Hoài Mỹ/Viễn Đông

WASHINGTON - Phát ngôn viên của Tòa Bạch Ốc Jay Carney hôm qua cho biết Tổng Thống Barack Obama đã ra lệnh thực hiện việc lượng định về an ninh của các Tòa Đại Sứ và Lãnh Sự Quán của Hoa Kỳ trên khắp thế giới. Ông cũng đã liên lạc với các nhà lãnh đạo của nhiều quốc gia và đã nhận được sự cam kết là họ sẽ bảo vệ các cơ sở ngoại giao của Hoa Kỳ và những người làm việc ở các nơi đó.
Cũng trong buổi họp báo trưa Thứ Sáu, ông Jay Carney đã bác bỏ lời đả kích của ứng cử viên Tổng Thống Cộng Hòa Mitt Romney liên quan đến các cuộc tấn công vào các Lãnh Sự Quán và Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ ở Trung Đông trong mấy ngày qua: “Lời chỉ trích của ông Romney chứa đựng những sự sai lầm thật sự và đó chẳng qua chỉ là một sự cố gắng nhằm kiếm điểm về chính trị”.
Phát ngôn viên này nói rằng Hoa Kỳ đã không hề nhận được sự thông báo nào trước là Lãnh Sự Quán ở thành phố Benghazi của Libya có nguy cơ bị tấn công. Ông Carney quả quyết bổ túc: “Và cũng không có tin tức nào cho thấy là cuộc tấn công này đã được hoạch định từ trước”.
Đại Sứ Hoa Kỳ Christopher Stevens và 3 nhà ngoại giao của Hoa Kỳ đã bị thiệt mạng khi Lãnh Sự Quán này bị đột kích trong một cuộc biểu tình của những người Hồi Giáo ở Libya, vào chiều Thứ Ba vừa rồi, nhằm phản đối một cuốn phim mang nội dung xúc phạm đến Tiên Tri Muhammad và báng bổ đạo Hồi.
Thứ Sáu, 14-09-2012, cả Tổng Thống Barack Obama lẫn Ngoại Trưởng Hillary Clinton đều có mặt tại căn cứ Không Quân Andrew Air Force Base khi quan tài chở thi thể của bốn công dân Hoa Kỳ kể trên trở về quê hương. Một nghi thức tưởng niệm ngắn ngủi, đơn giản nhưng rất cảm động đã diễn ra tại đây với những lời phát biểu thương tiếc của ông Obama và của bà Clinton.

Christopher Stevens là nhà ngoại giao “lão luyện và dễ chịu”
Tùy Viên Ngoại Giao của Tòa Đại Sứ Na Uy ở Tripoli, Martin Yttervik, Thứ Năm vừa rồi đã phát biểu: “Ông J. Christopher Stevens ở trong số những nhà ngoại giao đầu tiên có mặt ở miền đông Libya ngay sau khi dân quân vừa nổi dậy chống chế độ của Muammar al-Gadafi. Và bởi thế ông đã được mến mộ rất nhiều ở Benghazi, thủ phủ của phe khởi nghĩa trong suốt thời gian nội chiến”.
Ông Yttervik biết rõ và hợp tác chặt chẽ với ông Stevens kể từ ngày hai người cùng đến thành phố rộng lớn thứ nhì này của Libya, mùa xuân năm 2011, trong khi các trận đụng độ giữa dân quân nổi dậy và chế độ lan dần về mạn tây.
Cũng như các nhà ngoại giao khác ở Libya đau buồn về sự tử vong của Đại Sứ Stevens, Tùy Viên Ngoại Giao Na Uy Martin Yttervik đã không nén nổi những cảm súc sâu thảm qua lời phát biểu: “Ông Chris quả là một nhà ngoại giao rất lão luyện đồng thời còn là một người hết sức dễ chịu. Nhiều người Libya đã cảm nhận sự “ra đi” của ông Stevens như việc họ vừa mất một người bạn tuyệt vời; điều này đã được biểu lộ rõ rệt trong các cuộc biểu tình ở Benghazi. Và tại thủ đô Tripoli này, nhiều người đã bầy tỏ niềm thành kính phân ưu và thái độ chống đối tội ác dã man ấy”.
Tổng Thống Obama đã minh xác là Hoa Kỳ sẽ tự buộc các hung thủ phải lãnh trách nhiệm về tội ác của chúng nếu chính quyền Libya không hoàn thành được công tác này. Người Mỹ đã khởi sự cuộc điều tra riêng của mình và di chuyển hai chiến hạm đến vùng duyên hải của Libya.
Ông Martin Yttervik cho thông tấn xã NTB biết là việc bảo vệ các nhà ngoại giao ngoại quốc ở thủ đô Tripoli đã được củng cố mạnh mẽ hơn sau các vụ tấn công khủng bố ở miền đông Libya: “Dĩ nhiên kế hoạch an ninh đã được đưa ra trong cuộc tái lượng định tình hình sau các biến cố như vậy mặc dù hàng ngày chúng tôi không cảm thấy bị đe dọa nhiều hơn so với trước kia”.

Tác giả cuốn phim bài Hồi giáo đã bị nhận diện
Thông tấn xã AP hôm qua loan tin: Chính quyền Hoa Kỳ đã kết luận là chính Nakoula Basseley Nakoula (55 tuổi), là tác giả của “Innocence of Muslims”, một cuốn phim mà nhiều tín đồ Hồi giáo đã nhận thức là một sự sỉ nhục đối với Hồi Giáo và Tiên Tri Muhammad để rồi đã đưa đến những cuộc phản đối đầy bạo lực ở Ai Cập, Libya, Yemen và tại nhiều quốc gia Hồi giáo khác.
Thế nhưng vẫn chưa rõ Nakoula là đối tượng của cuộc điều tra hay vai trò của y bị điều tra như một phần trong cuộc điều tra rộng lớn của FBI về cuộc tấn công vào Lãnh Sự Quán của Hoa Kỳ tại Benghazi, ở Libya, gây cho vị Đại Sứ và 3 nhà ngoại giao khác của Hoa Kỳ bị thiệt mạng.
Điều tra vụ sát hại ở Libya: Bộ Trưởng Tư Pháp Hoa Kỳ Eric Holder, Thứ Năm vừa qua, đã xác nhận là Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang tiến hành cuộc điều tra vụ sát hại kể trên ở Benghazi. Một nhân viên ẩn danh nói rằng Nakoula có thể có những ràng buộc với lý lịch Sam Bacile, kẻ trước hết đã nói với thông tấn xã AP rằng chính y đã viết, đạo diễn và sản xuất cuốn phim ấy. Điều này cho thấy Bacile là một căn cước giả và số điện thoại “Bacile” thuộc về một nóc gia mà về sau tại đây, AP đã tìm ra và phỏng vấn Nakoula.
Bacile trước đây đã nói với AP y là người Do Thái và là công dân Israel, nhưng chính quyền Israel cho biết không có công dân-Israel nào mang tên như vậy (Bacile). Nay kết quả điều tra cho biết nhân vật chính yếu của cuốn phim không ai khác chính là một người Thiên Chúa giáo Coptic với một quá khứ với nhiều khả nghi.
Đã bị kết án tội lường gạt: Tài liệu tư pháp của một vụ án hình sự năm 2010 cho biết Nakoula đã từng sử dụng nhiều bí danh khác nhau, chẳng hạn Nocola Bacily, Robert Bacily, Erwin Salameh... Y đã bị kết án 21 tháng tù ở về tội lường gạt ngân hàng năm 2010 và phải hoàn trả 790.000 Mỹ Kim. Trước đây y cũng từng bị xiểng liểng trong việc phải trả các khoản tiền thiếu thuế.
Trong một cuộc đàm thoại với ký giả của AP ở bên ngoài tư gia của y, Nakoula đã đưa cho xem bằng lái xe của y để chứng minh y không phải là Bacile, nhưng y xác nhận têm đệm của y là Basseley.
AP đã phanh phui người mang tên là Bacile sau khi tìm được một sổ điện thoại của Morris Sadek, một tín đồ Thiên Chúa giáo Coptic bảo thủ cư ngụ ở Hoa Kỳ vốn đã trợ giúp cuốn phim bài Hồi giáo ấy bằng cách gửi các điện thư (e-mail) đến báo chí và bằng cách trình chiếu phim này trên trang nhà (website) của y.
Một trương mục-YouTube được thành lập dưới danh xưng “Sam Bacile” và từ tháng 7 vừa qua được sử dụng để phổ biến rộng rãi nhiều “tập” của cuốn phim.
Một trong những diễn viên, Cindy Lee Garcia kể với KERO-TV rằng đạo diễn - vẫn xưng tên là Sam Bacile - nói rằng đương sự đến từ Ai Cập.
Giám Mục Serapion của Giáo Hội Chính Thống (Orthodox) Coptic ở Los Angeles hôm Thứ Năm đã xác quyết rằng Giáo Hội phản đối mọi tư tưởng xuất phát từ cuốn phim ấy.
