Thao tác khẩn cấp ở độ cao hàng trăm feet: Boeing 767 chở 197 người né thảm họa va chạm trong gang tấc

Vào khoảng 6 giờ sáng ngày 4/8, một sự cố an toàn hàng không thót tim đã xảy ra ngay tại khu vực tiếp cận sân bay quốc tế Haneda (Tokyo, Nhật Bản). Chuyến bay mang số hiệu NH968 của hãng hàng không All Nippon Airways (ANA), vận hành bằng dòng máy bay thân rộng Boeing 767 khởi hành từ Thượng Hải, đã rơi vào tình huống nguy hiểm khi chuẩn bị đáp xuống đường băng C.

Trực tiếp đối mặt với nguy cơ va chạm trên không ở khoảng cách cực kỳ nguy hiểm, phi công của ANA đã phải thực hiện thao tác bẻ lái gắt và tăng độ cao đột ngột để né tránh một máy bay kiểm tra thuộc chính phủ Nhật Bản đang cắt ngang hành trình. Toàn bộ 187 hành khách cùng 10 thành viên phi hành đoàn trên khoang đã trải qua những giây phút kinh hoàng nhưng may mắn hạ cánh an toàn sau đó.

Cú bẻ lái nghẹt thở trên không trung và trải nghiệm "như tàu lượn"

Theo miêu tả từ các hành khách có mặt trên chuyến bay NH968, chuyển động đột ngột của chiếc Boeing 767 ở độ cao thấp khiến nhiều người không khỏi hoảng loạn. Máy bay nghiêng lệch và chồm lên nhanh chóng, tạo ra cảm giác hẫng trọng lực mạnh mẽ tương tự như khi vận hành trên các trò chơi mạo hiểm.

Một hành khách người Trung Quốc chia sẻ trên mạng xã hội rằng cảm giác lúc đó không khác gì đang ngồi trên một chiếc tàu lượn siêu tốc ở độ cao hàng trăm feet. Hành khách này cho biết ban đầu tưởng chừng phi công đang điều khiển một cách quá táo bạo, nhưng sau đó mới nhận ra toàn bộ phi hành đoàn vừa thực hiện một thao tác xử lý sự cố sống còn để cứu sống gần 200 con người.

Dữ liệu theo dõi đường bay từ ứng dụng Flightradar24 cũng xác nhận chiếc Boeing 767 của ANA đã phải lập tức ngắt quá trình tiếp cận đường băng C, kéo độ cao lên nhanh chóng ngay khi nhận được cảnh báo. Máy bay sau đó phải bay vòng kiểm tra thêm hai lần nữa trước khi thực hiện cú hạ cánh thành công lần thứ ba vào lúc 6 giờ 10 phút sáng cùng ngày.

Lỗ hổng từ máy bay kiểm tra "Bác sĩ Trắng" và hệ thống TCAS

Theo thông tin từ Bộ Giao thông Vận tải Nhật Bản, nguyên nhân dẫn đến vụ việc xuất phát từ sự xuất hiện của chiếc máy bay kiểm tra chuyên dụng có tên gọi "Bác sĩ Trắng" (Doctor White), do Cục Hàng không Dân dụng vận hành. Chiếc máy bay này cất cánh từ đường băng D nhằm kiểm tra hệ thống dẫn đường và cơ sở hạ tầng kỹ thuật của sân bay Haneda.

Tuy nhiên, sau khi rời đường băng, chiếc "Bác sĩ Trắng" đã đổi hướng và đi cắt ngang qua hành lang bay hạ cánh của chiếc Boeing 767. Vào thời điểm nguy cấp, Hệ thống Tránh Va chạm Giao thông (TCAS) trên chiếc Boeing 767 của ANA đã phát tín hiệu báo động đỏ, yêu cầu phi công phải lập tức can thiệp thủ công để nâng độ cao khẩn cấp.

Đáng chú ý, truyền thông Nhật Bản đưa tin rằng phi hành đoàn trên chiếc máy bay kiểm tra của chính phủ lại không hề nhận được bất kỳ cảnh báo tránh va chạm nào từ hệ thống TCAS của họ. Điều này đặt ra câu hỏi lớn cho các nhà quản lý về tính đồng bộ và khả năng giám sát tín hiệu giữa các dòng máy bay công vụ và máy bay thương mại trong cùng một không phận năng động.

Bóng ma sự cố đường băng lặp lại tại Cảng hàng không Haneda

Sự cố nghẹt thở này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về công tác an toàn tại sân bay Haneda. Chỉ chưa đầy ba năm trước, cũng tại chính sân bay này vào tháng 1/2024, một thảm họa hàng không nghiêm trọng đã xảy ra khi chiếc Airbus A350 của Japan Airlines va chạm trực tiếp với máy bay của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Nhật Bản trên đường băng, khiến 5 người tử nạn.

Mặc dù Bộ Đất đai, Cơ sở Hạ tầng, Giao thông Vận tải và Du lịch Nhật Bản tuyên bố sự cố ngày 4/8 chưa đến mức xếp loại "sự cố nghiêm trọng" do cả hai máy bay đều di chuyển theo đúng kế hoạch bay được phê duyệt, nhưng vụ việc vẫn đang được điều tra kỹ lưỡng. Cơ quan chức năng đang tập trung làm rõ cách thức máy bay chính phủ theo dõi các phương tiện xung quanh và nguyên nhân dẫn đến sự chồng chéo hành trình nguy hiểm này.

Hãng hàng không ANA khẳng định chuyến bay đã hạ cánh an toàn, không có thương vong hay thiệt hại vật chất. Tuy nhiên, mật độ dày đặc của các chuyến bay thương mại kết hợp với các hoạt động bay kiểm tra kỹ thuật đang tạo ra áp lực đè nặng lên năng lực điều phối của hệ thống kiểm soát không lưu tại một trong những cảng hàng không bận rộn nhất châu Á.

Bình luận: Sự cố thót tim tại sân bay Haneda cho thấy dù công nghệ cảnh báo tự động như TCAS đã phát huy hiệu quả cứu sống hàng trăm người trong gang tấc, nhưng nguy cơ từ sự thiếu đồng bộ trong điều phối không lưu vẫn là mối đe dọa nghiêm trọng. Các cơ quan quản lý hàng không cần khẩn trương rà soát và thắt chặt quy trình cấp phép đường bay giữa máy bay công vụ và máy bay thương mại để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hành khách.