Nhật Bản phản ứng cứng rắn trước khiêu khích của Trung Quốc, nguy cơ xung đột khu vực tăng vọt

Căng thẳng Nhật – Trung tiếp tục leo thang nguy hiểm khi Tokyo buộc phải điều máy bay chiến đấu khẩn cấp sau khi phát hiện một drone Trung Quốc áp sát đảo Yonaguni, điểm cực tây nam của Nhật Bản và chỉ cách Đài Loan chưa đầy 68 Miles. Song song đó, tàu hải cảnh Trung Quốc liên tục xâm nhập vùng biển quanh quần đảo Senkaku trong nhiều giờ, thách thức trực tiếp chủ quyền Tokyo.

Động thái quân sự và bán quân sự này diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương đang xuống mức thấp nhất nhiều năm. Chính phủ Nhật đã phải phát cảnh báo an ninh tới công dân nước mình đang sống tại Trung Quốc, yêu cầu “tăng cường cảnh giác” trước làn sóng tâm lý bài Nhật đang bị kích động. Ngược lại, Bắc Kinh kêu gọi người dân hạn chế du lịch sang Nhật — một đòn đánh kinh tế không nhỏ khi khách Trung Quốc chiếm gần 25% tổng lượng du khách đến Nhật.

Tuyên bố của Thủ tướng Takaichi làm Bắc Kinh nổi giận

Căng thẳng bùng phát mạnh sau khi tân Thủ tướng Nhật, bà Sanae Takaichi, khẳng định Tokyo “có thể phản ứng quân sự” nếu Trung Quốc phong tỏa hoặc tấn công Đài Loan. Đây là lần hiếm hoi trong nhiều thập kỷ một lãnh đạo Nhật tuyên bố rõ ràng mức độ can dự vào tình hình eo biển Đài Loan — và Bắc Kinh lập tức nổi đoá.

Trong những tuyên bố đầy tính hăm dọa, Trung Quốc cảnh báo Nhật sẽ phải chịu “một thất bại nghiền nát” nếu dám can thiệp. Song thay vì lùi bước, Tokyo tiếp tục củng cố năng lực phòng vệ, đồng thời nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ Washington.

Mỹ nhắc lại cam kết bảo vệ Nhật

Trước chuỗi hành vi áp sát và xâm nhập của Trung Quốc ở Senkaku, Mỹ đã tái khẳng định rằng quần đảo này nằm trong phạm vi điều 5 của hiệp ước an ninh Nhật – Mỹ. Điều đó đồng nghĩa rằng bất kỳ cuộc tấn công hoặc hành động cưỡng ép nào của Trung Quốc đều có thể kích hoạt phản ứng quân sự từ Washington.

Trong bối cảnh Mỹ đang tập trung tăng cường năng lực răn đe tại Ấn Độ – Thái Bình Dương, sự leo thang của Trung Quốc bị xem là hành động thử giới hạn của một hệ thống liên minh mà Bắc Kinh luôn e ngại.

Trung Quốc đang tính toán sai lầm chiến lược

Nếu nhìn tổng thể, chuỗi hành vi của Bắc Kinh — từ điều drone áp sát lãnh thổ Nhật, đưa tàu hải cảnh vào vùng biển tranh chấp, phát ngôn đe dọa chiến tranh, và kích động dân chúng trong nước — cho thấy họ đang leo thang có chủ ý để kiểm tra mức chịu đựng của Tokyo.

Nhưng đây là một tính toán đầy rủi ro:

- Nhật Bản là đồng minh phòng thủ trực tiếp của Mỹ.

- Senkaku thuộc khu vực mà Mỹ buộc phải bảo vệ theo hiệp ước an ninh.

Bất kỳ hành động quân sự nào của Trung Quốc tại Senkaku hoặc Đài Loan đều sẽ kích hoạt chuỗi phản ứng tự động từ Tokyo và Washington.

Trong một cuộc xung đột lớn, Trung Quốc sẽ đối mặt toàn bộ hệ thống liên minh của Mỹ — từ Nhật, Hàn, Úc cho tới Philippines. Và trong khi Bắc Kinh phô trương sức mạnh, các chuyên gia quốc phòng đều hiểu rõ hạn chế của Trung Quốc: năng lực tác chiến xa bờ yếu, đường tiếp vận mỏng, hải quân chưa đủ kinh nghiệm, và nền kinh tế phụ thuộc sâu vào các tuyến hàng hải dễ bị phong tỏa.


Bản đồ Google Maps

Khu vực đứng trước bóng đen chiến tranh

Sự liều lĩnh của Bắc Kinh đang đưa Đông Á đến bờ vực nguy hiểm nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Một tính toán sai lầm — dù chỉ là một va chạm trên biển — có thể kích hoạt phản ứng dây chuyền dẫn tới xung đột quân sự quy mô lớn.

Và nghịch lý nằm ở chỗ: Nếu chiến tranh nổ ra, chính Trung Quốc sẽ là nước chịu tổn thất nặng nề nhất.

Khi Tokyo đã chuyển hướng sang phòng thủ chủ động và Washington sẵn sàng can thiệp, trò chơi mạo hiểm của Bắc Kinh đang trở thành mồi lửa cho một cuộc đại chiến mà không ai trong khu vực mong muốn.

TH