Friday, 25/05/2018 - 07:12:39

Những trung tâm tín dụng lấy gì của người tiêu thụ?

Bài ERIC TRẦN

Là người tiêu thụ trong thị trường ngày nay, chúng ta cần phải hiểu rõ về lý lịch tín dụng và những yếu tố có thể ảnh hưởng tới cái lý lịch ấy. Trong khi chúng ta là người tạo ra lý lịch của mình, thì cũng có những yếu tố bên ngoài có thể ảnh hưởng tới lý lịch đó. Một trong những yếu tố bên ngoài có ảnh hưởng lớn nhất chính là trung tâm thu giữ và phân tích lý lịch, mà chúng ta quen gọi là Credit Bureau.

Trước khi cho người khác vay tiền, bạn cần biết uy tín của họ ra sao: Hãy đòi xem lý lịch tín dụng (credit report)



Gần đây chúng ta nghe nói nhiều về Equifax, một trong ba Credit Bureau hoạt động tại Mỹ. Hai Credit Bureau kia là Experian và Transunion. Sở dĩ chúng ta hay nhắc tới Equifax, là vì cái tên này đã trở nên đặc biệt ồn ào trong gần một năm qua. Rất tiếc, cái sự ồn ào này không mang lại danh tiếng, mà chính là tai tiếng cho Equifax. Bởi vì, là một trung tâm thâu giữ lý lịch, nhưng Equifax không có biện pháp bảo mật các bản báo cáo mà mình thu giữ được.

Họ đã để cho kẻ gian đột nhập vào tổng hành dinh ở Atlanta trong cuối tháng Bảy 2017, và lấy cắp được 148 triệu bản lý lịch của giới tiêu thụ, rất có thể là lý lịch của chính bạn và tôi. Thật là một biến cố kinh thiên động địa, có thể gây thiệt hại lớn lao cho giới tiêu thụ và nền kinh tế quốc gia. Để đánh giá được tầm ảnh hưởng của những Credit Bureau này, chúng ta cần hiểu rõ hơn về những gì họ có quyền “lấy” được của chúng ta.


Ba trung tâm thâu giữ và phân tích lý lịch tín dụng, gọi là Credit Bureau, tại Hoa Kỳ: Experian, Equifax và Transunion

Chi tiết cá nhân

Trước tiên, Credit Bureau thâu thập các chi tiết cá nhân để xác định chúng ta là ai, bao gồm:
- Họ và Tên (full name)
- Ngày Tháng Năm Sinh (Date of Birth)
- Địa chỉ (Address)
- Số An Sinh Xã Hội (Social Security Number)
- Họ và Tên Vợ/Chồng
- Công ăn việc làm, nơi làm việc, thời gian làm việc….

Sinh hoạt tài chánh

Phần chính là sinh hoạt tài chánh, cụ thể là chúng ta vay tiền và trả nợ ra sao, để họ có thể phác họa lý lịch tín dụng. Việc vay mượn thể hiện qua những trường hợp sau đây:

- Khi mua xe, mua nhà…. mà bạn không muốn hoặc không thể trả hết ngay một lúc giá tiền cái xe hoặc căn nhà, bạn phải vay mượn phần còn lại rồi trả góp dần dần. Trong thực tế, tiền mua căn nhà thường là lớn, cỡ vài ba trăm ngàn đô hoặc vài triệu…, ít người có thể trả ngay một lúc, mà chỉ có thể trả trước (downpay) khoảng1/5 hoặc 1/4 trị giá căn nhà. Tiền mua xe không nhiều đến mức đó, tuy chỉ khoảng vài chục ngàn, là con số mà nhiều người có sắn, nhưng đa số dân Mỹ chẳng muốn trả ngay, mà cũng chỉ downpay vài ngàn….
Thực ra, tâm lý người Mỹ thích mang nợ, hơn là trả một lần cho xong. Bởi vì lãi vay thường khá thấp, người ta muốn giữ lại tiền mặt (cash) để làm việc khác, hoặc để kinh doanh lấy lời…. Nhiều người lại muốn luôn luôn giữ một món nợ nào đó trong tầm trả góp của mình để có cơ hội tạo uy tín với thị trường, gọi là “để nâng điểm tín dụng”.

Các Credit Bureau làm thành bản báo cáo tín dụng về từng người dân Mỹ



- Tuy nhiên việc vay mượn xảy ra thường xuyên nhất là khi chúng ta sử dụng thẻ tín dụng (credit cards). Dùng thẻ tín dụng chính là dùng “tiền của người khác” (other peoples money) để mua sắm chi tiêu, rồi trả lại khi nhận được hóa đơn (bill) tính tiền của chủ nợ. Dùng thẻ tín dụng là hình thức chi trả phổ thông nhất trên thị trường hiện nay.

Thứ nhất là vì sự tiện lợi của nó: Cái thẻ credit card thì gọn gàng và đơn giản hơn nhiều so với mớ tiền giấy, tiền cạch.

Thứ hai, dùng thẻ Credit Card là xác nhận sự hiện diện của mình trên thị trường. Vì thế, dù có tiền trong túi có thể móc ra trả ngay, bạn cũng đừng nên làm như thế. Hãy dùng thẻ tín dụng, để các Credit Bureau, vốn là nơi thâu giữ và phân tích lý lịch tín dụng, có dữ kiện để lập thành một bản báo cáo về mình. Dĩ nhiên, nếu muốn có một bản lý lịch tốt, bạn phải thể hiện tinh thần trách nhiệm khi dùng thẻ tín dụng, nghĩa là trả tiền nợ ngay khi nhận được bill.

Thăm dò của chủ nợ (Inquiries)

Credit Bureau còn ghi nhận tất cả những lần các nhà băng hoặc công ty cho vay ghé mắt xem đến lý lịch tín dụng của bạn trong vòng 1 hoặc 2 năm qua. Việc “ghé mắt” này được coi như sự thăm dò (inquiries) để giới chủ nợ biết tư cách và uy tín bạn thế nào trước khi quyết định giao thiệp với bạn. Sự thăm dò có thể do chính bạn yêu cầu khi đến xin vay tiền, hoặc do các chủ nợ tự tìm hiểu trước khi gửi thư mời bạn dùng tiền của họ để tiêu xài.
Sự thăm dò cũng có thể được thực hiện mỗi khi chúng ta đi xin việc làm. Để hiểu rõ hơn về tư cách của người xin việc trước khi có quyết định tuyển dụng, nhiều hãng xưởng đòi xem lý lịch tín dụng để xem đương sự có phải là người đáng tín cậy hay không.

Hồ sơ công cộng (Public Record)

“Hồ sơ công cộng” bao gồm 3 chi tiết cụ thể sau:
- Có khai phá sản (bankcruptcy) bao giờ chưa?
- Có bị ngân hàng xiết nợ (foreclosures) bằng cách tịch thu nhà, tịch thu xe vì không trả được nợ trong suốt nhiều tháng trời hay không?
- Có bị chính phủ xiết thuế vì không trả thuế kịp thời hay không?
Đây là những điểm đen, cực xấu trong lý lịch, mà không phải ai cũng có! Nhưng chúng lại không phải là chi tiết riêng tư, được bảo mật, mà là những điều được tuyên bố công khai trong các hồ sơ công cộng.
*
Trên đây là 4 lãnh vực mà Credit Bureau được phép lấy tin tức về giới tiêu thụ. Có được những chi tiết trên, bản lý lịch tín dụng đúng thực là tiết lộ quá nhiều về cá nhân mỗi người. Đó là lý do khiến Credit Bureau quả là “đáng sợ” đối với giới tiêu thụ.
Erictran216@yahoo.com

 

Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp