Friday, 21/07/2017 - 07:59:40

Robotics và người máy có thể làm cho chúng ta thất nghiệp?

ERIC TRẦN


Người giúp việc nhà được gọi bằng nhiều tên, ngày xưa là “con sen,” “chị bếp”… bây giờ là “ô-sin,” “nanny,” hoặc “babysitter.” Muốn có người giúp việc, dù gọi tên gì chăng nữa, bạn cũng phải có tiền, nếu không khá giả thì cũng phải có của ăn của để. Nhưng với sự tiến bộ của khoa học ngày nay, việc nhà có thể thực hiện bằng người máy (Robots) mà bạn chỉ phải bỏ tiền ra mua một lần và không phải trả lương hàng tháng.
Quả thực, công nghệ nghiên cứu và chế tạo người máy, gọi là Robotics, đang tiến những bước vượt bực. Không chỉ người máy giúp việc nhà, ngành Robotics còn có thể cung cấp cho chúng ta những sản phẩm phục vụ trong đủ mọi lãnh vực. Từ những công việc chân tay đơn giản như canh cửa, coi em bé, rửa chén đĩa, bán hàng, tiếp tân.


Một người máy đang suy nghĩ

Cho đến những công việc cần sự tính toán chi li như đánh cờ, thay bác sĩ thực hiện giải phẫu, thậm chí cả những công việc rất tế nhị trong đời sống tình cảm giữa vợ chồng …. thì người máy vẫn có thể làm được. Đến nỗi nhiều người sợ rằng, thế nào cũng đến một ngày mình sẽ bị thất nghiệp vì ngươì máy.

Để hiểu được vị trí của người máy trong đời sống như thế nào, xin mời các bạn làm quen với Nadine, “cô nhân viên” trong văn phòng trường Đại Học Kỹ Thuật Nanyang ở Singapore. Nanine là một phụ nữ lịch thiệp, vui vẻ, không bao giờ quên chào lại mỗi khi có ai mở lời với cô. Thậm chí cô còn nhớ tên bạn, và nội dung của câu chuyện bạn đã nói với cô trong một lần gặp gỡ trước đây. Nadine có mái tóc đen tuyền, nước da trắng, dễ dàng bày tỏ cảm xúc trong khi nói chuyện. Với tư chất linh hoạt và thông minh như vây, có ai nghĩ rằng cô chỉ là một … người máy?


Người máy chơi cờ

Là “con” của nữ Giáo Sư Nadia Thalmann. Nadine được điều hành bởi một software tương tự như chương trình Siri mà các bạn vẫn thấy trong Iphone của Apple.

Khác với sự lo lắng của nhiều người về viễn tượng mất việc, giáo sư Thalmann cho rằng, sự hiện diện của Nadine và những “người” như cô không cướp việc của ai, mà chỉ là “bổ túc cho một lực lượng lao động càng lúc càng co rút, họ có thể trở thành bạn bè chơi đùa với trẻ nhỏ, bạn tâm tình kiên nhẫn ngồi hàng giờ nghe chuyện của người già trong các viện dưỡng lão, và tích cực hơn, họ có thể giúp đỡ công tác y tế, một lãnh vực rõ ràng rất thiếu hụt người phục vụ hiện nay.”

Nhưng, trái với nhận xét của Giáo Sư Thalmann, đa số các chuyên viên về thị trường lao động đều cho rằng “mất việc vì người máy” là một mối lo âu có thật và đáng luận bàn. Rõ ràng nhiều công việc trước kia do con người đảm nhiệm thì nay máy đã làm được cả, mà lại còn làm hay hơn, chính xác hơn. Tuy cùng với sự biến mất của nhiều loại công việc cũ, thì sự xuất hiện của người máy lại tạo ra nhiều việc mới, dẫn đến một cảnh huống mà nhiều nhà khoa học gọi là “Người máy không hẳn thay thế con người mà cùng làm việc bên con người.”


Mấy ai có thể biết được cô nhân viên ngồi ở phòng tiếp tân này cũng là người máy

Theo ông J.P. Gownder, phó chủ tịch và giám đốc phân tích tại công ty Forrester Research thì điều quan trọng là người lao động muốn sống còn trong tương lai, phải thay đổi kỹ năng để thích ứng. Bởi vì sẽ có một sự tái phối trí quan trọng trong lực lượng lao động. Theo ông, từ nay đến năm 2025, riêng tại Hoa Kỳ, người lao động sẽ mất 22.7 triệu công việc, tương đương 16% thị trường, cho người máy. Bù lại, công việc mới do Robotics tạo ra cho con người là 13.6 triệu, tương đương 9% thị trường lao động, từ nay đến năm 2025. Con số những người không mất việc nhưng phải đổi việc (jobs transformed) là 25%.

Trong ngắn hạn, ông Leslie Willcocks, Giáo sư Technology, Work and Globalisation tại London School of Economics and Political Science (LSE), cho rằng hiện nay những công việc do Robots chiếm đoạt chỉ là số nhỏ trong khi số lượng công việc mới do ngành công nghiệp này tạo ra lại nhiều hơn. Ông nói, “Robot rất giỏi làm những công việc phải lặp đi lặp lại một cách nhàm chán đối với con người. Trong môi trường làm việc của nhiều doanh nghiệp, sự hiện diện của Robot phải được coi là tích cực, bởi vì chúng nhận lấy những việc mà con người không ai muốn làm.”

Một điều mà không ai phủ nhận được, theo Giáo Sư Wilcocks, là sự hiệu năng mà hệ thống người máy đưa lại cho giới doanh nghiệp. Công ty Telefonica 02 là công ty cung cấp dịch vụ điện thoại di động tại Anh Quốc cho biết, họ đã sử dụng hơn 160 “nhân viên” robots để xử lý 500,000 giao dịch mỗi tháng, trong ba năm đã đạt được một tỷ lệ lợi nhuận đáng kinh ngạclà 650%. Đáng nói hơn nữa là để điều khiển một đội ngũ “nhân viên máy” ấy, công ty chỉ cần huấn luyện cho bốn người.

Trong một cuộc nghiên cứu được thực hiện với một công ty khác, là nơi người ta dùng 300 robots để xử lý 3 triệu giao dịch một tháng, các giáo sư của trường LSA đã ghi nhận được tỷ lệ lợi nhuận là 200% rong một năm.

Tuy nhiên, giáo sư Wilcocks cũng ghi nhận: “Trong thời gian từ 5 tới 10 năm, một số ngành nghề sẽ tuyển dụng ít nhân công hơn, nhưng thủ phạm tạo ra tình trạng mất việc đó cũng chẳng phải chỉ là do đội ngũ “nhân viên” Robots mà thôi.”

Rốt cuộc, giáo sư Wilcocks cũng thừa nhận: Trong một tương lai gần, người lao động phải học hỏi để thích ứng và đắc thụ những kỹ năng mới hầu sống còn trong lúc làm việc chung với người máy.
Erictran216@yahoo.com

Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp