Thảm kịch 11/9 sau 25 năm: "Cơn bão" ung thư bùng phát dữ dội tại Mỹ với hơn 57.000 ca mắc

Vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001 vào Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) tại New York không chỉ là một thảm kịch lịch sử cướp đi sinh mạng của gần 3.000 người ngay lập tức, mà nó còn để lại một di chứng y tế tàn khốc kéo dài suốt nhiều thập kỷ qua. Gần 25 năm trôi qua, khi lớp bụi tro tàn từ hai tòa tháp đôi đã lắng xuống, một "cơn bão" ung thư âm thầm nhưng dữ dội đang càn quét cuộc sống của hàng chục nghìn người sống sót và lực lượng cứu hộ. Những số liệu mới nhất vừa được công bố đã gióng lên hồi chuông cảnh báo đỏ về cuộc khủng hoảng y tế công cộng dai dẳng này.

"Quả bom nổ chậm" về sức khỏe sau gần một phần tư thế kỷ

Theo báo cáo mới nhất từ Chương trình Sức khỏe Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC Health Program), số ca ung thư được chứng nhận liên quan trực tiếp đến việc tiếp xúc với môi trường độc hại tại khu vực Ground Zero đã tăng trưởng ở mức chóng mặt. Cụ thể, từ con số chỉ 3.204 trường hợp ghi nhận vào năm 2015, hiện tại số ca mắc đã vọt lên đến 57.044 người, tương đương mức tăng kinh hoàng khoảng 1.680% chỉ trong vòng một thập kỷ.

Sự gia tăng đột biến này cho thấy bụi độc từ vụ sập đổ – chứa hàng trăm tấn amiăng, chì, thủy ngân, sợi thủy tinh và các hợp chất hữu cơ độc hại khác – đã hoạt động như một "quả bom nổ chậm" bên trong cơ thể các nạn nhân. Nhiều người dù may mắn thoát chết trong ngày định mệnh đó, nay lại phải đối mặt với bản án tử hình thứ hai mang tên ung thư.

Sự dịch chuyển đáng lo ngại: Người dân thường gánh chịu hậu quả nặng nề

Một điểm đáng chú ý và gây sốc trong số liệu thống kê mới nhất là sự dịch chuyển về đối tượng mắc bệnh. Lần đầu tiên, số lượng người sống sót – bao gồm cư dân sinh sống, học sinh học tập và nhân viên văn phòng làm việc trong bán kính dưới 1.5 dặm quanh hiện trường đổ nát – bị chẩn đoán mắc ung thư đã chính thức vượt qua nhóm lực lượng ứng cứu đầu tiên (như cảnh sát, lính cứu hỏa và nhân viên cứu hộ).

Trong tổng số hơn 57.000 ca ung thư được ghi nhận, có tới 28.913 ca thuộc về nhóm người dân sống sót xung quanh khu vực thảm kịch, tăng vọt so với con số ít ỏi 694 ca vào năm 2015. Trong khi đó, nhóm lực lượng trực tiếp tham gia cứu hộ và dọn dẹp hiện trường ghi nhận 28.131 ca. Điều này chứng minh rằng bầu không khí độc hại bao phủ khu vực hạ Manhattan trong nhiều tháng sau vụ khủng bố đã để lại hậu quả tàn khốc lên toàn bộ cộng đồng dân cư chứ không riêng gì những người trực tiếp làm nhiệm vụ.

Những căn bệnh quái ác và lý do bùng phát muộn

Các bác sĩ tại WTC Health Program cho biết họ đang phải điều trị cho rất nhiều bệnh nhân mắc các thể ung thư hiếm gặp và cực kỳ nguy hiểm. Chương trình đã ghi nhận 82 ca ung thư tuyến ức – một dạng ung thư đặc biệt hiếm gặp ở người trưởng thành, cùng 591 ca ung thư thần kinh nội tiết (loại ung thư có thể xuất hiện tàn phá tuyến tụy, ruột, phổi hoặc tuyến thượng thận). Bên cạnh đó, các dạng ung thư khác cũng tăng không ngừng, bao gồm 188 trường hợp nam giới mắc ung thư vú và 163 ca ung thư não (tăng thêm 14 ca chỉ trong vòng một quý vừa qua).

Giải thích về làn sóng ung thư bùng phát mạnh mẽ sau 25 năm, các chuyên gia y tế chỉ ra hai nguyên nhân cốt lõi. Thứ nhất, những người từng hít phải khói bụi độc hại năm xưa nay đang bước vào độ tuổi từ cuối 50 đến đầu 70 – giai đoạn mà nguy cơ mắc ung thư tự nhiên của con người tăng cao. Thứ hai, các tế bào ung thư do hóa chất độc hại kích hoạt thường có thời gian ủ bệnh rất dài, có thể mất từ 10 đến hơn 20 năm mới phát tác thành triệu chứng lâm sàng rõ rệt.

Cuộc chiến pháp lý và y tế vẫn chưa có hồi kết

Luật sư Michael Barasch, người đại diện pháp lý cho hàng nghìn nạn nhân trong Chương trình Sức khỏe WTC, chia sẻ rằng cuộc chiến giành giật sự sống và quyền lợi của các nạn nhân vẫn đang tiếp diễn vô cùng cam go. Nhiều người chỉ mới phát hiện ra bệnh tình của mình sau hơn hai thập kỷ âm thầm chịu đựng, và họ rất cần sự hỗ trợ tài chính cũng như y tế từ các quỹ bồi thường của chính phủ Mỹ.

Đến nay, số liệu đau lòng cho thấy đã có ít nhất 9.425 người tử vong vì các bệnh tật liên quan đến sự kiện 11/9, vượt xa số người chết trực tiếp trong ngày xảy ra vụ tấn công. Những con số biết nói này là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy vết thương 11/9 vẫn chưa hề lành miệng, và bóng đen của thảm kịch vẫn tiếp tục bao trùm lên hàng vạn gia đình Mỹ suốt một phần tư thế kỷ qua.

Bình luận: Thảm kịch 11/9 không dừng lại ở thời điểm các tòa tháp sụp đổ, mà vẫn âm thầm cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người suốt 25 năm qua. Đây là lời nhắc nhở đau xót về những hệ lụy môi trường lâu dài của chiến tranh và khủng bố, đòi hỏi một hệ thống bảo trợ y tế bền vững cho các nạn nhân vô tội.