Được biết, những người Thiên Chúa giáo Coptic ở Ai Cập (khoảng 8 triệu) từ lâu vẫn cho rằng họ thường xuyên bị đàn áp (trong một xã hội mà tín đồ Hồi giáo chiếm 90 phần trăm trong tổng số 81 triệu người) và tín hữu Thiên Chúa giáo Coptic đã là nạn nhân của các cuộc tấn công khủng bố, điển hình năm ngoái đã có 23 người Coptic bị giết và 97 người bị thương trong một vụ đột kích vào một nhà thờ ở thành phố Alexandria.

Những cuộc biểu tình phản đối lan đến các nước Hồi giáo
Đài CNN loan tin, trong một bản tuyên cáo chung hôm Thứ Năm vừa rồi, Bộ Nội Vụ Hoa Kỳ và Cơ Quan Điều Tra Liên Bang FBI đã viết: “Nguy cơ bạo động có thể gia tăng ở trong nước và ở hải ngoại khi cuốn phim dần dần gây thêm được sự chú ý”.
Như nhiều lần đã xác quyết, cuốn phim bài Hồi giáo “The Innocence of Muslims” với nội dung nhạo báng vị Tiên Tri và niềm tin tín ngưỡng của người Hồi giáo, đã tạo nên một sự phẫn nộ dữ dội ở đa số quốc gia Hồi giáo.
Bản tuyên cáo nói trên còn viết: “Thêm vào đó những nhóm quá khích, bạo lực ở Hoa Kỳ có thể lợi dụng sự phẫn nộ đối với cuốn phim này để mở rộng việc tuyển mộ của họ”.
Thứ Năm vừa rồi, hàng trăm người biểu tình đã đột kích vào Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ ở Sanaa, thủ đô Yemen. Theo đài CNN, 4 người biểu tình đã bị chết và nhiều người bị thương khi các đám đông tìm mọi cách tranh giành nhau để đột nhập vào tòa nhà.
Cùng ngày, các cuộc biểu tình bạo động cũng đã lan tràn nhanh chóng sang Iran, Iraq, Tunisia và Dải Gaza... - và ở Tel Aviv, Do Thái, theo đài BBC, trên 200 người Palestine đã biểu tình trước Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ.
Đặc biệt ở Cairo, thủ đô Ai Cập, suốt đêm Thứ Năm, các cuộc biểu tình đã tái diễn. Những người biểu tình đã ném đá và bom xăng tự chế vào Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ và thiêu hủy một chiếc xe cảnh sát ở gần công trường Tahrir. Họ đòi Hoa Kỳ phải chính thức xin lỗi về cuốn phim đã bôi nhọ Tiên Tri Muhammad. Theo thông tấn xã Reuters, cảnh sát đã phải phóng lựu đạn hơi cay và ném đá “đáp lễ” để đẩy lui các đám đông bạo hành này. Ít nhất 13 người, trong số này có 5 cảnh sát, đã bị thương.
Tổng Thống Ai Cập Mohamed Mursi yêu cầu các cuộc phản đối ôn hòa nhưng ông minh xác rằng thật sai lầm khi tấn công các tòa đại sứ hay nhân viên. Trong một bài đọc trên TV, hôm Thứ Năm, ông Mursi tuyên bố rằng quyền diễn tả và phản đối phải được bảo đảm, nhưng người ta không thể tấn công bất động sản tư nhân hay công quyền hoặc các tòa đại sứ.
Ở thủ đô Baghdad, phần đông những người xuống đường là thành viên trong tổ chức chống Mỹ của lãnh tụ Hồi giáo Sunni, Muqtada al-Sadri. Họ tụ tập trước Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ và đòi đóng cửa vĩnh viễn tòa đại sứ này vì nguyên nhân cuốn phim bài Hồi giáo. Đài TV Russia Today trực tuyến quang cảnh biểu tình từ Baghdad. Các hình ảnh TV này cho thấy những người biểu tình đã “quần thảo” với cảnh sát và một chiếc xe bị đốt.
Trong khi đó, theo nhật báo Pakistan Today, hơn 500 người biểu tình vừa diễn hành qua các đường phố ở Tehran, thủ đô Iran, vừa hô khẩu hiệu “Death to America!”, sau đó họ đốt một lá quốc kỳ Hoa Kỳ.
Hoa Kỳ và Iran không có bang giao, thành thử các cuộc biểu tình này đã diễn ra ở gần Tòa Đại Sứ Thụy Sĩ, cơ quan “phụ trách” các quyền lợi của Hoa Kỳ ở quốc gia này. Hàng trăm cảnh sát và nhân viên an ninh đã ngăn chặn, không để các đám đông tiến quá gần đến Tòa Đại Sứ Thụy Sĩ mặc dù toàn thể nhân viên ở đây đã được di tản. Theo Pakistan Today, cuộc biểu tình đã chấm dứt mà không xẩy ra vụ đụng độ nào.

Hoa Kỳ lo ngại Thứ Sáu, Thánh Nhật và cũng là ngày “bạo hành” của Hồi giáo
Chính phủ Obama đã chuẩn bị đối đầu với các cuộc biểu tình mới ở các quốc gia Hồi giáo sau buổi cầu-kinh-Thứ-Sáu. Sau những ngày diễn ra những cuộc biểu tình dữ đội và bạo động khủng khiếp, chính quyền Hoa Kỳ cũng lo âu bạo động sẽ leo thang trong ngày Thứ Sáu.
Phải, Thứ Sáu là Thánh Nhật của người Hồi giáo và vẫn được sử dụng thường xuyên vào việc tổ chức và kích động các cuộc biểu tình trong thời kỳ vốn được gọi là Mùa Xuân Ả Rập.
Quả thật, cơn phẫn nộ của người Hồi giáo sau buổi cầu-kinh-Thứ-Sáu đã phừng phừng bốc lên thành các cuộc đập phá và đốt cháy các dẫy nhà của Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ ở Tunis, Marocco, Sudan...
“Chúng tao đều là Osama!”: Chính quyền Hoa Kỳ thông tin trên Twitter là hầu hết dẫy nhà trong khu vực Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ ở Tunis vào xế trưa Thứ Sáu (giờ địa phương) đã nằm trong biển lửa sau khi những đám đông biểu tình tuôn đến đây, bẻ gẫy mọi hàng rào, mọi chướng ngại vật. Quốc kỳ Hoa Kỳ trên nóc Tòa Đại Sứ đã bị hạ xuống, đốt - và người biểu tình đã kéo một lá cờ màu đen lên thay thế. Trước đó cùng ngày, những người biểu tình cũng đã châm lửa đốt một học đường Hoa Kỳ ở Tunis. Trường này đóng cửa vì Thứ Sáu là Thánh Nhật ở các nước Hồi giáo. Theo đài Al Jazeera, những đoàn biểu tình đã hô to khẩu hiệu: “Obama, Obama! Chúng tao tất cả đều là Osama!”.
Thông tấn xã AFP loan tin, 3 người chết và 28 người bị thương trong cuộc tấn công vào Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ. Nhật báo Anh The Guardian viết, cảnh sát đã dùng hơi cay để ngăn chặn những người biểu tình phá hủy thêm nữa. Nhân chứng Yousef Gaigi kể với đài Al Jazeera: “Không khác gì một bãi chiến trường ở bên ngoài Tòa Đại Sứ. Cảnh sát thì cố gắng bảo vệ tòa nhà. Những người biểu tình thì không ngừng tuôn đến từ tứ phía”.
Tấn công Tòa Đại Sứ Đức: Ở Khartoum, thủ đô Sudan, đoàn biểu tình đã như điên cuồng khi kéo thẳng đến Tòa Đại Sứ Đức, trước hết xé quốc kỳ Đức, sau đó châm lửa đốt tòa nhà. Theo tin từ Khartoum, ít nhất một người đã bị chết trong cuộc bạo loạn này.
Reuters viết, mới đây chính quyền Sudan đã đả kích Đức quốc vì đã cho phép một cuộc biểu tình, trong đó một nhóm cực hữu mang theo một bức biếm họa đức Muhammed.
Thông tấn xã NTB loan tin, hai người đã bị thiệt mạng trong cuộc biểu tình bạo động trước Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ ở Khartoum hôm Thứ Sáu. Theo nhân chứng, một người biểu tình bị xe cảnh sát cán, còn nạn nhân khác thì được tìm thấy nằm chết ở dưới chân tường bao quanh Tòa Đại Sứ nhưng không ai rõ nguyên nhân của sự tử vong này. Nhiều người đã lọt được vào Tòa Đại Sứ, phá hủy đồ đạc, khiến cảnh sát phải bắn chỉ thiên để làm họ khiếp sợ. Nhiều giờ sau mới có tin là Tòa Đại Sứ đã được... giải phóng nhưng mang đầy vết tích tơi tả.
Hoa Kỳ hiện đã gia tăng các biện pháp bảo vệ an ninh ở các Tòa Đại Sứ, cách riêng tại các quốc gia Á Châu và Bắc Phi. – (HM)

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.