Thay bố thắng - Brake Pads

Thay bố thắng là việc mà người chủ xe nếu có chủ tâm chắc chắn sẽ làm được. Hơn nữa, việc ấy lại không đòi hỏi những dụng cụ chuyên biệt. Đó là lời quả quyết của nhiều chuyên gia bảo vệ giới tiêu thụ. Đối với chúng ta, những người dùng xe bình dân, tự mình làm được việc gì đó cho cái xe cũng là niềm vui. Và dù không tự mình làm lấy chăng nữa, sự hiểu biết về tiến trình công việc cũng giúp chúng ta thoải mái hơn khi nói chuyện với người thợ.
Bài trước, chúng ta đã phân tích hệ thống thắng trong xe đạp. Đưa ra so sánh với thắng trong xe hơi, có thể nói mạnh dạn rằng, chúng cũng không khác nhau là mấy. Và giữa hàng trăm đời xe kiểu xe tân tiến hiện nay, nguyên tắc cơ bản của thắng có thể nói vẫn là giống nhau, với 4 thành phần cấu tạo chính như sau:
- Đĩa thắng, goi là Disc hoặc Rotor: Tương đương cái niền xe đạp.
- Bố thắng, tức là Brake Pad: Tương đương cục cao su.
- Caliper, tức là “vỏ bọc” ngoài bố thắng: Giống như cái vỏ kim loại bọc ngoài cục cao su.
- Piston, nằm sâu bên trong Caliper.
Trong lúc vận hành, bố thắng áp vào đĩa thắng, ghìm cho bánh xe đứng lại. Trải qua thời gian, 2 bộ phận này cạ vào nhau miết, đương nhiên phải hư mòn: Bố thắng thường hao mòn nhiều hơn, nhưng hết một đời “bố” thì đĩa cũng khó mà còn nguyên vẹn.
Tham khảo với anh Long, chủ nhân tiệm sửa xe Anthony Auto Body Repairs tại Little Saigon, anh cũng xác nhận như vậy. Tuy nhiên, sửa đĩa hoặc thay đĩa là một chuyện đòi hỏi dụng cụ và máy móc chuyên môn. Vì thế, nếu định thay bố mà thấy đĩa không còn trong tình trạng hoàn hảo, chúng ta nên gắn tất cả trở lại vị trí và đưa xe ra cho thợ máy. Cần tham khảo thêm về việc này, các bạn có thể nói chuyện với Anthony tại số: 714-896-0808.
Trong nhiều trường hợp, chúng ta chỉ cần thay bố là đủ. Phần sau đây, chúng ta sẽ phân tích việc thay bố thắng qua từng giai đoạn:
1. Xoay bánh xe ra ngoài: Leo lên phòng máy, xoay tay lái về phía bánh xe mà bạn sẽ thay bố để bánh xe xoay hẳn về phía ngoài, giúp bạn dễ làm việc hơn.
2. Tháo lốp: Trước tiên, tháo lỏng những con ốc trên niền bánh xe trong lúc vẫn để bánh xe đứng bám trên mặt đường.
Sau đó, kích xe lên cao rồi đặt đế kích dưới khung xe. Từ từ hạ xe xuống, rồi rút kích ra, để trọn vẹn sức nặng của xe đè trên đế kích. Xin phân biệt 2 thứ: Kích (jack) là dụng cụ để đội xe lên cao, còn đế kích là “cái giá” (jack stand) để đỡ xe ở tại vị trí ấy. Nhớ đừng bao giờ chui vào làm việc dưới gầm xe mà không có jack stand đỡ xe.
Khi xe đã hoàn toàn ở trên cao, bạn mới có thể tháo ốc niền để lấy hẳn bánh xe ra. Bây giờ, hiện ra trước mắt chúng ta là nguyên cả hệ thống: Đĩa thắng, Caliper, và bố thắng thấp thoáng bên trong Caliper.
3. Tìm 2 con bù loong (Slider Bolt) ở 2 đầu Caliper, thường là ở phía trong. Tháo bù loong bên dưới, và kéo Caliper bật lên trên. Nếu Caliper không tự bật, bạn có thể giúp bằng cách tháo lỏng bù loong trên một chút, rồi lấy tay đẩy lên.
Đừng gỡ sợi dây còn dính với Caliper, nhưng máng thêm một sợi dây bên ngoài vào Caliper và móc nó lên an toàn vào một chỗ nào đó trong hộc bánh xe.
4. Bố thắng: Vỏ ngoài (Caliper) bung ra rồi, bạn sẽ thấy bố thắng xuất hiện. Dùng tay hoặc một đầu tuộc vít dẹp để gỡ bố thắng ra. Cái clip nhỏ để kẹp bố thắng, nếu có, cũng có thể dùng tay để gỡ ra. So sánh với brake pad mới để thấy nó đã mòn vẹt như thế nào. Bạn cũng sẽ thấy miếng sắt nhỏ gắn vào bố thắng, (Wear Indicator Bar), có mục đích gây ra tiếng nghiến răng ken két khi xiết trên mặt đĩa do bố thắng đã quá mòn. Nghe thấy tiếng báo động này mà tài xế vẫn không để ý, thì ắt là đĩa thắng sẽ bị cạo, bị móp.... Sự tổn hại gây ra cho đĩa thắng chắc chắn tốn kém hơn nhiều. Dù chưa nghe thấy tiếng nghiến đó, chúng ta vẫn phải thay bố thắng nếu thấy bề dầy còn lại chưa được tới 1/8 inches.
5. Brake Pad mới: Dùng tay để lắp bố thắng mới vào. Vì brake pad còn đầy đặn, nên móc vào hơi khó. Có thể dùng mỡ bò siết vào ngàm cho dễ hơn.
6. Ép piston: Piston là trụ tròn nằm bên trong Caliper, mỗi khi bạn đạp thắng là piston ấn vào brake pad, và brake pad ép vào đĩa xoay để kềm nó lại. Trải qua thời gian sử dụng, brake pad mòn dần, nên piston phải lồi ra và lồi ra mãi. Nay, trước khi lắp brake pad mới vào, chúng ta phải ấn cho “cục lồi” thụt vào trong.
Dùng một dụng cụ là cái ê tô (C-Clamp), kẹp vào đầu piston, và xoay cần trục để ấn nó xuống. Nhưng trước khi xoay cần trục, nên đệm miếng Brake Pad cũ trên đầu Piston để bảo vệ khi ê-tô ép xuống. Xoay cần ê tô cho đến khi nào piston đã xuống ngang bằng miệng nguyên thủy để lấy chỗ cho brake pad mới khít vào.
Cần để ý một điều là trước khi ép piston, nhớ mở nắp bình dầu thắng ra, để giải tỏa sức nén. Khi ép piston cho brake pad ở bánh xe thứ hai, rất có thể dầu trong bình sẽ tràn ra ngoài. Cần phải tiên liệu trước, và dùng ống hút Turkey Baster để hút bớt dầu thắng ra, rồi sau khi xong việc sẽ châm vào cho đủ.
7. Kéo Caliper xuống, úp trên Brake Pad mới: Nếu Piston chạm Brake Pad, không xuống hẳn được vì vướng Piston, bạn cần phải ép lại để Piston thụt xuống hẳn.
Sau khi Caliper đã úp xuống, lấy bù loong ra xoáy vào. Rồi vào Cabin, xoay lại tay lái cho thẳng, lắp lốp trở lai và xoáy chặt các con ốc niền.

Sang tới các bánh xe còn lại, chúng ta cũng theo các bước tương tự (trong một số kiểu xe, hệ thống thắng ở 2 bánh sau có thể hơi khác). Sau cùng là lái chạy thử để bảo đảm hệ thống hoạt động đều hòa. Trong khi chạy thắng thử một vài lần xem có gì trục trặc không. Xin để ý là mỗi lần đạp thắng, bàn đạp sẽ không xuống sâu như trước, vì bây giờ chúng ta đã có một bộ bố thắng đầy đặn ở 4 bánh. Với công việc đơn giản này, bạn đã tiết kiệm được vài trăm đô rồi đó. Cầu chúc tất cả thành công.
Haosmith@yahoo.com