NEW YORK/DAMASCUS - Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon tuyên bố rằng cuộc khủng hoảng ở Syria cực kỳ nguy hiểm và nó có thể tạo nên những hệ quả rất lớn lao cho cả thế giới.
Nhân chuyến công du tại Jakarta, thủ đô Nam Dương (Indonesia) hôm Thứ Tư vừa rồi, ông Ban đã nhấn mạnh: “Chúng ta không dám chắc tình hình này sẽ bành trướng như thế nào nhưng chúng ta đều biết là chúng ta có một trách nhiệm tìm ra một giải pháp cho cuộc khủng hoảng sâu rộng và vô cùng nguy hiểm này”.
Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc còn cho rằng cuộc khủng hoảng ở Syria có thể mang lại những hệ quả rất nghiêm trọng vừa ở vùng này lẫn cả trên thế giới.
Nhà ngoại giao thượng thặng Kofi Annan hồi đầu tháng Ba đã đến thủ đô Damascus của Syria nhằm cố gắng đạt được việc chấm dứt bạo động ở Syria, nhưng nay không chắc chắn là khi nào thì ông mới quay trở lại.
Ông Kofi Annan đại diện cho Liên Hiệp Quốc và Liên Hiệp Ả Rập hôm Thứ Ba vừa rồi cũng đã tham dự một phiên họp tại Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc. Trong buổi họp này, các nước Tây Phương đã đồng thuận sửa đổi nội dung của một bản thảo nghị quyết chung nhằm lôi kéo Nga và Trung Cộng cũng sẽ chấp nhận.

Đồng thuận bản tuyên bố về Syria
Các nguồn tin ngoại giao ở New York (Nữu Ước) cho biết là các quốc gia thành viên của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc đã đồng thuận một bản tuyên cáo chung về Syria. Cả Nga lẫn Trung Cộng cũng đều đồng ý với bản tuyên cáo này.
Trước đây Nga và Trung Cộng đã hai lần bỏ phiếu veto (phủ định) ở Hội Đồng Bảo An để chống lại các bản dự thảo nghị quyết với nội dung lên án việc lạm dụng bạo lực của chế độ Syria nhắm vào những người chống đối chính trị.
Các nhà ngoại giao ở Liên Hiệp Quốc nêu rõ rằng bản quyết nghị hôm Thứ Tư vừa rồi là một bản tuyên cáo chứ không phải một nghị quyết chính thức. Trong bản tuyên cáo này có điểm thông tri về những kế hoạch khác nữa nếu Syria trong một thời gian hợp lý mà không tuân theo kế hoạch hòa bình mà đặc phái viên Kofi Annan đã nhân danh Liên Hiệp Quốc và Liên Hiệp Ả Rập đưa ra nhằm chấm dứt bạo động ở Syria.
Bản tuyên cáo này viết: “Hội Đồng Bảo An bầy tỏ nỗi lo lắng sâu xa đối với sự đen tối của tình hình ở Syria vốn đã gây nên một sự khủng hoảng nghiêm trọng đối với nhân quyền và tình trạng nhân đạo cực kỳ đau buồn. Hội Đồng Bảo An lấy làm tiếc là nhiều ngàn người đã bị thiệt mạng”.
Ngoại Trưởng Nga Sergej Lavrov chiều Thứ Tư phát biểu rằng bản tuyên cáo chung này đã không qui lỗi về bạo động cho phe phái nào trong cuộc xung đột. Ông nhấn mạnh thêm rằng nội dung cũng không mang hình thức nào của một “ultimatum” (tối hậu thư) đối với chính phủ ở Damascus.

Nhiều tòa đại sứ ở Syria đóng cửa
Cũng vào Thứ Tư vừa rồi, thêm Nhật Bản và Slovakia đã quyết định đóng cửa tòa đại sứ của họ ở thủ đô Damascus. Chính quyền Nhật Bản viện lý cho quyết định này là tình hình an ninh tiếp tục trở nên tệ hại hơn và vì cách giải quyết tàn bạo của chính quyền đối với phe đối lập ở trong đất nước này.
Và Slovakia cũng cùng ngày này đã thông báo họ sẽ đóng cửa tòa đại sứ của họ ở Damascus kể từ Thứ Năm, ngày 29 tháng 3 tới đây, và tất cả nhân viên sẽ rời khỏi đất nước bị tàn phá bởi bạo đông này.
Cả Nhật và Slovakia đều khuyến cáo công dân của họ nên tránh việc du lịch đến Syria.
Được biết kể từ đầu tháng Hai, nhiều quốc gia đã quyết định đóng cửa tòa đại sứ của họ ở Damascus, trong đó có Hoa Kỳ, Pháp, Đức, Ý, Na Uy, Đan Mạch, Bỉ, Hòa Lan... mà nguyên nhân là tình hình ở Syria ngày một trở nên tồi tệ hơn đồng thời cũng bởi chế độ đàn áp dã man những thành phần đối lập, kể cả những người biểu tình ôn hòa.

EU “siết chặt” phụ nữ trong gia tộc al-Assad
Thông tấn xã NTB, Thứ Sáu, 23-3-2012, đã viết, theo các nhà ngoại giao ở Brussels, Liên Hiệp Âu Châu (EU) sắp thi hành các biện pháp trừng phạt vợ, mẹ, em gái và em dâu của Tổng Thống Bashar al-Assad.
Hôm qua, các Ngoại Trưởng của EU đã hội họp tại thủ phủ Brussels để bàn thảo những biện pháp trừng phạt mới đối với chế độ Syria. Vào ngày trước buổi họp, các nhà ngoại giao EU đã nói rằng có tất cả 12 người đứng trong bản “phong thần” này vốn sẽ bị thiệt hại bởi các biện pháp trừng phạt mới. Các biện pháp ấy là một phản ứng đối với lối hành xử tàn bạo của chế độ Assad đối với phe nổi dậy ở trong nước này.
Ritzau viết: “Các biện pháp trừng phạt bao gồm trước nhất việc nghiêm cấm xuất ngoại đối với những người liên hệ. Phu nhân của nhà độc tài Bashar al-Assad, bà Asma là công dân Anh, bởi thế lệnh nghiêm cấm này có thể sẽ không liên quan tới việc bà nhập nội vương quốc Anh”.
Theo Ngoại Trưởng Villy Sovndal của Đan Mạch, các biện pháp trừng phạt mới này sẽ có một tác dụng thực tế đồng thời còn gửi đi một dấu hiệu quan trọng: “Cho dù gì đi nữa thì cá nhân tôi vẫn tin và mọi người nhận thấy thì đây là một dấu hiệu về sự công bình đối với những người chịu trách nhiệm và là nguyên nhân gây nên hoàn cảnh khốn cực...”.
Liên Hiệp cũng đã có những kế hoạch giữ lại tất cả tài sản vốn thuộc về “đệ nhất phu nhân Syria” và những người thuộc gia tộc của Tổng Thống Bashar al-Assad.

Sự chuyển hướng của Nga sẽ khai tử chế độ Assad?
“Đây chính là sự bắt đầu của sự chấm dứt chế độ Assad”. Các chuyên gia đã nhận định như vậy sau khi toàn thể Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc đã biểu quyết thông qua bản tuyên cáo về tình hình ở Syria.
Đây là lần đầu tiên cả hai cường quốc (Nga và Trung Cộng) cùng bỏ phiếu tại Hội Đồng Bảo An để đòi hỏi ngưng chiến ở Syria.
Như trên đã viết, thật sự mà nói bản tuyên cáo này của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc không mang đặc tính ràng buộc chính thức và cũng không đòi hỏi trực tiếp việc ra đi của Tổng Thống Bashar al-Assad như Hoa Kỳ, EU và Liên Hiệp Ả Rập vẫn mong muốn. Thế nhưng văn kiện vẫn rất quan trọng khi Nga và Trung Cộng đã bỏ phiếu đồng thuận bản tuyên cáo mà trong đó Hội Đồng Bảo An đưa ra sự ủng hộ của mình cho kế hoạch hòa bình của ông Kofi Annan, đặc phái viên-Syria của Liên Hiệp Quốc và Liên Hiệp Ả Rập.
Hội Đồng Bảo An còn đe dọa bằng “những bước tiến hơn nữa” - tuy không mô tả rõ ràng - nếu các điều kiện sau đây không được chế độ Assad thực thi: Ngưng chiến và sự nhập nội tự do (vào đất nước Syria) của các tổ chức cứu trợ.
Nga muốn trao đổi? Tháng Hai trước đây, Nga và Trung Cộng đã bỏ phiếu “veto” để phủ định một nghị quyết đối với chế độ-Assad - nhưng Thứ Tư vừa rồi hai cường quốc này đã chấp thuận bản tuyên cáo. Giáo Sư Hilal Khashan đặc trách việc nghiên cứu Trung Đông của Viện Đại Học Hoa Kỳ ở Beirut, cho rằng sự kiện ấy đánh dấu rõ rệt một khúc quanh. Ông Khashan nói: “Phải, đó là một dấu hiệu chính xác là Nga đang thay đổi chiều hướng và muốn xa lìa Assad”.
Theo nhận định của Giáo Sư Khashan, nay Nga hành động theo chiều hướng tiến đến một giải pháp tích cực; theo đó Tổng Thống Bashar al-Assad phải rút lui - rất có thể để đổi lấy một hình thức nào đó của sự bảo đảm không bị xét xử - trong khi phần còn lại của chế độ vẫn tồn tại với một vài sự thâu nhận mới.
Theo chuyên gia Hilal Khashan, đây là một giải pháp quyết liệt tuy không kiến tạo một nền dân chủ thật sự ở Syria nhưng lại sắp đặt được hòa bình cho cả Nga lẫn Hoa Kỳ. Giáo sư này trình bày thêm: “Nga hài lòng, bởi vì họ đã chứng tỏ được họ đích thực là một quyền lực mà Tây Phương cần phải lắng nghe và trọng nể - và với phương cách này họ có thể vẫn duy trì được căn cứ của họ ở Syria”.
Hoa Kỹ thỏa mãn: Kiểu mẫu kể trên xét ra cũng “hấp dẫn” đối với Hoa Kỳ, bởi vì người Mỹ cũng không muốn những sự thay đổi căn bản (tận gốc rễ); phần bởi mối quan hệ với Do Thái, phần bởi ông Barack Obama lo sợ sự hỗn loạn trong năm bầu cử.
Ngoại Trưởng Hoa Kỳ, bà Hillary Clinton đã tỏ ra rất hài lòng về kết quả biểu quyết ở Hội Đồng Bảo An. Bà tuyên bố trong một buổi họp báo ở Washington sau cuộc biểu quyết này: “Hội Đồng nay đã phát biểu bằng một tiếng nói”. Ý bà muốn nhấn mạnh đến sự “hiệp nhất” của Hội Đồng Bảo An. Ngoại Trưởng Clinton phát biểu thêm: “Chúng tôi, cùng với cộng đồng quốc tế nói thẳng với Tổng Thống Assad và chế độ của ông rằng: Hãy đi con đường này, hãy tự nhận trọng trách với việc ấy hoặc nếu không, phải sửa soạn mà đón nhận sự gia tăng áp lực của quốc tế và sự cô lập”.
Kể từ khi bộc phát cuộc nổi dậy chống chế độ Assad cách nay vừa tròn một năm, đã có ít nhất 8.000 người bị thiệt mạng và bạo động ở đất nước này đã leo thang khủng khiếp, bởi vì Nga và Trung Cộng bỏ phiếu veto ở Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc hồi đầu tháng Hai vừa qua.
Sự đả kích của Nga đối với Assad: Chế độ Assad đã thực hiện các cuộc tấn công ác liệt vào các thành phố của phe nổi dậy, nhưng vẫn không có đủ khả năng để đập tan cuộc khởi nghĩa này mà trong mấy ngày qua đã làm tê liệt cả thủ đô Damascus và Aleppo, thành phố rộng lớn nhất nước.
Trước cuộc biểu quyết ở Hội Đồng Bảo An, Ngoại Trưởng Nga, Sergei Lavrov, đã đưa ra lời đả kích sắc bén nhất đối với chế độ Assad khi ông phát biểu trong một chương trình phỏng vấn dành riêng cho đài phát thanh Kommersant FM: “Chúng tôi cho rằng giới lãnh đạo Syria đã phản ứng sai lầm đối với những cuộc biểu tình ôn hòa đầu tiên và đã vi phạm nhiều sự lượng định sai lầm”. Ông Lavrov tuyên bố thêm: “Bởi nhiều cách mà đáng tiếc cuộc tranh chấp này đã trở nên quá nghiêm trọng”.
Theo ông Yezid Sayigh, một nhà khảo cứu ở Trung Tâm Carnegie Trung Đông ở Beirut, qua việc chấp thuận bản tuyên cáo ở Hội Đồng Bảo An rõ ràng có một dấu hiệu là Nga đang bỏ rơi Assad. Ông Sayigh nói: “Rõ rệt là Nga đang cố gắng đảm bảo vị trí của mình sau thời Assad” - tuy nhiên chuyên gia này cũng nhấn mạnh rằng Tây Phương cũng phải xét lại thái độ của mình. Ông trình bày: “Tây Phương đã nhận thấy là họ cần thiết có Nga và Trung Cộng cùng đồng hành với mình và nay họ đã phải tiết chế thái độ của mình” - và ông nêu rõ là bản tuyên cáo ở Hội Đồng Bảo An đã không đưa ra những sự đe dọa cụ thể Assad như thể Hoa Kỳ và Pháp trước hết đã mong muốn. Thay vào đó, Hội Đồng đã yêu cầu ông Kofi Annan cập nhật hóa sự việc đều đặn và muốn trong cùng hướng đi ấy sẽ thực hiện những bước tiến tới hơn nữa.
Thiết tưởng cần nhắc lại là Thứ Tư vừa rồi, đương kim Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc đã gọi cuộc khủng hoảng ở Syria là cực kỳ nguy hiểm với những hệ lụy khủng khiếp đối với vùng này và cả thế giới. - (HM)

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào