Friday, 01/06/2018 - 07:47:36

Những tấm ngân phiếu từ trời rớt xuống

Bài ERIC TRẦN

Tiền thì ai cũng thích, chả thế mà đa số chúng ta sẵn sàng đánh đổi bất cứ những gì mình hiện có để lấy tiền. Nhiều khi ham tiền quá, có người sẵn sàng đổi cả danh dự và lương tri. Thường thì chúng ta đổi thời gian, đổi sức lao động, đổi sức khỏe để lấy tiền... đến nỗi các bậc thánh hiền phải cất lời than thở: “Khi còn trẻ người ta bán sức khỏe với giá rẻ mạt để lấy tiền, khi lớn tuổi lại phải bỏ tiền ra để mua lấy sức khỏe theo giá cắt cổ mà không mua được!”

Lời nhận xét ấy đúng lắm, nhưng vẫn không làm nhạt được tính ham tiền của những người còn sức khỏe. Bởi vì đồng tiền có hấp lực rất lớn. Ấy vậy mà có những lúc chúng ta lại nhận được tiền từ trên trời rơi xuống, xuyên qua những tấm ngân phiếu (checks) gửi vào hộp thư nhà chúng ta, chào mời tha thiết.

Giá trị của những tấm ngân phiếu từ trời

Nói là từ trời rơi xuống quả thực không ngoa. Trời không lừa dối ai bao giờ, những tấm ngân phiếu ấy là tiền thật, đô-la thật chứ không phải tiền “âm phủ” (vàng mã). Nếu đưa vào ngân hàng deposit, bạn sẽ thấy tiền trong trương mục của mình tăng lên ngay.


Đồng tiền có hấp lực rất lớn, khó ai có thể cưỡng lại được.

Vậy, giá trị của những tấm ngân phiếu đó là... tiền, những đồng tiền dễ dàng cứ như từ trời rớt xuống. Nhưng trên đời này không điều gì xảy đến không có lý do: Sự dễ dàng và tiện lợi của những tấm ngân phiếu ấy buộc chúng ta tự hỏi:
- Tại sao người ta gửi tiền cho tôi?
- Tôi có nên dùng tiền đó không?

Tại sao người ta gửi tiền cho tôi?

Lý do người ta gửi tiền cho bạn mà không gửi cho người khác? Vì bạn là người có uy tín, là người có tư cách, vay trả sòng phẳng. Nói bằng danh từ thời nay, đó là vì bạn có “credit tốt”. Cụ thể hơn nữa, những người chuyên nghề cho vay đã âm thầm xét lý lịch giới tiêu thụ, và lý lịch của bạn đã lọt vào mắt xanh của họ.
Như chúng ta đã biết, thế giới tiêu thụ được quản lý bởi ba tổ chức gọi là Credit Bureau: Equifax, Experian, và Transunion. Những người làm nghề cho vay, thí dụ như ngân hàng, thường xuyên tiếp xúc với các credit bureau này, để xin phép vào coi kho lý lịch của bàng dân thiên hạ.

Dĩ nhiên họ phải bỏ tiền ra cho credit bureau mới xin được cái quyền ấy, chứ không phải chỉ “xin phép” khơi khơi. Khi “chấm” được một người có uy tín, như bạn, họ sẽ gửi thư kèm theo một tấm ngân phiếu chào mời “Xin bạn dùng tiền của chúng tôi đi!”


Những tấm ngân phiếu ấy là tiền thật, không phải tiền âm phủ, nhưng đó cũng có thể là một cái bẫy kẹp chặt đời bạn dưới núi nợ nần

Vậy khi nhận được những tấm ngân phiếu như thế, bạn có quyền hãnh diện. “Tấm ngân phiếu từ trời,” một trong những phần thưởng dành cho người có Credit tốt, có thể giúp bạn ra khỏi một hoàn cảnh khó khăn, hoặc nếu biết tận dụng, nó có thể tạo thành nguồn vốn, giúp bạn khởi nghiệp, xây dựng cơ sở làm ăn... Nhất là khi những tấm ngân phiếu được gửi tới thường để trống, cho phép bạn điền vào đó số tiền theo nhu cầu, nhiều ít bao nhiêu tùy ý bạn, miễn là đừng vượt quá giới hạn được qui định trong thơ mời.
Nhưng trước hết, để có được những lời mời chào này, bạn phải có credit tốt, phải có một uy tín được xây dựng dài lâu với một tinh thần trách nhiệm, cụ thể nhất là việc dùng thẻ tín dụng thường xuyên, trả tiền đúng hạn, không quịt nợ ai bao giờ. Không có credit tốt, nghĩa là không có quá trình vay trả nợ, không chứng minh được mình là người có uy tín thì đừng mong, không ai dại dột đưa tiền cho bạn xài cả.

Nếu có credit tốt, bạn sẽ nhận được những tấm ngân phiếu, mời bạn sử dụng “tiền của người khác” (OPM = Other peoples money)

Tôi có nên dùng tiền đó không?

Nếu là người nhận được lời mời, bạn có nên dùng tiền từ những tấm ngân phiếu đó không? Nhưng tại sao lại đặt ra câu hỏi như vậy nếu đã biết đó là tiền thực, là sự công nhận uy tín mà bạn đã dày công xây dựng?
Bởi vì, những tấm check đó luôn đi kèm theo một số điều kiện. Vì thế, có lúc bạn nên dùng, có lúc không!
Vậy những điều kiện đó là gì?
- Trước hết, nó là tiền cho vay, và bạn sẽ phải trả lại cho chủ nợ, không thiếu một xu.
- Còn hơn như vậy nữa, cộng với tiền vốn, bạn sẽ phải trả cả tiền lãi. Tùy theo thời hạn trả tiền lâu hay mau mà phân lời sẽ được qui định cao hay thấp. Dĩ nhiên, vì đây là thư mời, nên điều kiện về phân lời sẽ được giảm nhẹ, hầu làm cho lời mời trở nên hấp dẫn hơn, chẳng hạn cho bạn hưởng 0%, tức là không phải trả tiền lãi trong suốt một năm đầu, sang năm thứ hai, nếu còn nợ mới phải tính theo phân lời của thị trường.
Với những điều kiện như vậy, chúng ta có nên sử dụng những tấm ngân phiếu đó không?

1. Nên sử dụng
Chỉ nên sử dụng khi bạn đang CẦN tiền. Nên nhớ CẦN, chứ không phải Thích. Con người luôn luôn thích tiền, nhưng không phải lúc nào cũng cần. Một vài trường hợp CẦN có thể kể ra như sau:
- Đến hạn trả bill: Đời sống chúng ta hiện nay có nhiều loại bill cần được thanh toán hàng tháng, như trả tiền thuê nhà, tiền mortgage, tiền nợ xe, tiền điện nước, điện thoại, tiền nợ tín dụng. Người nhiều, người ít, nhưng gần như không ai là không có bill, không có những khoản tiền phải trả hàng tháng. Đó là một vài thí dụ trong vô số trường hợp bạn cần tiền để trả nợ đúng hạn, bằng không sẽ mất uy tín. Giữa lúc đang lo lắng vì kẹt tiền, mà nhận được lá thư với tấm ngân phiếu chào mời thì quả thực là gặp cứu tinh! Vì nếu không có nó, bạn sẽ phải trân mình lãnh hậu quả, có thể là mất nhà, mất xe, bị cúp điện, cúp gas, cúp điện thoại... với một vết đen khổng lồ để lại trên lý lịch.
- Cũng có thể hoàn cảnh không đến nỗi ngặt nghèo khủng hoảng, nhưng hiện bạn đang có một món nợ với lãi suất cao. Là người tận dụng thẻ credit, bạn đã dùng nó để mua sắm tối đa, rốt cuộc tích lũy được một món nợ khá lớn. Không thể trả hết một lần, bạn chỉ có thể trả một ít mỗi tháng, theo đòi hỏi tối thiểu của chủ nợ, phần lớn món nợ thì để lại trả dần với lãi suất …. 29% một năm. Với lãi suất ấy, khi bạn trả xong hết cả thì tiền lãi thường vượt quá số nợ căn bản đến mấy lần. Trong lúc bạn đang mong có tiền để trả thêm một chút mỗi tháng, hầu kết thúc món nợ sớm hơn thì nhận ngay được tấm ngân phiếu với lời chào mời: “Đây, sao không dùng tiền của chúng tôi để trả bớt món nợ lãi cao ấy!” Đó là lúc bạn thực sự cần tiền, và tấm ngân phiếu từ trời đúng là cứu tinh!
Trên đây chỉ là một vài thí dụ. Chúng ta còn cần tiền trong nhiều trường hợp khác, và giá trị của những tấm ngân phiếu chào mời là điều không thể phủ nhận. Đó là phần thưởng dành cho những người có Credit tốt, một phần thưởng mà không phải ai cũng có thể cầu mong.

2. Không nên sử dụng
Tuy nhiên, ngoài những trường hợp thực sự cần thiết, bạn không nên dùng tới những tấm checks ấy, vì những rủi ro sau đây:
- Thời hạn lãi suất ưu đãi (0%) khá ngắn ngủi, thường chỉ kéo dài một năm. Nếu ghi chi phiếu quá lớn, bạn sẽ mắc nợ nhiều, khó có thể trả hết trong một năm. Phần còn lại, bạn sẽ phải trả góp với một lãi suất khá nặng (từ 24% tới 29% một năm). Vậy, nếu không thực sự cần tiền, bạn không nên “liều lĩnh” lãnh món nợ với lãi suất cao như vậy.
- “Tấm ngân phiếu từ trời” này còn kèm theo một điều kiện khác: Dùng nó, bạn phải trả một lệ phí tức thời (fee) tương đương 3% (đến 5%) món nợ. Thí dụ: Với số nợ $10,000, bạn sẽ phải trả tức thời $300 (3%) hoặc $500 (5%). Nếu không có nhu cầu cấp bách, bạn không nên mất lệ phí vô ích như vậy chỉ vì THÍCH có tiền để mua sắm, và rốt cuộc chuốc lấy một đống nợ nần.
Tóm lại, tiền trên trời rớt xuống, hay nói theo từ ngữ của thị trường, “other peoples money” (tiền của người khác) rốt cuộc cũng là tiền rút từ túi bạn, những đồng tiền mồ hôi nước mắt, được đổi bằng chính sức lao động của bạn. Dùng “tiền của người khác” là một nghệ thuật, đòi hỏi sự khéo léo và tinh thần trách nhiệm cao. Có người mô tả nó là cái bẫy, có thể kẹp chặt đời bạn dưới một núi nợ nần. Đúng ra, nó là con dao hai lưỡi, có thể đưa lại uy tín, danh dự và phần thưởng, nhưng đồng thời nó cũng có thể kéo bạn vào vực sâu nợ nần, và mất hết uy tín.
Erictran216@yahoo.com

Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp