Sunday, 04/12/2016 - 05:00:06

Một người Miên gốc Việt trở về Quảng Bình sau hơn 30 năm mất tích



Bà Dương Thị Giót bị mù lòa vì khóc nhớ con. (Gia Đình & Xã Hội)
 

Sự tàn bạo trong chiến tranh có thể làm cho người sống sót bị mất trí nhớ, quên mất quá khứ, để rồi đến lúc nào đó họ dần dần nhớ lại quá khứ. Đó là trường hợp của ông Nguyễn Xuân Thanh, người đã mất tích tại Cam Bốt nhiều năm trước khi tìm đường về thăm gia đình ở Quảng Bình mới đây.

Một bản tin đăng trên báo Gia Đình & Xã Hội cuối tuần qua đã nói về trường hợp biến mất bí ẩn của ông Thanh, người mà ngày nay còn có tên theo tiếng Cam Bốt là Soocvana. Như nhiều thanh niên từ những gia đình nghèo hoặc gia đình “ngụy”, ông Thanh bị chế độ cộng sản ép buộc làm nghĩa vụ quân sự tại chiến trường Cam Bốt chống chế độ Khmer Đỏ Pol Pot. Sau khi sống sót nhờ một ân nhân mà sau này là cha vợ của ông, ông Thanh lấy vợ Cam Bốt, có sáu người con. Khi về lại Quảng Bình, ông được biết cha đã mất, mẹ 83 tuổi còn sống nhưng mù lòa vì khóc thương con trai trong nhiều năm.

Nguyễn Xuân Thanh (bên trái) cùng vợ con tại Cam Bốt.


Bản tin về câu chuyện hội ngộ đầy cảm động này được báo Gia Đình & Xã Hội kể lại như sau:
Cụ bà 83 tuổi mù lòa ở xã Mai Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình bất ngờ trước sự trở về của đứa con trai mà hơn 30 năm qua bà cùng gia đình đã thờ cúng, làm giỗ. Sự gặp gỡ, trùng phùng khó tin này khiến người mẹ mù lòa xúc động đến nghẹn lời, chỉ biết dùng tay sờ lên mặt, lên trán con mà cảm nhận.
Một ngày giữa tháng Bảy 2016, ông Nguyễn Xuân Thanh, 54 tuổi, dừng chân ở chợ Động tại xã Mai Thủy, tạt vào ngôi nhà ven đường nói trọ trẹ tiếng Việt hỏi nhà ông Mua, bà Giót. Được người dân mách rằng, ông Mua đã mất, còn bà Giót thì mù lòa vì khóc thương đứa con trai đầu tên Thanh đi bộ đội bị mất tích hơn 30 năm nay. Nghe xong, người đàn ông rơi lệ, đi theo sự chỉ dẫn tìm về ngôi nhà mà hơn 30 năm qua ông không có cơ hội trở về.

Chuyện mất liên lạc của ông bắt đầu vào tháng Hai 1982, khi ông được 20 tuổi, sống ở thôn Xuân Lai, xã Mai Thủy. Ông bị động viên vào đơn vị Hòm thư 9R-191 tại Sài Gòn, có nhiệm vụ lái xe đầu kéo, kéo các loại súng đại pháo vào trận địa bên Cam Bốt.

Cuối tháng 11, 1991, tức là chín năm từ ngày ông bị động viên, gia đình nhận được giấy do bộ chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Bình, ký ngày 20/11/1991, xác nhận Nguyễn Xuân Thanh “mất tin” từ tháng 9, 1986 nhưng không rõ “mất tin” tại nơi nào trên đất nước Campuchia.

Từ đó đến nay, gia đình ông Thanh luôn nghĩ rằng ông đã chết ở xứ người. Hàng năm cứ đến ngày 11 tháng 10, gia đình lại làm giỗ cho ông. Thế nhưng sau hơn 30 năm, đến giữa tháng Bảy năm 2016, cả nhà sửng sốt khi một người đàn ông nói tiếng Khmer, lâu lâu mới trọ trẹ được một từ tiếng Việt xuất hiện và nhận mình là người con trai cả trong nhà.


Nguyễn Xuân Thanh, người trở về Quảng Bình sau hơn 30 năm mất tích.


Ông Nguyễn Đức Châu, em út ông Thanh, cho biết, “Tôi từng nghe nhiều trường hợp liệt sỹ trở về sau hàng chục năm được công nhận liệt sỹ, nhưng thật sự không ngờ điều này cũng xảy ra tại nhà tôi. Đến giờ tôi vẫn cảm giác như một câu chuyện cổ tích có thực, anh trai tôi vẫn còn sống trở về sau 30 năm chúng tôi hương khói.”

Sau một thời gian thăm gia đình, ông Thanh đã trở lại Cam Bốt.
Theo lời kể của ông Châu với báo mới đây, vào tháng 9 năm 1986, ông Thanh cùng năm đồng đội trong đơn vị có chuyến công tác đến phun (thôn) Puk Chhma, khum (xã) Anlong Vill, huyện Sangkae, tỉnh Battambang, một tỉnh ở vùng Tây Bắc Cam Bốt. Họ lọt vào ổ phục kích của lực lượng Pol Pot.
Cả sáu người họ đều bị bắt và bị tra tấn dã man bằng báng súng AK. Sau đó, từng người bị giết chết. Đến người cuối cùng là ông Thanh thì may mắn được một người Cam Bốt tên Sooc Thia dùng tiền bạc, gạo trắng hối lộ lính Pol Pot rồi đưa về nhà chăm sóc.

“Anh trai tôi kể, khi tỉnh dậy thì thấy mình nằm tại một ngôi nhà ở phun Puk Chhma. Lúc đó, anh tôi không còn nhớ gì về quá khứ, không nhớ mình là ai nữa. Rồi họ đặt tên mới cho anh tôi là Soocvana,” ông Châu cho biết.

Sooc Thia, người cứu sống ông Thanh, biết ông là bộ đội tình nguyện Việt Nam nhưng vì ông Thanh bị mất trí nhớ nên họ nói ông làm người Cam Bốt. Sau đó, Sooc Thia gả con gái của ông là Sooc Hiêng cho ông Thanh.

Vợ chồng Soocvana và Sooc Hiêng sống rất hạnh phúc, có với nhau 6 đứa con, ba trai và ba gái.
Ông Châu kể tiếp, “Chị Sooc Hiêng (vợ của ông Thanh) là một người rất tốt tính. Sau này lấy anh tôi, sức khỏe anh ấy không tốt, phải thường xuyên đi bệnh viện nhưng chị thương và chăm sóc anh rất chu đáo. Chị còn cùng các con cố tìm các phương thuốc đặc trị thần kinh để chạy chữa, giúp anh tôi khôi phục trí nhớ.”

Không ai rõ từ đâu nhưng trí nhớ ông Thanh cũng dần được phục hồi. Mới đầu, bật lên trong tâm trí ông là cái tên Lan (người vợ ở Việt Nam của ông), họ chỉ mới sống với nhau vỏn vẹn được một tháng.
Sau đó, tên cha là Mua, mẹ là Giót, rồi các địa danh ở Việt Nam như: cây Đa, chợ Động, ga Thuận Lý lần lượt hiện lên trong đầu ông Thanh. Ông đem chuyện này kể với vợ con và nói với họ rằng ông muốn về Việt Nam tìm lại người thân xem ai còn, ai mất.

Vợ con ông Thanh khuyên ông lên tòa đai sứ Việt Nam tại Nam Vang hỏi nhưng vì không chứng minh được mình là người Việt Nam nên ông đành bất lực trở về. Tuy vậy ông vẫn nuôi ý chí tìm đường trở về quê, tìm lại người thân.

Đến giữa tháng Bảy năm nay, ông Thanh được vợ con chuẩn bị hành trang, đổi tiền Việt rồi dò la đường cho ông trở về. Hơn 30 năm xa cách, ông lên xe từ Cam Bốt đến Sài Gòn.

Từ những mảnh ký ức vụn, ông đến ga Sài Gòn hỏi tên ga Thuận Lý thì được nhân viên đường sắt cho biết bây giờ đã đổi tên thành ga Đồng Hới, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Về đến ga Đồng Hới, ông tiếp tục hỏi dò những cái tên như: Chợ Động, cây đa... Cuối cùng, ông được một bác xe ôm chở về nơi có chợ Động.

Chợ vẫn còn đây, cây đa vẫn đứng đó, người ta nhìn thấy một người đàn ông trạc tuổi ngũ tuần khó khăn lắm mới trọ trẹ được vài từ tiếng Việt, tạt vào ngôi nhà ven đường hỏi nhà ông Mua, bà Giót. Được người dân mách rằng, ông Mua đã mất, còn bà Giót thì mù lòa vì khóc thương đứa con trai đầu tên Thanh đi bộ đội bị “mất tin” hơn 30 năm nay nhưng chưa được công nhận là liệt sỹ. Nghe xong, người đàn ông nước mắt đầm đìa đi theo sự chỉ dẫn tìm về ngôi nhà mà hơn 30 năm qua ông không có cơ hội trở về, với dòng ký ức vụn bắt đầu hiện rõ.

 

Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp