Friday, 14/04/2017 - 07:06:15

Làm sao tránh tai hại của nắng?

BS Nguyễn Thị Nhuận

Mấy hôm nay, ở Cali, trời nắng thật nhiều. Người Mỹ và người Âu Châu thường “thờ phụng” mặt trời, thích ra tắm nắng để da nâu hồng lên, cho thế là đẹp. Người Việt mình, nhất là giới phụ nữ thì thích có làn da trắng như “trứng gà bóc”. Nhưng giới trẻ lớn lên ở Mỹ thì cũng chịu khó phơi nắng và cũng thích da nâu như Mỹ vậy. Da nâu trông có vẻ khỏe mạnh nhưng thực ra là mầm mống ung thư da vì da đã bị tia cực tím trong ánh nắng mặt trời làm “bị thương”. Càng ngày, các bác sĩ da càng ra công khuyến cáo dân Mỹ về tác dụng tai hại của ánh nắng mặt trời và sự quan trọng của việc bảo vệ làn da bằng cách bôi kem chống nắng, mặc quần áo kín hết làn da, đeo kính râm, đội mũ. . . Bài trắc nghiệm sau đây sẽ giúp bạn tìm xem mình biết được bao nhiêu về việc bảo vệ làn da. Câu trả lời ở cuối bài. Nhưng bạn nên thử “làm bài” trước đã rồi hãy đọc câu trả lời.

1. Nếu bạn dùng thật nhiều kem chống nắng (sunscreen), bạn có thể ở ngoài nắng bao lâu cũng được mà không sợ hại.
a. Đúng b. Sai

2. Trong những mặt phẳng sau đây, mặt nào phản chiếu tia cực tím nhiều nhất?
a. Tuyết
b. Băng
c. Cát
d. Nước
e. Tất cả các mặt phẳng trên

3. Vào những ngày trời râm, nhiều mây, bạn không cần phải che kín làn da của bạn vì không có nắng.
a. Đúng b. Sai

4. Khi trời nóng, bạn nên mặc quần áo mầu trắng để được bảo vệ khỏi bị nắng ăn vì quần áo mầu nhạt phản chiếu ánh nắng chứ không hấp thu ánh nắng vô người bạn.
a Đúng b. Sai

5. Bạn nên dùng một loại kem chống nắng với độ bảo vệ ít nhất là
a. 5
b. 10
c. 15
d. 30

6. Đeo kính mát đậm mầu thì tốt hơn kính nhạt mầu vì nó ngăn tia cực tím nhiều hơn.
a. Đúng b. Sai

7. Lâu lâu mới tắm nắng hay nằm cho da nâu lên một lần thì không có hại gì.
a. Đúng b. Sai

8. Những người da đậm mầu không cần phải lo lắng về bệnh ung thư da.
a. Đúng b. Sai

Trả Lời Và Giải Thích

1. Sai
Kem chống nắng giúp ta bảo vệ làn da nhờ nó có thể hấp thu, phản chiếu và phân tán tia cực tím là một tia sáng mắt thường không trông thấy được nhưng có thể làm cháy và hư da. Nhưng tác dụng của kem chống nắng cũng chỉ có giới hạn, nó không thể ngăn hoàn toàn tia cực tím và cũng không thể thay thế những phương pháp bảo vệ da khác. Sau đây là những phương pháp hữu hiệu để bảo vệ làn da:

a. Không ra nắng trong khoảng từ 10 giờ sáng tới 4 giờ chiều là thời gian mặt trời chói chang nhất.
b. Mặc quần áo dài tay chân, đeo mũ rộng vành.
c. Bôi thật nhiều kem chống nắng 30 phút trước khi ra ngoài và bôi thêm mỗi giờ hoặc theo chỉ dẫn trên nhãn chai kem.

2. Tất cả những mặt phẳng trên
Tia cực tím có thể dội lại từ tất cả những mặt tuyết, băng, cát, nước và những mặt phẳng phản chiếu khác. Tia dội lên này cũng có thể đốt cháy da bạn giống như tia chiếu trực tiếp từ mặt trời xuống. Thí dụ, đội nón rộng vành có thể ngăn được tia cực tím từ trên xuống nhưng sẽ không bảo vệ được mặt và cổ bạn khỏi bị hại do tia cực tím phản chiếu lại từ mặt cát hay nước.

3. Sai
90% tia cực tím có thể xuyên qua mây xuống mặt đất. Do đó, dù trời có mây, chúng ta vẫn phải dùn những phương pháp bảo vệ da nói trên.

4. Sai
Thực ra, quần áo đậm mầu hấp thu tia cực tím và bảo vệ làn da của bạn tốt hơn là quần áo trắng hay nhạt mầu. Thêm nữa, quần áo khô tốt hơn quần áo ướt vì quần áo ướt dính vào da của bạn khiến tia cực tím xuyên qua được.
Một yếu tố nữa của quần áo liên quan đến việc bảo vệ làn da là sớ vải. Những loại vải có sớ dệt chặt khít như vải denim may quần jeans sẽ bảo vệ da tốt hơn là vải dệt thưa như những loại quần áo thun (knit). Nếu bạn không chắc lắm là loại vải bạn mặc thuộc vào loại nào, bạn có thể giơ nó lên ánh sáng mặt trời, ánh sáng càng xuyên qua được nhiều thì bạn càng được bảo vệ kém hơn.

5. 15
Nên chọn kem chống nắng có độ bảo vệ SPF (sun protection factor) ít nhất là 15. Con số SPF chỉ số lần thời gian bạn được bảo vệ nếu bạn dùng kem so với không dùng kem. Thí dụ, nếu da bạn thuộc loại bị cháy nắng sau 20 phút dang nắng, thì khi bạn thoa kem có SPF 15, bạn sẽ được bảo vệ gấp 15 lần hơn tức là dang nắng được tới 5 giờ đồng hồ mới bị cháy nắng. Trên lý thuyết là vậy nhưng có nhiều yếu tố khác ảnh hưởng tới con số này, thí dụ như mồ hôi, độ ẩm của không khí, nước, sự cọ xát. . . Ngoài ra, càng lâu thì sự bảo vệ của kem chống nắng càng giảm đi. Do đó, bạn cũng không nên tin tưởng quá vào kem chống nắng mà nên dùng thêm các phương pháp khác như đã kể trên.

6. Sai
Mầu của kính mát không ảnh hưởng gì đến mức độ bảo vệ bạn khỏi tia cực tím. Chỉ nhìn bề ngoài các kính này, ta không thể phân biệt được loại nào chống tia cực tím, loại nào không. Chỉ nên chọn những loại kính có đề rõ là chống 99 tới 100% tia cực tím. Ngoài ra, nên đeo kính càng sát mắt càng tốt cũng như chọn những loại gọng có bao chung quanh để chắn tia cực tím ở mọi góc độ.

7. Sai
Nhiều người cho rằng lâu lâu phơi nắng một lần thì không hại gì. Nhưng thực ra, lâu lâu ra phơi nắng thật nóng có thể làm tăng nguy cơ bị ung thư da melanoma, loại ung thư da nguy hiểm gây ra số tử vong nhiều nhất trong các loại ung thư da.

8. Sai
Người nào cũng có thể bị ung thư da, dù là da bạn có đậm mầu hơn người khác. Do đó, tất cả mọi người nên dùng những phương pháp chống lại tai hại của ánh nắng mặt trời, không cần biết bạn thuộc sắc dân nào.

Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp