Tuesday, 24/11/2020 - 12:16:44

Người Việt và bệnh đau nhức


(Getty Images)

 

Bài CHU TẤT TIẾN

Từ hồi trẻ, chúng ta vẫn thường nghe nói “Bệnh từ miệng mà vào.” Có thể nói câu này đúng gần trăm phần. Ăn nhiều da gà, da vịt, da heo, và mỡ thì mắc bệnh cao mỡ, cao máu, và khi mỡ cao, huyết áp cao thì tim phải làm việc căng thẳng hơn, lại sinh bệnh tim. Ăn, uống nhiều thức có chất đường: bệnh tiểu đường. Hút thuốc lá nhiều dễ bị ung thư phổi, ung thư họng. Ăn đồ sống có thể bị sán, lãi. Tay bẩn cầm đồ ăn thì bị tiêu chảy, hay giun sán.

Rau rửa không sạch thì hoặc là bị nhiễm trùng đường ruột hoặc bị sán lãi, tiêu chảy. Ăn uống không điều độ dễ bị bệnh bao tử. Ăn quá nhiều chất cay, chua dễ bị loét bao tử. Uống nhiều rượu thì hại gan, ngược lại, uống ít nước thì bị sạn thận. Ăn quá nhiều đồ hộp, đồ khô có chất bảo quản, hoặc quá nhiều thịt súc vật có máu đỏ dễ bị ung thư.

Ngoài ra, bệnh lao phổi, bệnh viêm gan, bệnh cúm, bệnh đường sinh dục thì lây qua đường miệng. Tóm lại, đa số các nguyên nhân gây bệnh là từ miệng mà vào cơ thể. Còn lại một số nguyên nhân của bệnh thần kinh, bệnh tim, ung thư là do di truyền. Bệnh Parkinson, bệnh Alzheimer là do thần kinh thoái hóa hoặc rối loạn. Vài căn bệnh khác đến từ môi trường.

Đặc biệt các căn bệnh đau nhức có hai nguyên nhân:

1) tai nạn hoặc vận động không đúng cách,

2) cơ thể lão hóa hoặc bị phong thấp.

Nói về bệnh đau nhức không phải do tai nạn, người ta nghĩ ngay đến đau cổ, đau vai, đau cổ tay, đau ngón tay, đau lưng, đau đầu gối, và đau gót chân... nghĩa là tại tất cả các khớp vận động của cơ thể:  từ đầu trở xuống tới gan bàn chân. Tuy không có thống kê chính xác về số người bị bệnh đau nhức này, nhưng chúng ta có thể nói đại đa số người ta đều mắc bệnh đau nhức, vì nhìn chung quanh chúng ta, từ cha mẹ, cô dì, chú bác, và anh em hoặc bạn bè lớn tuổi đều thấy người bệnh đau nhức.

Bố kêu đau lưng, mẹ đau đầu gối, chú dì đau lưng đi không được, mấy người bạn già thì mỗi khi gặp nhau là để tả những cơn đau nhức. Cô bạn nhỏ tuổi cùng sở bị đau cổ tay, phải đi mổ. Anh kia mới có hai con nhỏ, đau lưng quá, đi khệnh khạng. Bà bạn từ chối không đi nghe trình diễn văn nghệ vì đau thần kinh tọa, ngồi lâu không được…

Nghĩa là căn bệnh đau nhức không chừa một ai. Người nào may mắn, đến sáu, bảy bó mà không kêu đau nhức lần nào thì coi như trúng số. Rất nhiều thanh niên chưa tới 40 mà đã rên rẩm vì đau nhức, nhất là các bạn trẻ ham thể thao, võ nghệ, mà vì hăng hái quá độ mà đến qua Tứ Thập đã phải ngừng hoạt động.

Vậy, để tránh hoặc để trị bệnh đau nhức, chúng ta phải làm sao?

Bài dưới đây dựa theo kinh nghiệm của chính cá nhân người viết, đã theo võ nghiệp hơn 56 năm, từng bị bó bột khắp người, từ cổ tay, khuỷu tay, lưng, đầu gối, đến vai; từ thời trẻ đến tuổi già (lúc gần 70 tuổi, biểu diễn võ thuật, bị sút khớp vai, cánh tay rời ra khỏi hộp bọc, sau khi được lắp vào khớp trở lại, thì đau cho đến hôm nay), không kể bao nhiêu lần ngón tay, ngón chân chỉ dính vào người bằng một lớp da.

Tác giả cũng như từng theo dõi những đồng môn trong võ nghiệp, và những người thân quen là bệnh nhân của đau nhức để viết lên bài này, nhằm phục vụ đồng hương qua kinh nghiệm của chính bản thân mình. Vì thế, có thể phương pháp này, có thể chỉ đúng với bản thân mà không đúng với người khác, vậy nếu có điều gì không đúng, xin người đọc lượng thứ.

- Đau cổ, đau tay: Một số võ sinh khi tập võ, thích tập kiểu cắm cổ xuống đất, giơ chân lên trời... sẽ làm hại đến xương cổ, vì xương cổ rất mỏng, chỉ đủ giữ cho đầu (cân nặng vài pound lbs), nếu dọng cổ xuống đất, thì xương cổ không thể chịu nổi sức nặng hơn 150 lbs của thân thể, và sẽ bị bẹp đi, như thế sẽ ảnh hưởng đến dây thần kinh cổ và gây đau nhức suốt đời.

Một số người khác, làm việc với computer suốt ngày mà cứ cúi đầu về phía trước cũng sẽ bị lệch xương cổ và đau đến phải đi mổ để lắp một miếng sắt vào xương cổ, giữ cho xương không bị bẻ cong. Những vị làm “nail”, làm thợ may, làm việc với computer suốt ngày cứ để cổ tay nguyên chỗ mãi, mà không vận động khớp xương cổ tay khiến xương cổ tay dần dần khô cứng ở một vị trí, chất calcium tích tụ lại ở cổ tay, gây đau nhức, phải mổ (carpal tunel).

- Đau vai: Những người làm bất cứ việc gì mà cứ giữ mãi vị trí của cái vai, không vận động, cũng đau nhức như đau cổ tay. Các ngón tay của người lớn tuổi mà không được xoa bóp sẽ dần dần cứng lại, gây đau nhức khó tả, đôi khi co rúm lại, không cầm đũa nổi.

- Đau lưng: đa số những vị đau lưng là vì hay ngồi cong người ra phía trước để làm việc hay để lái xe... khiến các khớp xương số L5, L6... bị cong về phía trước, chạm vào dây thần kinh, gây đau. Hầu như các thể tháo gia đạp xe đạp đều bị đau lưng khủng khiếp. Nhất là khi lớn tuổi, xương sống thoái hóa mà không tập lưng thì cơn đau càng ngày càng tăng, ảnh hưởng đến dây thần kinh chạy từ xương sống xuống dưới bắp đùi (gọi là đau thần kinh tọa) đau tê cả chân, nhiều khi không đứng dậy được.

- Đau đầu gối: các cơn đau đa số là do bị xương thoái hóa, khớp gối bị mòn, chất sụn bị xẹp, chất dịch không tiết ra, nên đau nhức hoài.

- Đau gót chân: Chỗ tiếp giáp giữa xương ống chân và xương bàn chân hay bị calcium tích tụ, nếu đi giầy hay dép mà không có đệm mềm, thì mỗi khi đặt bàn chân xuống đất sẽ kích thích các đầu khớp xương mà bị đau. 

Vì thế, cách phòng ngừa hay nhất là tập vận động các khớp xương từ cổ, xuống vai, xuống cùi chỏ, đến ngón tay, rồi trở xuống lưng, đầu gối và cổ chân. Cách tập cũng dễ dàng: xoay các khớp nói trên theo một vòng tròn một cách thật chậm rãi, kết hợp với hít thở chậm và đều. Mỗi ngày tập đều đặn chừng 30 phút sẽ tránh được và trị được những cơn đau vô ích.

- Với cổ:

1) đứng thẳng, buông lỏng hai tay, xoay đầu từ trái qua phải 10 lần, rồi xoay từ phải qua trái 10 lần. Mỗi lần xoay là một lần hít thở thật chậm (bằng mũi).

2) Hít một hơi thật dài trong khi từ từ quay cổ sang trái cho đến khi không còn quay được nữa, thì ngừng lại, nín hơi, đếm từ 1 đến 5 rồi từ từ quay trở lại giữa, trong khi thở ra thật chậm. Làm như vậy với bên phải.

3) Vừa hít hơi thật chậm vừa ngửa đầu ra sau hết cỡ, nín hơn từ 1 đến 5  rồi từ từ thở ra thật chậm, trong khi cho đầu úp xuống ngực.

 

- Vai: đứng thẳng, xoay khớp vai theo một vòng tròn, tưởng tượng như có một trục chạy từ vai trái sang phải, thì xoay vai theo một vòng tròn chung quanh cái trục ấy 10 lần. (Không phải nhấc vai, nhún vai lên xuống). Làm thật chậm. Hít thở.

 

- Khuỷu tay: Tay trái đỡ lấy cánh tay trên của tay phải, xoay cánh tay ngoài theo một vòng tròn 10 lần. Hít thở. Đổi bên, tay phải đỡ tay trái.

 

- Cổ tay:

1) Tay trái đỡ gần cổ tay phải, xoay cổ tay theo vòng tròn. 10 lần rồi xoay ngược lại. Đổi bên. Hít thở.

2) vẫy cổ tay từ trên xuống (10 lần), từ trái qua phải (10 lần), từ trước ra sau (10 lần).

 

-Thắt lưng:

1) Hai tay chống hông. Xoay lưng theo vòng tròn rộng, kiểu Hullahup, từ phải sang trái, 10 lần rồi đổi hướng từ trái sang phải 10 lần. Nhớ xoay vòng cho rộng, ấn bụng vòng mạnh ra trước, vòng sang trái rồi đẩy mông mạnh ra phía sau, rồi vòng mạnh sang phải, trở lại phía trước... chứ không phài nhấp nhấp hoặc lắc lắc cái eo. Hít thở chậm theo từng vòng. (Lưu ý: để tránh bệnh đau lưng, luôn luôn phải ngồi thẳng đứng, khi lái xe, hoặc ngồi xe của người khác lái, phải độn một cái gối sau lưng để ấn lưng ra đằng trước.).

2) Đứng thẳng, hai bàn tay ngửa ra để trên nhau trước bụng, từ từ hít vào và nâng hai bàn tay lên, từ từ lộn hai bàn tay ra phía ngoài, trong khi vẫn tiếp tục đưa cao tay lên cho đến khi 2 bàn tay lên cao hết cỡ thì 2 lòng bàn tay ngửa lên trời, các ngón tay chạm vào nhau. Nén hơi, đếm thầm trong đầu 1, 2, 3, 4, 5 rồi từ từ thở ra, buông hai tay vòng ra hai bên rồi xuống trở lại trước bụng.

Nhớ là khi đẩy 2 bàn tay lên cao hết cỡ, thì chân phải bám dính xuống mặt đất, cho đến khi nào thấy cảm giác thắt lưng phía sau căng cứng mới thôi. Động tác này giúp cách kéo dãn xương sống ra, không cho những đầu xương dính vào nhau.

3) Đứng thẳng, để hai tay ép hai bên sườn, từ từ hít vào và đẩy bàn tay trái xuống gần đến đầu gối, bàn tay luôn luôn sát thân người, cho đến khi hết cỡ, thì từ từ thở ra, kéo tay lên. Làm như thế với bên kia. 

4) Đứng thẳng, bước chân trái về phía trái, mặt nhìn về phía trái, hai tay từ từ đưa lên cao song song với nhau, ngửa người ra sau, hít vào, nín thở, rồi thở ra thì từ từ bỏ tay xuống. Làm như thế với bên phải.

5) Nằm kiểu rắn: Nằm sấp xuống, để hai cùi chỏ chống đỡ cho thân trên ngước lên, như đầu rắn, hít thở thật chậm 5 lần.

6) Khi đau quá, thì nằm úp bụng xuống đất, từ từ hít vào vào nhấc hai tay cùng một lần với hai chân, nghĩa là chỉ để bụng sát đất, nín hơi, rồi từ từ hạ xuống. Lưu ý: các động tác này chỉ làm với người chưa mổ xương sống mà thôi. Để có thể hạ cơn đau nhanh, thì dùng thêm thuốc uống. Cá nhân người viết thường dùng là loại thuốc trị đau xương rất nhanh: Celebrex (Celecoxib) 200 mg, ngày 2 lần sau bữa ăn, và phải có toa bác sĩ. Không uống các loại thuốc có chất nghiện.

 

- Đầu gối:

1) đứng hai chân sát vào nhau, xoay vòng đầu gối từ trái sang phải từ 10 lần tăng lên 20, 30  lần. Đổi chân xoay từ phải sang trái. Chầm chậm, hít thở.

2) Đứng chân trước chân sau, xoay đầu gối, hít thở.

3) Nằm trên giường, rút 1 chân lên bụng, hít vào, nín hơi, rồi thở ra cùng lúc với bỏ chân xuống, nhưng không để gót chân chạm giường (chân luôn ở trên không), mỗi bên 20 lần rồi tăng dần lên 30,40, 50…

4) Nằm trên giường, đá cầu, nghĩa là giơ đầu gối lên cao, lắc thật mạnh ống chân dưới từ trái qua phải, rồi từ phải qua trái, như người đá cầu lông. Lưu ý: Đau đầu gối có thể do Arthritis (phong thấp) hoặc do thiếu chất nhờn giữa hai khớp đầu gối. Nếu đau lâu ngày, và đau nặng, thì nên đi gặp Bác sĩ, chiếu MRI, để biết nếu phong thấp thì Bác sĩ sẽ chích Steroid (Một năm chỉ chích một lần, tối đa 2 lần). Nếu thiếu chất nhờn, thì chích chất nhờn.

 

- Cổ chân: Ngồi trên ghế, tay phải cầm cổ chân phải, tay trái cầm bàn chân phải, xoay bàn chân theo một hình vòng, 10 lần rồi ngược lại. Đổi chân, tay trái cầm cổ chân trái, tay phải cầm bàn chân trái, xoay vòng 10 lần rồi ngược lại. Hít thở chậm.

 

- Gót chân: Đau gót chân là vì Calcium bám vào chỗ khớp giữa xương ống chân và xương bàn chân, mỗi khi bước đi, “cục” Calcium ấn vào hệ thống dây thần kinh gây đau. Nên không cần tập hay uống thuốc gì hết, chỉ mua miếng lót gan bàn chân, dán vào giầy, dép (bán tại các Pharmacy), không đi chân đất trong nhà, nhất là sàn nhà bằng gỗ. Không đi giầy có đế cứng. Không chạy, nhảy. Giữ gìn gan bàn chân như thế thì chừng vài tháng là hết đau.

Điều quan trọng cần lưu ý là phải kết hợp các động tác trên với hít thở: hít sâu và thở dài. Phương pháp hít sâu và thở dài cũng là cách để chữa bệnh căng thẳng, hồi hộp, chữa các bệnh tim mạch. Tập cổ chân và đầu gối trong khi hít thở chậm cũng làm giảm cao mỡ, cao máu. Nếu trường hợp bị đau đã lâu và cơn đau trên số 7,8 mà muốn khỏi đau thì bắt buộc phải uống thuốc giảm đau rồi mới tập. Bắt đầu tập phải tập thật nhẹ nhàng, chậm rãi, không vội vàng và phải tập trung tư tưởng vào cơ phận nào mà mình đang tập. Kiêng tôm hùm, cua, rượu, cà phê, các chất cay, mặn, và thuốc lá. Hy vọng bài này giúp ích chút nào cho những ai đang đau khổ vì đau nhức...

(Chu Tất Tiến là huấn luyện viên Judo, 4th degree. USA Judo)

 

SPONSORED LINKS - LIÊN KẾT TÀI TRỢ

Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp

Advertising