Mấy câu hỏi về thắng xe

Trong đề tài về thắng xe, chúng ta đã nói đến việc thay bố thắng và thay đĩa thắng. Hôm nay, xin đề cập một số câu hỏi cụ thể
1. Hỏi: Xe của tôi là Corolla đời 2001, tôi đã thay bố mới và đĩa mới, nhưng không hiểu sao thắng vẫn không ăn? Tôi có thể làm được gì nữa không?
Đáp: Sau khi “làm thắng” mà thắng vẫn không ăn? Có phải đó là tình trạng thắng “xốp”, nghĩa là ấn trên bàn đạp thắng có cảm giác như chạm vào đám bông gòn không? Đó là tình trạng thường xảy ra với hệ thống thắng, nhưng lỗi không phải là do bố mòn, hoặc đĩa thắng bị “mo” nữa; mà là do dầu thắng (brake fluid), cụ thể là do khí trời lọt vào trong hệ thống. Để chỉnh đốn tình trạng này, chúng ta phải tìm cách để “nặn” những túi khí đó ra. Công việc này được gọi là “brake bleeding”, giới thợ sửa xe Việt Nam gọi là xả gió.
Nhưng đó là thứ gió nào? Do đâu gió lại có thể lọt vào trong hệ thống? Câu trả lời dễ dàng là gió ở ngoài trời, gió là không khí. Có thể so sánh với con người vốn rất cần không khí, nhưng con người đôi khi lại bị trúng gió, và phải tìm cách để “cạo” gió ra mới khỏe được. Cũng gần giống như vậy, chiếc xe cần không khí mới có thể chạy. Vì thế, máy xe phải được trang bị một “lỗ mũi” để dẫn khí trời, đưa vào hòa với xăng tạo thành phản ứng cháy nổ trong xi lanh, đẩy cho xe đi tới. Nhưng chiếc xe cũng có thể bị …. trúng gió. Nghĩa là, khí trời lọt vào những chỗ không được phép, chẳng hạn như hệ thống thắng. Nếu không khí lọt vào đây, nó sẽ tạo thành những túi khí trên đường di chuyển của dầu thắng. Những túi khí này có thể bị ép lại, làm cho dầu thắng đàn hồi, gây ra cảm giác xốp khi tài xế ấn chân trên bàn đạp, và lực ép trên bố thắng bị mất đi hoặc giảm thiểu đáng kể.
Chính vì thế, hệ thống thắng, kể từ bình chứa dầu đến các dây dẫn dầu... phải là một hệ thống kín gió. Nhưng không thể kín 100%: Mỗi lần mở nắp kiểm tra dầu là mỗi lần chúng ta mời không khí vô thăm. Hiện tượng đó không dẫn đến một trở ngại đáng kể nếu lượng dầu trong bình luôn luôn đạt mức cần thiết. Thế nhưng, xuyên qua thời gian, do bố thắng bị mòn, mức dầu xuống thấp hơn, và không khí lọt vào nhiều hơn, đưa đến tình trạng đáng ngại cho thắng. Sau nữa, trong quá trình làm việc dưới nhiệt độ cao, một phần dầu thắng sôi lên và bốc hơi, phát sinh không khí bên trong hệ thống.
Dù sau này bạn có thay bố mới đi nữa, thì các túi khí đã ở trong đó rồi. Chính vì thế, việc “xả gió” là cần thiết. Tốt hơn, trước khi “xả gió”, chúng ta nên thay mới toàn bộ dầu thắng. Là vì, sử dụng tới lúc có lẫn nhiều bọt khí, thì lượng dầu đó cũng đã thoái hóa đáng kể, cần phải được thay mới. Công tác “xả gió” thực hiện sau đó mới thực là perfect! Chi tiết về thay dầu và xả gió sẽ được đề cập sau.

2. Hỏi: Ngoài Brake Pads, tức là bố thắng, tôi còn nghe nói về Brake Shoes. Vậy Brake Shoes là gì? Xe của tôi, một chiếc truck Toyota Tacoma đời 2000 có Brake Pad hay Brake Shoes?
Đáp: Brake Pads hoặc Brake Shoes được gọi chung một tên là “bố thắng” trong tiếng Việt là vì chúng làm một công tác giống nhau: Ép vào một đĩa quay theo trục bánh xe để giữ cho đĩa đó ngừng quay và xe đứng lại.
Nhưng thiết kế của 2 loại “bố thắng” đó hơi khác nhau: Trong đa số các loại xe phổ thông chạy trên đường phố hiện nay, Pads được thiết kế cho 2 bánh trước, và Shoes cho 2 bánh sau. Trong một số trường hợp, Pads được dùng cho cả 2 bánh trước, và 2 bánh sau. Nhưng không bao giờ xảy ra trường hợp Shoes dùng cho 2 bánh trước. Có nghĩa, Pads là dạng bố phổ thông hơn Shoes.
Thêm một điều khác biệt nữa, Pad đi với Disc, hoặc Rotor (đĩa), còn Shoe đi với Drum (trống). Chúng ta đã có dịp nói về bộ Pad và Disc. Xin nói đôi chút về Shoe và Drum trong sự đối chiếu với Pad-Disc:
Pad từ bên ngoài ấn vào mặt Disc, Shoe từ bên trong xòe ra, áp vào mặt trong của Drum.
Pad là một miếng “bố” dầy và nhỏ gọn, Shoe có hình nửa vòng tròn.
Disc là một đĩa mỏng, chịu Pad ép vào từ 2 mặt; Drum giống như cái trống, chứa 2 Shoes ở bên trong.
Với xe Tacoma 2000, chúng tôi nghĩ nó có thiết kế phổ thông: Pads ở 2 bánh trước (front brakes), và Shoes ở 2 bánh sau (rear brakes). Về nguyên tắc, cách thay Brake Shoes cũng giống như thay Brake Pad, chi tiết có hơi khác, chúng ta hy vọng có dịp đề cập sau.