Sunday, 31/12/2017 - 05:45:25

Đời nghèo ở sông Avương: sống cạnh đập thủy điện mà nhà không có điện


Hằng ngày người dân vẫn chèo ghe qua hồ thủy điện Avương

Dự án xây đập thủy diện Avương khi được thực hiện đã ngăn dòng nước, biên thôn Zlao, xã Dang huyện miền núi Tây Giang trở thành một bán đảo. Ba hướng là nước bao bọc, sau lưng là núi cao dựng đứng. Con đường đi bộ độc đạo bao đời nay giờ chìm sâu trong nước.

Không có đường, người dân bắt đầu mua sắm ghe tôn, tự làm bè mảng và tự học cách chèo lái để dùng cho việc di chuyển qua đập thủ điện. Hằng ngày, có chục chuyến đò qua hồ Avương mêng mông sóng nước. Mối nguy hiểm luôn rình rập họ, nhất là khi có mưa to, gió lớn. Dù biết là vậy nhưng phải đi vì họ không còn con đường nào khác.

Muốn đến Zlao, khách mất gần 30 phút để băng qua hồ. Từ bến đò Zlao, khách phải lội ngược lên con dốc thẳng đứng gần 1 giờ nữa mới đến được đỉnh đồi Arâl, nơi người dân đang sinh sống.

Từ trên cao nhìn xuống hồ thủy điện Avương hiện ra hùng vĩ, mêng mông sóng nước.
 Trước đây, người dân sống rải rác dọc con sông Avương vì đất đai ở đây bằng phẳng màu mỡ, có phù sa bồi đắp nên cây trông tốt tươi. Họ có thể trồng cây bắp, cây lúa nước.

Đến tháng 8, 2003, khi công trình thủy điện Avương khởi công, người dân bắt buộc phải rời bỏ làng lên định cư trên ngọn đồi Arâl này vì nơi đây cao ráo, nước không ngập tới được. Tháng 7, 2008, thủy điện bắt đầu tích nước, làng cũ ngập nước và con đường đi bộ bao đời nay cũng ngập theo.

Thôn Zlao hiện có 45 gia đình với 178 nhân khẩu. Tất cả dân ở đây là đồng bào Cơtu. Khi người dân lên đây định cư, cuộc sống rất khó khăn vì đất sản xuất bạc màu, đá nhiều, khó canh tác. Người dân chỉ làm lúa rẫy, năm nào thôn cũng thiếu lúa, phải nhờ nguồn cứu trợ của huyện, tỉnh.

Họ sống dựa vào nương rẫy và tự cung tự cấp là chính vì lái buôn không vào đây mua bán. Muốn có cá, thịt, hạt muối, chai dầu ăn, gói mì thì phải chèo ghe qua hồ thủy điện, rồi dùng xe máy ra tận Asờ (huyện Đông Giang) hay chạy ngược lên trung tâm xã để mua.

Khó khăn nhất hiện nay là việc đi lại của người dân và học sinh đi học ở trường xã. Trưởng thôn cho biết, cả thôn chỉ có tám chiếc ghe nhưng bây chừ chỉ còn ba chiếc. Năm chiếc chết máy và bị chìm. Anh Alăng AHôi - một trongba chủ ghe cho biết, mỗi ngày có cả chục lượt người qua lại, mỗi người chỉ thu 5 ngàn đồng ($0.22) chỉ đủ mua dầu, nhớt.

Trung bình chạy năm chuyến mỗi ngày. Mỗi chuyến chở được tối đa sáu người. Ghe ở đây được bà con mua từ các xưởng cơ khí Đà Nẵng lên với giá khoảng $550 một chiếc. Vật liệu được làm bằng tôn, gắng động cơ đẩy phía sau và kèm theo cần lái. Ghe ở đây nhẹ hơn ghe gỗ nên dễ lật, rất nguy hiểm. Đã có trường hợp gió to ghe lật nhưng may mắn không ai đuối nước.

Thôn Zlao là thôn có nhiều cái không: không đường, không điện, không trạm y tế, trường học thì tạm bợ, nắng dọi mưa dột. Học sinh ở đây học xong lớp 4 thì phải lên trung tâm xã học cách nhà gần chục cây số. Điểm trường thôn có 29 em học sinh với 2 giáo viên là người địa phương từ xã vào dạy.

Thầy Poloong Mum nhiều năm dạy học ở đây bảo, vô đây dạy thì có khi cả tháng mới về nhà vì đi lại bằng ghe nguy hiểm quá.

Còn già làng Hốih Tiếp nói làng mình sống gần thủy điện mà có thấy điện đốm chi mô, nhường đất đai hoa màu làm cái thủy điện to mà chừ làng mình vẫn thắp đèn dầu.

Trước những khó khăn của người dân nơi đây, huyện Tây Giang đã kêu gọi nhiều nguồn đầu tư để mở một con đường công vụ cho bà con đi lại. Đầu năm 2017, huyện Tây Giang đã đầu tư khoảng $44,000 để mở một con đường công vụ dài khoảng 12 km nối với đường chính đi xã.

Sau gần một năm thi công thì hoàn thành được khoảng 3 km, 9 km còn lại không có tiền làm. Nói là đường nhưng nó chỉ bảo đảm cho việc đi bộ, còn xe máy ô tô thì không đi được. Những đợt mưa liên tiếp do ảnh hưởng con bão số 12 vừa qua đã xuất hiện hàng chục điểm sạt lở, giờ tắc đường luôn.
Vì không có vốn nên chỉ mở đường công vụ thôi, nếu làm bài bản mất cả trăm ngàn Mỹ kim như chơi. Tây Giang huyện nghèo làm chi có tiền xây đường.


Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp