Saturday, 03/02/2018 - 08:20:27

Con đường chức, quyền, tiền

Bài NGUYỄN ĐẠT THỊNH

Có thể nói bác sĩ sản khoa Brenda Fitzgerald là một trong những nạn nhân vấp ngã trên quan lộ chức, quyền, tiền. Ngày còn trẻ -chưa bị ba yếu tố liên hoàn chức đưa đến quyền, rồi quyền đem tiền đến dâng tận cửa- cô nổi tiếng là một sinh viên đẹp gái, thông minh, và chí cốt theo đuổi con đường học vấn.
Năm 1972, mới 22 tuổi, cô đã có cử nhân vi trùng học (Microbiology) tại Georgia State University; cô theo đuổi nghề thầy thuốc tại Emory University, tốt nghiệp năm 1977, rồi tiếp tục học “hậu đại học” -post-graduate training- để trở thành phó giáo sư trường thuốc.

Ra trường, cô không làm giáo sư, mà lại gia nhập không quân, phục vụ tại căn cứ Wurtsmith Air Force Base, rồi tại Andrews Air Force Base, nằm trong vùng ngoại ô của Washington, D.C. Tại đây, cô giải ngũ với cấp bực thiếu tá.


Bác sĩ, rồi thiếu tá không quân Fizgeral

Rời quân ngũ Fizgerald trở lại với chuyên môn bác sĩ sản khoa của mình, vừa làm giám đốc một bệnh viện, cô vừa tung ra một loại y dược “anti-aging medicines” -thuốc chống lão hóa. Vào thời điểm đó, sống lâu nhưng vẫn khỏe, vẫn trẻ mới chỉ là một quan niệm y khoa mơ hồ. Tây y chưa có khám phá nào quan trọng để sống lâu mà không già. Dư luận chỉ trích y dược của cô không chứng minh được trên căn bản khoa học, và có thể hại hơn là lợi cho người sử dụng.

Sản phẩm cô phát minh được viện American Academy of Anti-Aging Medicine chứng nhận, nhưng chính viện này cũng không được American Board of Medical Specialties coi như một tổ chức khoa học.

Năm 2011, cô bước vào quan lộ “chức, quyền, tiền” -do lời mời của Thống Đốc Georgia Nathan Deal- và trở thành giám đốc nha Y Tế Tiểu Bang. Chức vụ đó đặt 18 Ty Y Tế tại 159 quận trong tiểu bang dưới quyền chỉ huy của cô.

Có chức, có quyền rồi, Fizgeral được hãng Coca-Cola đem biếu $1 triệu đồng, để cô tổ chức một chương trình giáo dục tạo ý thức dinh dưỡng trong hệ thống trường học của tiểu bang. Triệu bạc đó nằm trong ngân sách $3.8 triệu Coca Cola sử dụng để quảng cáo sản phẩm của hãng đã được hoàn chỉnh, không còn gây bệnh béo phì cho người Mỹ.

Năm đó -2013- Fitzgerald bắt đầu chương trình dinh dưỡng đúng cách và vận động thường xuyên để chống bệnh béo phì, vì trong 50 tiểu bang Georgia đứng thứ 37 về tình trạng sức khỏe cư dân.

Cô đích thân đứng ra làm chủ tịch hội Georgia OB-GYN Society -Obstetrics and gynaecology- Hội Sản Khoa và Phụ Khoa tiểu bang Georgia. Tình hình sức khỏe của quần chúng trở thành ưu tư chung của mọi người, nhờ đó hoạt động thể dục, thể thao và ý thức dinh dưỡng đúng cách gia tăng, khiến Fitzgerald nức lòng, và bắt đầu quan tâm đến nhu cầu lãnh đạo để hướng dẫn quần chúng.

Cô gia nhập nhiều hội, như các hội Association of State and Territorial Health Officials, Georgia Public Policy Foundation, Paul Coverdell Leadership Institute, Georgia State School Board, Voices for Georgia“s Children, the Advanced Academy of Georgia, the University of West Georgia Foundation và hội Carrollton Rotary Club.
Năm 1994 cô ứng cử dân biểu liên bang nhưng thất bại ngay trong vòng loại, và nhờ vậy, cô yên phận với chức vụ giám đốc y tế tiểu bang Georgia cho đến tháng Giêng 2017. Ngày 20 tháng 1, 2017, cô được Bộ Trưởng Y Tế Tom Price cử thay thế Bác Sĩ Thomas R. Frieden làm giám đốc U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) - trung tâm phòng chống bệnh hoạn.

Frieden lập được nhiều thành tích y khoa lớn giúp nhân loại như đối phó với bệnh truyền nhiễm Ebola năm 2014, và lãnh đạo phong trào Resolve thu hút hàng trăm triệu người trên khắp thế giới tìm hiểu và ngăn ngừa hai chứng bệnh đột quị tim và tai biến mạch máu não. Resolve được tài trợ bởi nhiều nhân vật tên tuổi và nhiều tổ chức uy tín như Bloomberg Philanthropies, the Chan Zuckerberg Initiative, the Bill & Melinda Gates Foundation, và trụ sở Resolve không đặt trong một công ốc, mà đặt trong một văn phòng tư.


Bác Sĩ Thomas R. Frieden

Chỉ định ông vào chức vụ giám đốc CDC, Tổng Thống Obama gọi ông là “một chuyên gia có khả năng đối phó với mọi đột biến trong tình hình y tế công cộng.”

Dĩ nhiên vị tổng thống nối tiếp ông Obama không muốn lưu dụng một nhân vật được người tiền nhiệm ca tụng đến mức đó; ngày 20 tháng Giêng, Bác Sĩ Frieden phải rời khỏi chức vụ mặc dù chưa có người thay thế; bác sĩ Anne Schuchat tạm giữ chức xử lý thường vụ chức vụ giám đốc CDC trong gần bảy tháng trời.


Bác Sĩ Anne Schuchat

Tờ The Washington Post mô tả Schuchat là low-profile, nhũn nhặn, không thích xuất hiện trước công chúng, không thích tuyên bố. Bà không đích thân ra trình bày trước quốc hội, mà thường chỉ định những phụ tá của bà làm việc đó.

Mãi đến ngày 7 tháng Bảy, 2017, bác sĩ Fitzgerald mới đáo nhậm chức vụ; lần thứ nhì, cô trở lại quan lộ chức, quyền, và tiền.

Giám đốc CDC là một chức vụ liên bang, với những luật lệ về đạo đức chức vụ gắt gao, khiến Fitzgerald phải bán đi những tư hữu thương mại có thể tạo mâu thuẫn quyền lợi với chức vụ cô đảm nhận.
Tháng Giêng 2018 -một tháng sau ngày cô nhậm chức- mạng Politico loan tin Fitzgerald mua cổ phần của hãng Japan Tobacco. Chỉ riêng việc mua cổ phần thương mại thôi, cô cũng đã phạm pháp rồi, chưa nói đến việc cô đi ngược lại sứ mạng của CDC là giảm thuốc hút tại Hoa Kỳ.
Nữ Nghị Sĩ Dân Chủ Patty Murray lên tiếng chất vấn việc cô làm, bà Murray cho là việc cô có cổ phần trong công ty thuốc hút khiến cô không còn đủ tư cách làm giám đốc CDC nữa.


Nữ nghị sĩ dân chủ Patty Murray

Một ngày sau đó -ngày 31 tháng Giêng 2018- Fitzgerald từ chức.
Mong là con đường nghiệt ngã “chức, quyền, tiền” của Fitzgerald chỉ có ba giai đoạn đó thôi; đôi khi nó còn giai đoạn thứ tư nữa -giai đoạn “tù.” Cô chỉ mua từ $1,001 đến $15,000 cổ phần của Japan Tobacco trước khi cô ký cam kết đạo đức. Ký xong, cô bán số cổ phần này đi; nhưng không biết cô có bán luôn cả những cổ phần của nhiều công ty thuốc hút khác, như Reynolds American, British American Tobacco, Imperial Brands, Philip Morris International, và Altria Group hay không.

Vị bác sĩ bạn đồng hương của cô -ông Tom Price, Bộ Trưởng Y T ế- người đã mời cô làm giám đốc CDC cũng mất chức vì thích mướn máy bay riêng trả bằng công quỹ, để đi công vụ. Tiền mướn máy bay lên đến $400,000 thì ông mất chức.
Tiền -bước thứ ba của quan lộ- nguy hiểm vì ai cũng thích nó. Nhưng nhặt nó như bổng lộc là cháy tay. Chính những hãng thuốc lá biếu cô Fitzgerald, hoặc vừa bán, vừa cho cô những cổ phần đó, có thể là đầu mối “xì” ra việc cô thất tín không tuân hành “cam kết đạo đức.”

 

Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp