Trump: Green New Deal đã hết thời, giờ là GREENLAND DEAL thôi, và Mỹ đã từng mua những vùng lãnh thổ nào

Thống kê về quá trình lịch sử mở rộng lãnh thổ của Hoa Kỳ từ 1803-1917 qua mua bán sát nhập:

- Trong hơn một thế kỷ, từ đầu thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, Hoa Kỳ đã trải qua một quá trình mở rộng lãnh thổ có quy mô và tốc độ hiếm có trong lịch sử hiện đại. Quá trình này không diễn ra dưới một hình thức duy nhất, mà được thực hiện thông qua bốn cơ chế pháp lý, chính trị chủ đạo là mua lãnh thổ, sáp nhập, gia nhập, nhượng lãnh thổ sau chiến tranh và thỏa thuận phân định biên giới.

- Tổng diện tích mà Hoa Kỳ thu nhận được trong giai đoạn này ước tính khoảng 1,730 triệu acres, chiếm hơn 70% diện tích lãnh thổ Mỹ hiện nay.

Các thương vụ và sự kiện mở rộng lãnh thổ tiêu biểu

*** Louisiana Purchase 1803

- Năm 1803, Hoa Kỳ ký kết hiệp ước mua lãnh thổ Louisiana từ Pháp với giá $15 triệu USD. Diện tích khu vực này vào khoảng 528 triệu acres, tương đương gần gấp đôi diện tích lãnh thổ của Hoa Kỳ tại thời điểm đó. Thương vụ này giúp Mỹ kiểm soát toàn bộ lưu vực sông Mississippi, mở ra không gian phát triển nông nghiệp và thương mại nội địa, đồng thời đặt nền móng cho việc mở rộng về phía Tây tới Thái Bình Dương.

*** Hiệp ước Adams-Onís, Florida, 1819-1821

- Theo hiệp ước ký năm 1819 và có hiệu lực năm 1821, Tây Ban Nha nhượng Florida cho Hoa Kỳ. Về mặt tài chính, Mỹ không trả tiền trực tiếp mà gánh khoản nợ khoảng $5 triệu USD mà Tây Ban Nha còn nợ công dân Mỹ. Diện tích lãnh thổ tiếp nhận vào khoảng 42 triệu acres. Sự kiện này hoàn tất quyền kiểm soát của Hoa Kỳ đối với bờ đông nam và củng cố an ninh hàng hải trong khu vực Vịnh Mexico.

*** Texas Annexation 1845

- Cộng hòa Texas, sau gần một thập kỷ tồn tại độc lập, đã gia nhập liên bang Hoa Kỳ vào năm 1845. Diện tích Texas vào khoảng 172 triệu acres. Việc sáp nhập này có tác động địa chính trị lớn, bởi nó trực tiếp dẫn đến Chiến tranh Mỹ-Mexico (1846-1848), qua đó mở đường cho các nhượng lãnh thổ tiếp theo ở Tây Nam Bắc Mỹ.

*** Oregon Treaty 1846

- Hiệp ước Oregon năm 1846 giữa Hoa Kỳ và Vương quốc Anh phân định ranh giới lãnh thổ tranh chấp theo vĩ tuyến 49. Hoa Kỳ thu nhận khoảng 183 triệu acres, hình thành các bang và vùng lãnh thổ sau này như Oregon, Washington, Idaho và một phần Montana, Wyoming. Sự kiện này giúp Mỹ thiết lập cửa ngõ chiến lược ra Thái Bình Dương ở vùng Tây Bắc.

*** Mexican Cession 1848

- Sau Chiến tranh Mỹ-Mexico, theo Hiệp ước Guadalupe Hidalgo, Mexico nhượng cho Hoa Kỳ khoảng 336 triệu acres lãnh thổ. Khu vực này bao gồm California, Nevada, Utah, phần lớn Arizona và New Mexico, cùng các phần của Colorado và Wyoming. Hoa Kỳ chi trả $15 triệu USD và xóa một số khoản nợ của Mexico. Đây là một trong những sự kiện mở rộng lãnh thổ có tác động kinh tế chính trị lớn nhất, đặc biệt khi vàng được phát hiện tại California ngay sau đó.

*** Gadsden Purchase 1854

- Năm 1854, Hoa Kỳ mua thêm từ Mexico khoảng 19 triệu acres với giá $10 triệu USD. Mục tiêu chính là tạo điều kiện xây dựng tuyến đường sắt xuyên lục địa phía nam, kết nối các bang miền Nam với Thái Bình Dương.

*** Alaska Purchase 1867

- Hoa Kỳ mua Alaska từ đế quốc Nga với giá $7.2 triệu USD, diện tích khoảng 376 triệu acres. Ban đầu bị xem là một quyết định sai lầm, nhưng về lâu dài, Alaska trở thành một trong những khu vực có giá trị chiến lược cao nhất, với trữ lượng dầu khí lớn, vị trí then chốt tại Bắc Cực và vai trò quân sự trong các giai đoạn chiến tranh

*** Hawaii Annexation 1898

- Sau biến động chính trị nội bộ tại vương quốc Hawaii và sự can thiệp của các lợi ích Mỹ, Hawaii bị sáp nhập vào Hoa Kỳ năm 1898 và chính thức trở thành bang năm 1959. Diện tích quần đảo khoảng 7 triệu acress. Hawaii giữ vai trò căn cứ chiến lược trung tâm của Hoa Kỳ tại Thái Bình Dương.

*** Nhượng lãnh thổ từ Tây Ban Nha 1898

- Sau Chiến tranh Mỹ-Tây Ban Nha, Hoa Kỳ tiếp nhận các lãnh thổ như Guam, Puerto Rico và Philippines, đổi lại khoản thanh toán $20 triệu USD. Tổng diện tích các vùng này ước tính trên 74 triệu acres. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của Hoa Kỳ từ một cường quốc lục địa sang một cường quốc có ảnh hưởng toàn cầu.

*** U.S. Virgin Islands 1917

- Hoa Kỳ mua quần đảo Virgin từ Đan Mạch với giá $25 triệu USD. Diện tích chỉ khoảng 89,946 acres, nhưng vị trí chiến lược tại Caribe giúp Mỹ kiểm soát các tuyến hàng hải quan trọng, đặc biệt trong thế chiến I.

Tổng kết

- Như vậy, Mỹ mua trực tiếp 4 sự kiện lớn, tổng diện tích khoảng 925 triệu acres.

- Sáp nhập, gia nhập 2 sự kiện lớn, tổng diện tích khoảng 179 triệu acres.

- Nhượng sau chiến tranh 2 sự kiện lớn, tổng diện tích khoảng 410 triệu acres.

- Phân định lãnh thổ 1 sự kiện lớn, diện tích khoảng 183 triệu acres.

- Tổng diện tích lãnh thổ mà Hoa Kỳ tiếp nhận trong giai đoạn 1803-1917 ước tính từ 1680 triệu acres đến 1780 triệu acres. Con số này tương đương gần gấp đôi diện tích liên minh châu Âu hiện nay. Lớn hơn diện tích toàn bộ Ấn Độ. Chiếm hơn 70% diện tích lãnh thổ Hoa Kỳ hiện đại.

- Quá trình mở rộng lãnh thổ của Hoa Kỳ trong hơn một thế kỷ cho thấy một mô hình nhất quán, lãnh thổ luôn được gắn với không gian phát triển chiến lược, bao gồm giao thông, tài nguyên, an ninh và thương mại. Từ lưu vực sông Mississippi đến Bắc Cực và Thái Bình Dương, mỗi bước mở rộng đều mở ra một “vùng ảnh hưởng” lớn hơn nhiều so với diện tích địa lý.

- Và dân chúng ngày mỗi giàu lên, thậm chí gần như ai cũng muốn có 1 tấm vé đến Mỹ.

TH