Friday, 03/06/2016 - 11:39:39

Đất nước chia đôi (kỳ 1)

Bài TRẦN CÔNG NHUNG

Năm 54, “hòa bình lập lại,” phải thành thật nhận rằng ai cũng vui mừng. Chiến tranh không còn, cuộc sống sẽ nở hoa. Nam đang theo các lớp trung học ở Huế, đã vội vã thu xếp hành trang về quê, bên kia vĩ tuyến 17. Nam lên chuyến bay Air Việt Nam cuối cùng của hãng Cosara đi Đồng Hới. Tiếng động cơ nổ rầm rầm nhưng dường như Nam không hay biết, đầu óc Nam ngổn ngang trăm thứ. Từ nay Nam sẽ xa hẳn bạn bè trường lớp hay sao? Những năm sống ở Địa Linh, Tây Thượng, Chợ Cống, Đập Đá, Trường Hương Trà, Trường Việt Anh, những bạn bè thân, những buổi đi chơi núi Ngự Bình, biển Thuận An, bao nhiêu kỷ niệm của xứ Huế mộng mơ. Nam thấy lòng thương nhớ nảo nề, nhưng không thể bỏ mẹ bỏ em. Nam phải về dù nơi đó có nghèo khó quê mùa chăng nữa.

Bãi biển Thuận An (Trần Công Nhung/ Viễn Đông)



Máy bay đáp xuống phi trường Lộc Đại, dưới cái nắng như thiêu của trời mùa hạ. Nắng và Gió Lào làm cho cảnh vật một nơi vốn đã nghèo lại khô héo thêm. Một nhóm người đang chờ trước hiên trạm để sẵn sàng lên máy bay, có lẽ cũng là chuyến bay cuối đưa những người dứt khoát rời bỏ miền đất khốn khó này. Miền đất quanh năm mưa bão nắng gió, nhưng có nhiều niềm tự hào đáng ghi vào văn học lịch sử nước nhà. Sông Nhật Lệ, núi Thần Đinh, động Phong Nha, phá Hạc Hải... Nơi sinh của nhiều bậc anh tài sử sách đã ghi tên.

Đám tang (Trần Công Nhung/ Viễn Đông)



Trong không khí oi nồng vắng lặng, hoang tàn, nét mặt người nào cũng tỏ nỗi lo âu phập phồng. Không ai nói với ai, mỗi người âm thầm lo công việc mình. Nam cảm thấy có cái gì ghê rợn của một vùng tử địa. Không thấy nỗi vui mừng thường có nơi sân ga. Không thấy những nụ cười chào hỏi nhau, không nghe lời từ giã mà chỉ thấy nét sầu muộn ưu tư trên từng khuôn mặt. Người đi, ra máy bay; người về, lên xe ca. Nam tìm một chỗ ngồi bên cửa sổ để nhìn quang cảnh bên ngoài. Chiếc xe nặng nề lăn bánh...
Nam bồn chồn mong chóng đến nhà. Nam nghĩ, “Giờ này chắc mẹ và các em đang nóng lòng mong đợi mình.” Xe vừa qua nhà thờ Tam Tòa, Nam rất đổi kinh ngạc, thiên hạ từng đoàn gồng gánh chạy vô thành phố. Một người trên xe mỉa mai, “Hòa bình rồi còn chạy làm chi. Nay mai thống nhất là xong.”
Không ai nói gì, Nam cũng thấy như vậy. Nhưng trước cảnh gần như hỗn loạn, đã làm cho Nam hoang mang. Qua mấy con đường quen Nam không thấy sinh hoạt gì, phố xá xắng tanh, cửa đóng im ỉm. Nam cố tự trấn an bằng cách nghĩ đến niềm vui sum họp, nghĩ đến thời thơ ấu nơi làng quê. Rồi nay mai gặp lại những bạn bè từ năm bảy năm trước. Thế là vui. Mặc, ai muốn đi đâu đi. Đâu cũng quê hương, nhưng nơi đẹp nhất vẫn là nơi chôn nhau cắt rốn của mình. Nam không còn thấy lo lắng xa xôi nữa.

Đập Đá (Trần Công Nhung/ Viễn Đông)



Nam vào Huế học cũng là chuyện tình cờ. Do tình thế đất nước đổi thay, ông Nhiêu trở lại quân ngũ năm 48. Năm sau, ông thuyên chuyển vô Huế, Nam là con đầu, được ông mang theo vào Huế cho đi học. Bà Nhiêu ở lại, vì nhà cửa, heo gà, bỏ đi không đành. Ông Nhiêu tuy là lính tráng phiêu bạt đó đây, nhưng bà Nhiêu đến đâu cũng tự xoay sở công việc của mình. Ở thành phố thì buôn bán, thôn quê thì chăn nuôi, nấu rượu. Bà không bao giờ ỷ lại đồng lương của chồng. Bà vốn có tay buôn bán từ nhỏ. Bà gốc ở một vùng quê huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi. Chính thời gian đóng quân ở đây, ông Nhiêu đã gặp bà. Lúc ấy bà mới mười bảy tuổi, xinh đẹp lại biết buôn bán làm ăn. Bà có quầy hàng ở chợ. Lúc ông Nhiêu ngõ lời cầu hôn, thầy mẹ bà đồng ý ngay. Tâm lý thôn quê lúc bấy giờ nếu nhà có người trong chức quyền thì yên tâm, không sợ cường hào ức hiếp. Chuyện ông Nhiêu lớn hơn bà mười tuổi không thành vấn đề.

Sông Hương (Trần Công Nhung/ Viễn Đông)



Một năm sau đám cưới, bà Nhiêu sinh ra Nam. Từ đó cho đến năm 44, cuộc sống Nam chuyển hết chỗ này qua chỗ khác, theo chân ông Nhiêu. Trong lúc thấy bà Nhiêu lo toan được việc nhà, ông Nhiêu sinh ra bài bạc. Lắm phen đã làm cho bà điêu đứng. Sống trong một xã hội lấy tam tòng tứ đức làm nền thì dù có thiệt thòi chăng nữa, người đàn bà Việt Nam cũng luôn luôn lo tròn bổn phận của mình đối với chồng con. Ngày ông Nhiêu về hưu, Nam chỉ mới mấy tuổi, song cũng đã thấy oai phong của bố, trong làng ai cũng kính nể Thầy Đội Nhiêu. Nam rất hãnh diện và thường kênh kiệu với đám con nít trong làng.
Năm 53 ông Nhiêu lâm trọng bệnh qua đời tại Bệnh Viện Duy Tân (trong thành Mang Cá Huế). Nam một mình lo toan biến cố trọng đại của gia đình. Hôm được hung tín, Nam bàng hoàng chấn động, không tin chuyện có thật. Nam vừa đi thăm cha hôm qua, ông vẫn bình thường. Nam không rõ bệnh trạng của cha, chỉ nghe nói bệnh ông Nhiêu thuộc loại nan y. Bụng trương lên, phải hút nước hằng ngày – Xơ gan cổ trướng. Tuy nhiên, ông không hề bị tê liệt hay mê man như những người bệnh nặng khác. Khi được đưa đến nhà Vĩnh Biệt, ngoài Cửa Nam thành Mang Cá, Nam biết cha đã chết thật.

Nữ sinh Huế (Trần Công Nhung/ Viễn Đông)



Trong căn nhà nhỏ, thi thể ông Nhiêu phủ một chiếc mền dạ màu xanh rêu. Nam kéo chăn nhìn mặt cha rồi khóc òa thảm thiết. Mọi người bỏ ra ngoài để mặc Nam lăn lộn với nổi đau khổ tột cùng. Hình ảnh Nam còn nhớ như in là lúc di quan, người ta biểu Nam nằm xuống để quan tài đi qua. Mọi việc Nam làm như cái máy. Nam cũng không nhớ những ai đã giúp Nam trong việc ma chay.

Trong thời gian ông Nhiêu nằm bệnh viện, Nam được gia đình ông Đáng cho tá túc dạy kèm mấy đứa nhỏ đang học bậc tiểu học. Ông Đáng trước đây làm thông ngôn, có ở đồn Vạn Xuân nên là chỗ thân tình với cha Nam. Sau khi ông Nhiêu qua đời, Nam thấy cần tự lực nhiều hơn. Mỗi ngày sau giờ dạy ở nhà ông Đáng, Nam còn đến dạy kèm con ông bà Gia, công chức Sở Kinh Tế.

Rồi một hôm mưa gió, bà Đáng đã vứt chiếc va-li của Nam ra sân, đuổi Nam đi. Nam cũng không biết lỗi lầm gì. Nam nhớ mang máng có lẽ ông bà bực mình vì Nam đi dạy thêm chỗ khác. Nam nghĩ như vậy vì có lần Nam nghe ông Đáng nói gì đó có câu “Không ai nuôi ngựa cho người khác cỡi.” Nam không buồn, lẳng lặng ra đi, Nam chỉ thương nhớ mấy đứa nhỏ. Nhưng mưa gió vầy đi đâu? Đi đâu cũng phải ra khỏi nhà.

Trong khi núp mưa dưới cửa cổng Hậu Bổ, Nam nhớ đến Đăng, người học trò rất ngoan của Nam trong các lớp Hè. Nam đến xin má Đăng ở tạm. Bà Điền sẵn sàng ngay. Bà rất xúc động cho hoàn cảnh Nam. Bà nói, “Cậu Nam cứ ở đây với Bác, đừng ngại chi hết.” Tối hôm đó đến dạy nhà ông bà Gia, Nam không được vui, ông bà nghi có chuyện chi nên gạn hỏi Nam :

- Hình như cậu Nam có gì buồn hả?
- Mấy em có làm gì cậu phật ý không?
Cầm lòng không được, Nam kể hết chuyện hồi sáng cho ông bà Gia nghe, nước mắt Nam chảy dài. Ông bà Gia cảm động bảo Nam:

- Thôi được, Nam về đây ở với chúng tôi nhân thể coi ngó việc học cho các em.
Nam mừng quá mừng, cảm ơn hết lời. Đây là điều Nam không bao giờ dám nghĩ tới. Ông bà có ba con, một gái hai trai. Hà là chị, học lớp Nhì, hai em học lớp Ba và Tư. Đứa nào cũng dễ thương hết sức. Nam cố dạy cho các em được xếp hạng cao. Nam được ông bà đối xử như con. Nam nghĩ, “Con người khác nhau là do trình độ văn hóa. Bà Đáng dân ở chợ thì làm gì có được sự tinh tế.”

Mỗi tháng đưa sổ học bạ về phụ huynh ký, Nam rất hồi hộp. Nam mong các em mỗi ngày một khá để ông bà vui lòng. Hà học chăm và đều đặn nên từ hạng 15 đã lên dần, qua tháng thứ tư thì đứng nhất. Thấy ông bà Gia vui, Nam cũng an tâm.

Thời cuộc mỗi ngày một sôi động, Nam lo chuyện lính tráng, không khéo tới tuổi động viên, lúc ấy thì chẳng còn gì sự nghiệp. Chiến tranh Việt Pháp đã đến giai đoạn quyết liệt. Tháng một 54 mặt trận Điện Biên bùng nổ. Nhu cầu quân số đòi hỏi, chính phủ Việt Nam cho xe đi bắt lính hằng ngày. Có hôm, Nam ra phố, bị chận hỏi giấy, Nam không mang theo thẻ học sinh nên đã bị lùa lên xe GMC. Phân trần cách gì cũng không được, vì Nam lớn xác, không ai tin Nam là học sinh. Lớp tuổi như Nam có cả chục đứa lao nhao trên xe. Đứa khóc đứa la, hễ thấy người quen đi qua là kêu nhắn mang giấy tờ tới nhận. Nam biết nhắn ai? Bị dồn vào thế sống chết, Nam đã nhảy liều xuống đường chạy trốn. Cũng may chiếc xe đậu gần tiệm chè Lạc Thành đường vào cửa Thượng Tứ, Nam quành ra sau bờ hồ rồi chạy như bay qua những ngõ hẻm quanh co giống hang chuột. Mấy anh lính mang súng đuổi theo. Về nhà, Nam nhảy ngay lên giường trùm mền rên giả bệnh. Lính lùng sục, bắt gặp Nam, họ lôi cổ Nam dậy :
- Mày mới nhảy xe trốn về phải không?
- Dạ thưa mấy chú, tui bịnh mấy bữa ni, không đi học được.
- Mày mà học gì?
Một người nạt to :
- Mày học trường nào? Có thẻ học sinh không?
- Dạ có đây.
(còn tiếp)

Tin sách: Thành thật cáo lỗi độc giả, tập sách Vào Đời như đã thông báo đến nay vẫn chưa có. Một số thân hữu gửi thư xác nhận địa chỉ, tôi đã có thư trả lời. Mong độc giả thông cảm cho. Đa tạ.
Liên lạc email: trannhungcong46@gmail.com, P.O. Box 163 Garden Grove, CA.92842

 

Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp