Thursday, 26/01/2017 - 12:25:19

Cách mạng lên đồng

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến –Cách mạng lên đồng

Khen ai khéo vẽ sự lên đồng

Một lúc lên ngay sáu bảy ông...

Ðồng giỏi, sao đồng không giúp nước
Hay là đồng sợ súng thần công?

(Tú Xương)

Tôi vừa nhìn thấy qua F.B hình Đền Thờ Quan Lớn Đệ Tam cao ngất ngưởng, ở giữa lòng Hà Nội. 

(Ngô Nhật Đăng)

Bức ảnh khiến tôi nhớ đến một đoạn văn mô tả cảnh “bắt đồng” trong hồi ký (Chiều Chiều) của Tô Hoài.

Chúng tôi xộc lên gác. Cái gác lửng cạnh sân thượng, trong phòng mù mịt khói hương. Góc trong, người cung văn già, áo đại cán, chòm râu lưa thưa, quần vải nhuộm cậy, cây đàn với người nghiêng ngả ê a bên một bà, tôi đã nhận ra mụ Na béo phục phịch. Mụ Na kéo trên đầu xuống một vuông nhiễu điều, miệng nhai trầu, mặt đỏ như uống rượu. Xung quanh, mấy bà nạ dòng đương rì rầm khấn vái.

Thấy người lố nhố, tất cả im bặt.

Trên bàn thờ, khói hương trắng mờ. Mấy nải chuối xanh chồng lên nhau giữa mâm ngũ quả. Hai bên chân án thư dán hai con thanh sà bạch sà bằng giấy viền trang kim vàng choé miệng há ngậm hòn ngọc giấy điệp nhấp nhánh. Cái đuôi con rắn ngoắt lên.

Mấy người quay ra, ơ mặt nhìn cô công an. Cô Đàng đội mũ lưỡi trai, áo kà ki vàng cứng nếp, nom oai vệ nhất. Tưởng cô ấy sắp lấy còng số 8 ra xích cả lại.

Mụ chủ nhà bỏ hẳn vuông nhiễu trên đầu xuống, trông rõ không phải vuông lụa vuông nhiễu, mà là hai ba cái khăn quàng đỏ của trẻ đi học khâu ríu lại.

Tôi hỏi:

- Bà là bà Na?

- Thưa vâng.

- Thế này là tụ tập trái phép làm mê tín dị đoan... Tôi nhân danh chính quyền cấm gia đình từ nay không được phạm vào đồng bóng dị đoan. Chúng tôi tịch thu các đồ mê tín. Yêu cầu các đồng chí bảo vệ làm việc...”

Hề Hoài Linh hầu đồng (Đất Việt)

Tô Hoài đã lìa trần. Đám công an và dân phòng cùng đi “bắt đồng” với nhà văn năm xưa, nếu chưa mồ yên mả đẹp, cũng đều đã trở thành những ông già bà lão cả rồi. Chả ai còn sức để có thể “xộc lên” những cao ốc cao chót vót, giữa lòng Hà Nội, để “nhân danh chính quyền cấm đồng bóng dị đoan” như trước nữa.

Việc “chính quyền cấm đồng bóng dị đoan” nay cũng đã qua. Đất nước đã bước vào thời kỳ đổi mới. Mọi người, nhất là giới quan chức,đang có những “đam mê” mới – theo tin loan của báo Người Tiêu Dùng:

“Hầu đồng còn gọi là hầu bóng hoặc lên đồng. Đây là một nghi lễ, một hiện tượng tâm linh còn chứa đựng nhiều điều ‘bí ẩn’ mà không ít người đam mê.

“Trong số những người theo nét văn hóa tín ngưỡng ‘Hầu đồng’ này, một số cán bộ có chức, có quyền rất thành tâm khi đi ‘hầu đồng,’ có cán bộ của Bộ Y Tế đi ‘hầu đồng’ điều một lúc 7 chiếc xe ô tô, đi cả trong giờ hành chính, đến bao trọn đền Bảo Lộc (tỉnh Nam Định) để ngồi ‘hầu đồng’ mong được ‘thăng quan tiến chức’...

“Theo ghi nhận, trong khoảng thời gian từ 12h đến 17h30 ngày thứ 7 (ngày 1/10/2016), một trong những ngày mà ông Phạm Văn Tác, Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ (Bộ Y tế) kéo đoàn xe đi ‘hầu đồng,’, đền Bảo Lộc chỉ tiến hành cầu ‘may mắn’ cho ông Tác và không cho người lạ vào khu vực. Có tất cả 7 chiếc ô tô trong đoàn ‘hầu đồng’ đến đền Bảo Lộc.

“Trong buổi hầu đồng, theo nguồn tin cung cấp, ông Phạm Văn Tác mua lễ 110 triệu đồng, đặt lễ 80 triệu đồng và mục đích chính của việc này là cầu ‘thăng quan tiến chức.’.

“Được biết, trong 4 tháng qua, ông Tác đi ‘hầu đồng’ đến 17 lần và mục đích chính cũng chỉ như lần này: ‘Thăng quan tiến chức,’”

Trong một chế độ mà “ghế ít đít nhiều” thì việc cầu cõi âm (hay “cõi trên”) cho được “thăng quan tiến chức” là một nhu cầu tất yếu, và được luật pháp “bảo đảm”– như thông tin của báo An Ninh Thủ Đô:

Ngày 10-10, Bộ Y Tế đã nhận được đơn kiến nghị của ông Phạm Văn Tác phản ánh về việc ngày 9-10, Báo điện tử Người Tiêu Dùng thuộc Hội tiêu chuẩn và bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam có đăng bài phản ánh về việc ông Phạm Văn Tác, Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ - Bộ Y tế đi ‘hầu đồng’ cầu thăng quan tiến chức.

“Sau khi nghiên cứu vụ việc, đối chiếu với các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, Bộ Y tế có ý kiến như sau: ‘Việc ông Phạm Văn Tác tổ chức lễ tạ đền Bảo Lộc thờ Đức thánh Trần là việc cá nhân, gia đình đồng chí, không liên quan đến công việc của ngành y tế.’

Dùng một lúc bảy chiếc xe ô tô đi hầu đồng, trong giờ hành chính (và mua lễ cả trăm triệu) để cầu thăng quan tiến chức ... mà được coi chỉ “là việc cá nhân, gia đình đồng chí, không liên quan đến công việc của ngành y tế” thì quan niệm của bà Bộ Trưởng Kim Tiến về tình đồng chí – rõ ràng – rất thoáng!