Sunday, 06/01/2019 - 10:02:39

Phụ nữ với gốm Chăm Bàu Trúc


Nơi trưng bày các sản phẩm gốm. (Dân Việt)

NINH THUẬN - Nghề làm đồ gốm mỹ thuật tại Làng Bàu đã dược đưa vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và xây dựng hồ sơ trình UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp. Tin của báo Dân Việt cho biết nghệ thuật làm gốm truyền thống của người Chăm (hay Chàm) làng Bàu Trúc, huyện Ninh Phước còn đó những người phụ nữ giữ lửa nghề gốm Chăm.

Cũng như các gia đình người Chăm làng Bàu Trúc, dù ở tuổi 78 tuổi, bà Trương Thị Gạch vẫn thoăn thoắt bước chân quanh cột đá tròn làm trụ, khác hẳn những nơi khác làm gốm với bàn xoay.
 

Bà Phan truyền nghề gốm cho con cháu. (Dân Việt)

“Làm bằng tay, xoay bằng mông” là cách nói về kỹ thuật làm gốm Bàu Trúc. Trong vòng xoay có bán kính nửa mét ấy, bước chân quanh cột đá đã gắn với cuộc đời những người phụ nữ Chăm, từ khi họ được truyền dạy nghề gốm đến tận lúc không còn đi được nữa. Hàng triệu triệu bước chân đó đã biến những khối đất sét mềm, mịn thành bình, thành lọ.

Đất sét sông Quao là nguyên liệu chính làm gốm Bàu Trúc. Mỗi năm chỉ được lấy một lần, đất sét được thêm cát pha kèm nước và các nữ nghệ nhân làng gốm nhào mịn, dính lại với nhau để nặn gốm.
Các nghệ nhân Bàu Trúc cho biết gốm đất không tự lên men mà phải dùng màu sơn chế từ trái dông, trái thị rừng để quét lên lớp da trước khi nung lửa.

Sản phẩm gốm Bàu Trúc sau khi nung sẽ có các màu vàng đỏ, đỏ hồng, đen xám, vệt nâu, rất cổ kính, mang dấu ấn độc đáo của gốm Chăm.


Tượng nữ thần Apsara bằng gốm của nghệ nhân Ka tê. (Dân Việt)

Bàu Trúc là làng gốm cổ nhất Đông Nam Á, và đặt biệt hơn nữa, những sản phẩm hầu hết do phụ nữ làm, bởi nghề được truyền theo kiểu “mẫu hệ” của người Chăm.

Ka Tê, một nghệ nhân trẻ 28 tuổi nối nghề gốm của gia đình và là một trong số hiếm đàn ông theo nghề làm gốm mỹ thuật. Đó là những sản phẩm gốm lớn, hiện đại trang trí được các khách hàng cao cấp trong và ngoài nước đặt hàng như tượng nữ thần Apsara, tượng thần Siva, tượng thần Ganesa…

Bà Đàng Thị Phan nói rằng, các phụ nữ Chăm yêu nghề của bà nội ngoại, của mẹ ruột mà tự mày mò học mót rồi tự sáng tạo ra kiểu mẫu, hoa văn mới, ngoài ra chẳng có sách vở nào dạy làm gốm Bàu Trúc.
Người nào thực sự yêu nghề mới gắn bó được; thêm vào đó phải có sức khỏe, bởi không phải ai cũng có thể cúi mặt “xoay chong chóng” suốt ngày được.

Cùng với bà Gạch, bà Phan, tên tuổi của nhiều nữ nghệ nhân lão luyện trong nghề như các bà Đàng Thị Vệ, Đàng Thị Gia nối tiếp nhau giữ lửa nghề mà không ai biết sẽ tồn tại được thêm bao lâu.
Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp