Liệu 400 lá phiếu của người phi công dân có làm thay đổi cục diện bầu cử Mỹ?

Trong đời sống chính trị Hoa Kỳ, vấn đề tính toàn vẹn bầu cử luôn là tâm điểm của những cuộc tranh luận gay gắt giữa hai đảng Dân chủ và Cộng hòa. Mới đây, thông tin được đưa ra từ Thống đốc tiểu bang Virginia, bà Abigail Spanberger, đã thu hút sự chú ý đặc biệt khi báo cáo ghi nhận có tới 6,531 trường hợp người không phải là công dân Mỹ đăng ký bầu cử. Trong số đó, đã có 400 người thực sự tham gia bỏ phiếu. Con số vài trăm lá phiếu nghe có vẻ khiêm tốn trên quy mô quốc gia rộng lớn, nhưng câu hỏi đặt ra là: Liệu vài trăm lá phiếu bất hợp pháp đó có thực sự làm nên sự khác biệt đối với kết quả bầu cử tại Mỹ hay không?

Những con số giật mình tại Virginia và tranh cãi về cử tri phi công dân

Báo cáo từ chính quyền tiểu bang Virginia đã dấy lên mối lo ngại sâu sắc đối với các nhà quản lý bầu cử và cử tri Mỹ. Việc hơn 6,500 người không sở hữu quốc tịch Mỹ ghi danh vào danh sách cử tri cho thấy những lỗ hổng đáng kể trong khâu xác minh nhân thân và điều kiện cử tri tại một số địa phương.

Đáng chú ý hơn, việc 400 người trong số này đã thực hiện hành vi bỏ phiếu không chỉ dừng lại ở sai sót hành chính mà đã can thiệp trực tiếp vào kết quả phiếu bầu. Đối với những người cho rằng con số này quá nhỏ bé để tạo nên tác động, việc nhìn lại lịch sử bầu cử Mỹ sẽ mang đến một góc nhìn hoàn toàn khác biệt.

Lịch sử bầu cử Mỹ: Khi kết quả chung cuộc phụ thuộc vào vài trăm lá phiếu

Lịch sử chính trị Hoa Kỳ đã chứng kiến không ít cuộc bầu cử cấp liên bang và tiểu bang được định đoạt bởi khoảng cách vô cùng sít sao, nơi từng lá phiếu đều mang giá trị quyết định:

• Cuộc bầu cử Tổng thống năm 2000 tại Florida: Ứng cử viên Đảng Cộng hòa George W. Bush đánh bại ứng cử viên Đảng Dân chủ Al Gore với khoảng cách chỉ 537 phiếu bầu. Chiến thắng cực kỳ mong manh này đã trao toàn bộ phiếu đại cử tri của Florida cho ông Bush, trực tiếp đưa ông vào Nhà Trắng.
• Cuộc đua Thượng viện Mỹ năm 2008 tại Minnesota: Ông Al Franken (Dân chủ) vượt qua đối thủ Norm Coleman (Cộng hòa) trong cuộc bầu cử Thượng viện với khoảng cách vỏn vẹn 312 phiếu bầu sau nhiều tuần kiểm đếm và tranh tụng pháp lý. Tấm vé Thượng viện này đã giúp Đảng Dân chủ đạt được đa số tuyệt đối tại Thượng viện lúc bấy giờ.
• Chức vụ Bộ trưởng Tư pháp Arizona năm 2022: Bà Kris Mayes (Dân chủ) giành chiến thắng trước ông Abe Hamadeh (Cộng hòa) với chênh lệch chỉ 280 phiếu trên tổng số hàng triệu cử tri đi bầu.

Những cuộc đua nghẹt thở tại Nghị viện và cấp địa phương

Không chỉ ở các cuộc bầu cử cấp cao, các cuộc đua vào Hạ viện Hoa Kỳ cũng ghi nhận những màn bám đuổi từng phiếu một đầy nghẹt thở. Trong kỳ bầu cử năm 2024, tại Hạ viện Địa hạt 13 của California, Dân biểu Cộng hòa John Duarte đã thất bại trước đối thủ Dân chủ Adam Gray với khoảng cách chỉ 187 phiếu sau hơn một tháng miệt mài kiểm đếm. Tương tự, tại Địa hạt 45 California, bà Michelle Steel đã để thua ứng cử viên Derek Trần với chênh lệch chung cuộc 653 phiếu cũng sau một tháng đếm phiếu.

Ở cấp chính quyền địa phương, mức độ sít sao còn đạt đến đỉnh điểm:

• Năm 2024, tại cuộc bầu cử Hội đồng quận Orange County, bà Nicole Wilson vượt qua ông Austin Arthur với khoảng cách vỏn vẹn 2 phiếu bầu.
• Năm 2022, tại thành phố Anaheim, ông Carlos Leon thắng bà Gloria Ma’ae trong cuộc đua ủy viên thành phố với chênh lệch 78 phiếu.
• Năm 2024, trong cuộc bầu cử sơ bộ hội đồng thành phố Capitola, California, hai ứng cử viên có số phiếu bằng nhau đến mức phải gieo đồng xu để phân định thắng bại.

Tác động thực tế và yêu cầu củng cố niềm tin cử tri

Từ những dẫn chứng thực tế trên, câu trả lời cho câu hỏi liệu 400 lá phiếu của người không phải công dân có tạo nên sự khác biệt hay không hoàn toàn là: Có, và sự khác biệt đó có thể làm đảo chiều lịch sử. 400 lá phiếu hoàn toàn lớn hơn khoảng cách 187 phiếu tại CA-13, khoảng cách 280 phiếu tại Arizona, hay khoảng cách 312 phiếu tại Minnesota.

Thông thường trong các cuộc đếm phiếu kéo dài, sự biến động về số phiếu có thể dẫn đến những thay đổi cục diện, gây ra nhiều tranh cãi và hoài nghi từ cử tri đối với tính minh bạch của quy trình bỏ phiếu. Việc ngăn chặn cử tri phi công dân tham gia bỏ phiếu do đó không đơn thuần là vấn đề thủ tục, mà là yêu cầu cốt lõi để bảo vệ tính hợp pháp của nền dân chủ Mỹ.

Bình luận: Trong một hệ thống bầu cử mà thắng thua đôi khi chỉ được quyết định bởi một vài lá phiếu hay thậm chí một cú tung đồng xu, sự minh bạch và chặt chẽ trong khâu quản lý danh sách cử tri là yếu tố sống còn. Bảo đảm chỉ công dân hợp pháp mới có quyền quyết định vận mệnh quốc gia chính là nền tảng vững chắc nhất để củng cố niềm tin của nhân dân vào thể chế dân chủ.