó.

Bây giờ, dùng một cái tuộc-vít đầu dẹt (flat blade screw driver) len vào giữa Pad và Rotor, từ từ nhúc nhích cán tuộc-vít để ép cái thân pad ngược về phía caliper. Tại sao phải làm như thế? Để đẩy piston ngược trở về vị trí ban đầu khi Pad còn dầy và piston chưa phải vươn ra quá xa. Trong khi đẩy piston ngược lại như vậy, bạn cũng đồng thời ép dầu trong xi lanh chảy ngược vào trong. Đáng tiếc, đám dầu ở đây đã bị ô nhiễm nhiều, vì bụi cát, bụi kim loại, hoặc rỉ sét bong ra. Cái bleeder valve mở sẵn là để tạo cho đám dầu này một lối thoát, chảy ra ngoài, thay vì chảy ngược lên, làm ô nhiễm cả hệ thống thắng.


Dùng tuộc vít kê vào giữa Rotor và Pad để đẩy piston thụt vào trong Caliper

Tiếp tục nhúc nhích cán tuộc-nơ vít để ép piston thụt vào trong caliper, khiến khe hở giữa pad và rotor rộng thêm ra. Piston càng thụt vào sâu thì dầu chảy ra càng nhiều, cho đến lúc cán tuộc-nơ vít không thể nhúc nhích và piston không thụt vào sâu hơn được nữa, bạn có thể ngừng tay. Cố ép piston ở vị trí như vậy, trong lúc tay kia xoáy bleeder valve chặt lại, gỡ ống hút và lấy chìa khóa ra khỏi đầu valve.

Tuy nhiên, sự mô tả “lý thuyết” trên đây rất khó đối với thợ máy tay mơ như chúng ta, vì hai lý do:
- Không dễ mà dùng tay điều khiển tuộc-vít để đẩy Piston thụt trở vào Caliper được đâu!
- Nếu vận sức quá mạnh, bạn có thể làm sước mặt Rotor, buộc phải thay cả cái đĩa này nữa. Giả sử bạn đã có ý định thay Rotor ngay từ đầu vì thấy nó hư hại khá nhiều thì … OK. Nhưng nếu cái đĩa trở thành phế phẩm chỉ vì những thiệt hại mới gây ra thì chẳng ai còn lòng dạ nào!

Vậy, nếu không thể dùng tuộc vít để khuất phục cái piston quá cứng cổ… thì sao? Ngừng tay, đừng cố làm nữa, chúng ta sẽ dùng tới một vật dụng khác là… cái C-Clamp!
(Xin xem tiếp phần 3)
haosmith@yahoo.com

Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp