Thursday, 02/09/2021 - 08:13:07

Covid-19, lẩn quẩn cách ly…


Xúm xít chờ test Covid-19. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)


Bài NGUYÊN QUANG

Dường như chuyện này chỉ có ở Việt Nam, và hiếm hoi lắm mới xuất hiện ở một quốc gia xa xôi nào đó, nhưng vẫn chưa nghe truyền thông đề cập. Chỉ có ở Việt Nam, vì, chuyện chống dịch mới có liên tục thắt nút, mở nút như một vở kịch đầy kịch tính và gây ngộp thở. Đợt bùng phát dịch lần thứ tư này tại Việt Nam có thể nói là dữ dội và đầy chết chóc. Câu chuyện thắt nút, mở nút trong chống dịch thêm phần gay cấn. Giãn cách, mở giãn cách, cách ly, rồi mở cách ly, câu chuyện nghe ra mất dần màu sắc con người.


Chống dịch nhờ độc tài và nông nghiệp


Đó là nhận xét của một cán bộ về hưu, không muốn nêu tên, ông cho rằng việc chống dịch tại Việt Nam, cho đến lúc này là quá thất bại và duy ý chí. Nếu như việc chống dịch ở các đợt 1, 2, 3 thành công bao nhiêu thì đợt chống dịch thứ tư này lại thất bại và duy ý chí bấy nhiêu… “Chống dịch mà máy móc, duy ý chí thì chỉ có chết thôi!”


Khoảng cách quá gần để lây lan dịch. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

“Ông có thể giải thích tại sao các đợt 1, 2, 3 ông cho rằng thành công và đợt 4 này thì thất bại, là duy ý chí trong khi cả bốn đợt đều chung một phương pháp?”

“Đúng rồi, cả bốn đợt chống dịch đều dùng chung một phương pháp, đó là bóc tách F0, F1 và tổ chức cách ly cho F0, F1, điều trị cho F0, theo dõi F1 và giãn cách đặc biệt ở khu vực có F0, F1. Test cộng đồng cho các khu vực có nguy cơ cao, tổ chức giãn cách xã hội. Nhưng nói về thành công thì chỉ ba đợt đầu thôi, chứ đến đợt bốn thì thất bại nặng nề. Vì sao anh biết không?”


Một góc "dự trữ gia đình" mùa dịch. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

“Xin ông giải thích!”

“Vì mình là một nước độc đảng, độc tài, quốc gia nông nghiệp, cái lợi ở chỗ này mà cái hại cũng ở chỗ này khi hữu sự.”

“Nghĩa là?”

“Cơ chế độc tài có một điểm đặc thù mà các cơ chế chính trị khác không có, đó là duy nhất một đảng lãnh đạo và mọi vấn đề liên quan đến quốc sự, an dân, dân sinh, dân trí, dân khí đều do đảng lãnh đạo quyết định. Đến khi có biến, cụ thể bây giờ là dịch cúm, đảng lãnh đạo sẽ nhanh chóng chuyển sang tình trạng chiến tranh và a lê bắn. Tức là a lê phong tỏa, giãn cách, bóc tách dịch, mọi thứ đều hoạt động trên nguyên tắc chế tài, không được chống đối. Chính vì tính gắt gao, thậm chí gắt máu này mà nhân dân muốn hay không cũng phải vâng phục. Trường hợp như vậy, dịch ở cấp độ còn kiểm soát được thì sẽ rất dễ dập. Và nhờ Việt Nam là quốc gia nông nghiệp, vấn đề lương thực dồi dào, nên khi có dịch, ít có tình trạng đói. Nhưng, với cấp độ có thể kiểm soát nha. Chứ khi đã vỡ trận thì lại khác!”


Dường như mọi sinh hoạt của người dân vẫn không có khái niệm giãn cách, trừ khi có giám sát nhà nước. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

“Trường hợp vỡ trận như hiện nay, xin ông phân tích chi tiết giùm!”

“Vỡ trận thì như hiện tại đó, làm sao mà quản lý hết được, các điểm cách ly trở thành trại tập trung nhồi nhét người. Và những người mới nhiễm, nghi nhiễm có thể trở bệnh nặng do nhiễm chéo, nhiễm cộng hưởng. Tức khi bị nhiễm, sống trong một môi trường nhiều người nhiễm, sức công phá của virus sẽ cao hơn bình thường. Chuyện này ai cũng có thể thấy, vậy mà cho đến nay, các địa phương vẫn tiếp tục nhồi nhét, chết như rạ, phải nói là quá sợ. Hơn nữa khi cả thành phố bị nhiễm. Thì lúc này, ý thức cá nhân tự lo mạng sống của mình mới là quan trọng. Hình như người Việt mình ý thức cá nhân quá kém hoặc do sống thụ động quá lâu nên mất ý thức cá nhân hay sao á. Dịch như vậy mà mở chợ một phát là chen lấn mua hàng, quá khủng khiếp! Thực lòng mà nói thì tôi chưa bao giờ thấy cả nhà nước và nhân dân thất bại như lần này, bằng chứng của nó là chết nhiều quá! Chết nhiều bởi nhân dân sơ xuất, nhân dân đói và không đủ kiên nhẫn, nhà nước thì siết chặt không có cơ sở khoa học. Bởi người ta nhầm việc dập dịch với chống dịch”


Cau đắt giá, các hoạt động mua bán chờ xuất khẩu Trung Quốc đang rầm rộ. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

“Dập dịch với chống dịch? Nhầm? Nghĩa là sao thưa ông?”

“Dập dịch là khi người ta còn có thể chống thoải mái, có thể khu biệt nó và loại nó đi, dập cho nó chết. Còn khi chống đỡ, nghĩa là nó quá mạnh, mà dồn những thằng mạnh lại một chỗ bằng các khu cách ly tập trung, hay đúng hơn là trại tập trung thì coi như chết! Nghiệt cái là người Việt của mình, nhất là các cơ quan, nhà trường biến thành khu cách ly, riêng chuyện kêu gọi lương thực hỗ trợ thì rất tốt. Nhưng các công trình vệ sinh công cộng thì ôi thôi, vừa thiếu lại vừa nguy hiểm, thành ổ lây lan. Chính vì lương thực có đầu vào mà không có đầu ra, nhất là khi người ta chen chúc nữa thì vô tình, chỗ trung tâm cách ly trở thành chỗ trại tập trung khổ sai và nơi để dịch cộng hưởng. Thất bại. Lẽ ra người ta không nên duy ý chí như vậy. Nhưng cho đến bây giờ, dường như vẫn duy ý chí, chưa có thay đổi mấy!”


Tập trung, giãn cách rồi lại thả cửa

Một bác sĩ làm việc ở Bình Dương, sẵn sàng nêu tên nhưng chúng tôi xin phép không nêu tên, chia sẻ, “Ba đợt đầu thành công. Nhưng đợt sau này quá tệ. Đợt bốn này vừa thiếu khoa học lại vừa duy ý chí và có thể thấy được cái lổ hổng tri thức quá lớn!”


Bắt đầu mùa gặt, mùa giáp hạt của năm. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

“Xin bác sĩ mở rộng vấn đề một chút ạ!”

“Có mấy vấn đề, thứ nhất là test tập thể để tìm F0, đây là việc tốt nếu như dịch chưa bùng phát, còn có thể giám sát và khống chế, khi dịch đã bùng phát tràn lan mà test tập thể thì tạo cơ hội cho nó bắc cầu, các đám đông chờ test và dụng cụ y tế ai dám đảm bảo sẽ không nhiễm trong quá trình test. Tôi ví dụ, chủng Delta lây qua không khí, giả sử người test bên ngoài ngồi cách xa hai mét đúng yêu cầu, khi vào test, nhân viên y tế sát khuẩn đúng tiêu chuẩn, găng tay sạch, mọi thứ đều sạch, nhưng bộ áo bảo hộ y tế đâu có ai thay liên tục, cũng không sát trùng liên tục được. Vậy thì đường lây lan nằm đây chứ đâu nữa. Đó là nói ở mức cẩn thận nhất, chứ hiện tại thì quá nguy hiểm. Rồi các trại tập trung cách ly, vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh phòng ốc, vệ sinh tâm lý đều thiếu!”

“Vệ sinh tâm lý? Khái niệm này nghe rất mới, xin bác sĩ chỉ dẫn?”

“Trong y học, người ta hầu như không nhắc tới, bởi nó thuộc lĩnh vực phân tâm học. Mà hầu như cũng chẳng mấy ai để ý bởi các nền y khoa Âu Châu, Tây Phương đã tiến rất xa, chuyện này họ đương nhiên có và có từ rất xưa, dân chủ mà. Còn tại các nước như Việt Nam, Cuba, Trung Quốc, Bắc Hàn, Lào, Campuchia thì vấn đề vệ sinh tâm lý trong dịch giã lại vô cùng quan trọng. Vệ sinh tâm lý gồm hai khía cạnh, An ninh sinh học cục bộ và An ninh tâm lý. An ninh sinh học cục bộ được xây dựng thông qua cơ sở hạ tầng cho người bệnh, từ giường, chiếu đến chỗ ăn ở, chỗ nghỉ ngơi, chỗ vệ sinh, các vấn đề về bếp núc… An ninh tâm lý được xây dựng trên thái độ tiếp cận bệnh nhân từ phía cơ quan chủ quản, từ chỗ chính quyền địa phương cho tới nhân viên y tế, thái độ người chăm sóc bệnh nhân… Một khi hai yếu tố này ổn định thì khả năng vượt bệnh mới cao. Ở Việt Nam thì khác!”


Đi chợ ở quê những ngày giãn cách. Lén lút nói chuyện một chút sau nửa tháng không gặp. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

“Khác như thế nào thưa bác sĩ?”

“Trong các đợt dập dịch 1, 2 và 3, rất thành công ở chỗ dịch với qui mô rất nhỏ và khống chế được, dập được, đội ngũ cũng còn khỏe, chưa mỏi, tinh thần, vật chất tạm ổn nên cả nhà nước và nhân dân rất dễ đồng hành, đồng cảm. Nhưng đến đợt 4, thay vì ngay từ đầu phải giữ, đề phòng, thì ngày 30 tháng 4 thả cửa chơi lễ, 1 tháng 5 lại thả cửa, tiếp theo là đợt bầu cử, kết cục là vỡ trận. Khi này, nhà nước và dân đều quớ lên, loay hoay, chẳng còn bình tĩnh và vững chãi như trước, làm đâu hỏng đó, hỏng đâu sửa đó, sửa đâu sai đó… Mọi thứ cứ liên tục thất bại bởi vì dùng một phương pháp của qui mô nhỏ mà áp đặt vào qui mô lớn thì không bao giờ được. Như tôi đã phân tích ở trên. Và trong cái qui mô lớn này, khi mọi thứ đã mỏi, mới phát sinh vấn đề vệ sinh tâm lý, gần như người dân rất hoang mang và không tin vào các trại tập trung cách ly, không tin vào nhiều thứ, dẫn đến tình trạng có nguy cơ hỗn loạn, không phải tự dưng mà quân đội phải vào cuộc. Hơn nữa, có một vấn đề rất nhạy cảm và tế nhị, cũng nên nói ra ở đây.”


Xăng bắt đầu hạ giá ở những vùng giãn cách, không đi lại được. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

“Là…?”

“Đó là cả nhà nước và người dân đều chống dịch trong tâm thế lườm nhau. Vì nói rõ là tại Việt Nam, hiện nay các tổ chức dân chủ không được công nhận đã và đang hoạt động, trong đợt chống dịch vừa qua, mình mới nhìn ra được là hình như các tổ chức này cũng xem dịch là cơ hội để thay đổi nhiều thứ, đâm ra nhà nước dè chừng và phòng thủ. Nói như vậy để thấy yếu tố chính trị khiến cho mọi thứ trở nên tệ hại hơn rất nhiều trong vấn đề liên quan đến sức khỏe nhân dân. Tôi chỉ tiếc là, giá như các tổ chức hoạt động chính trị, xã hội dân sự, dân chủ đừng xem đây là cơ hội và xem lúc này là lúc chia sẻ, giữa người với người, cứ lặng lẽ giúp đỡ người dân lúc khốn khó, đừng đẩy sự việc đến chỗ công kích chính phủ, thậm chí cộng hưởng với chính phủ, thì câu chuyện đỡ hơn nhiều!”


Một điểm tiếp sức trên quốc lộ 1A. (Nguyên Quang/ Viễn Đông)

“Công kích chính phủ như thế nào thưa bác sĩ?”

“Thực tế cho thấy đói, khó là có thật, nhưng hình như có rất nhiều nhà từ thiện đã đi qua, cho người dân nhiều thứ, sau đó chính người dân được nhận từ thiện lại bắt đầu kêu gào đói khổ, than trách chính phủ. Điều này hết sức tồi tệ. Bởi người ta biến thành một thái cực khác trong con mắt chính phủ. Trong khi lúc này, vấn đề tồn tại cộng đồng là hết sức quan trọng, chống đối, công kích, tạo ra những hiện trường quá đà là phản tác dụng, tạo ra điện trường đen, có lỗi với người dân. Ngược lại, phía nhà nước đề phòng, siết chặt và dùng biện pháp mạnh với một số người xin cách ly tại nhà (như trường hợp ở Nghệ An gần đây nhất) là đẩy người dân tới chỗ mất tự chủ, mất nhân quyền. Nhìn chung, cả hai hướng đều rất tệ! Cho đến lúc này, nếu không kịp chấn chỉnh, hậu quả sẽ khó lường!”

Câu chuyện còn rất dài, nhưng cũng xoay quanh các vấn đề đóng cửa, mở cửa rồi lại đóng cửa, tạo ra chuỗi liên hoàn dịch mà lẽ ra, ngay từ đầu, câu chuyện sẽ không đến mức xấu đi như vậy! Rất tiếc, người chết cũng đã chết rồi, nỗi đau thì ở lại!

Từ khóa tìm kiếm:
Covid-19, lẩn quẩn cách ly…
Viết bình luận đầu tiên
advertisements
advertisements
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp

advertisements
advertisements