Kiểm tra thắng

Như lần trước đã nói, hệ thống thắng bao gồm nhiều bộ phận, bất cứ bộ phận nào thành phần nào cũng có thể trục trặc và gây đau khổ cho chủ xe. Tuy nhiên, từ vị thế người lái xe bình dân ít hiểu về máy móc, có 2 điều chúng ta có thể quan tâm tới, đó là: Dầu thắng và bố thắng.

Dầu thắng (brake fluid)
Dầu thắng là phương tiện chuyền lực, nên nó phải duy trì được đặc tính "không bị nén". Tuy nhiên, nếu có nước hoặc không khí lẫn vào thì dầu thắng không còn giữ được đặc tính ấy nữa. Vì thế, mỗi khi kiểm tra mức dầu thắng ở bình chứa, chúng ta phải làm mau chóng, đừng mở nắp bình quá lâu khiến không khí nhập vào làm giảm tính năng của dầu nhớt.
Cho dù không có lẫn nước hoặc không khí ở ngoài vào thì trong tiến trình sử dụng, dầu thắng cũng bị thoái hóa do sức nóng trong đầu máy, vì thế các chuyên gia đề nghị người sử dụng xe phải thay dầu thắng 3 năm một lần, hoặc sau mỗi 36.000 dặm. Đây cũng là lịch trình thay dầu hộp số (transmission fluid).
Tuy nhiên, nếu dầu hộp số chủ xe có thể tự thay lấy được, thì thay dầu hộp số hơi phức tạp hơn. Bởi vì như trên đã nói, nó đòi hỏi sự cẩn trọng để không khí bên ngoài không bị nạp thêm vào, đồng thời phải biết cách để "ép" khí ra khỏi hệ thống. Chúng tôi sẽ trình bầy tiến trình này trong một bài khác, chi tiết hơn để quí bạn tham khảo.


Kiểm tra bố thắng (brake pad)
Bố thắng có hai loại - một là brake pad, hai là brake shoe - chúng ta sẽ nói thêm chi tiết trong bài "thay bố thắng". Bài này chỉ nói về việc kiểm tra và giữ gìn bố thắng, chúng ta có thể kiểm tra bố thắng mà không cần phải tháo gỡ toàn hệ thống. Như đã nói trước đây, bố thắng có thể ví như cục cao su trong hệ thống "phanh" xe đạp, nó phải đủ dầy để ép vào đĩa thắng giữ cho bánh xe dừng lại. Sử dụng đến một mức nào đó, bố thắng sẽ bị mòn quá không còn chu toàn nhiệm vụ của mình được nữa.
Thông thường, một cặp bố thắng có thể làm việc trong khoảng 15.000 dặm đường dài, tức là khoảng 1 năm rưỡi tới 2 năm, tùy theo bạn sử dụng xe ít hay nhiều. Tuy nhiên, đôi khi chúng ta nên kiểm tra bố thắng bằng cách nhìn xuyên qua vỏ xe để biết tình hình của nó như thế nào.
Sau đây là một số gợi ý về cách kiểm tra:
Bạn có thể kiểm tra bố thắng (brake pads) và cả đĩa thắng mà không cần phải tháo bánh xe. Nhưng dù có tháo bánh hay không, bạn cũng cần phải để ý những điều sau đây khi kiểm tra:
- Về đĩa thắng (brake disc): Đĩa thắng phải sáng bóng từ ngoài vào trong, và khá đều đặn. Một vài đường trầy xướt nhỏ không phải là điều đáng lo. Nhưng khi nhìn thấy những vết rãnh hằn sâu trên đĩa thì đó là dấu hiệu đĩa đã bị hư hại, cần phải thay thế. Nhớ rằng khi thay đĩa là phải thay cả bộ, tức 2 đĩa trên 2 bánh cùng một trục.
- Bố thắng (brake pads): Nhìn theo đĩa thắng lên tới đỉnh, bạn sẽ thấy bố thắng bên ngoài, và có thể đo lường được độ dầy của nó. Nếu thấy chiều dầy của bố thắng chỉ còn khoảng 1/8", tương đương chiều dầy 2 đồng penny xếp chồng lên nhau, hoặc mỏng hơn như vậy nữa thì đó là dấu hiệu phải thay mới rồi. Bố thắng không đắt, và thay bố thắng cũng là việc nằm trong tầm tay của người chủ xe bình dân.
- Sau cùng, xem lại các đường chuyền (brake lines): Các đường chuyền nằm trong vỏ bọc cao su, sờ vào phải thấy mềm và uyển chuyển, chứ không cứng khô. Nếu nhìn thấy cứng khô, nứt nẻ thì đó là dấu hiệu cần phải thay mới. Để ý những phần bằng kim loại, xem nó có bị rỉ sét ăn mòn chỗ nào không. Nếu sử dụng xe trong vùng mùa Đông tuyết rơi dầy, bạn lại càng cần phải để ý, vì muối hoặc hóa chất rải ra để làm tan tuyết có thể tác hại các bộ phận kim loại trên xe.
Những triệu chứng trục trặc ở hệ thống thắng:
Những triệu chứng dễ thấy nhất có thể kể ra như sau:
- Kêu rồ rồ, kèn kẹt mỗi khi bạn rà chân trên thắng để cho xe chậm lại, nhất là khi chậm lại để rẽ phải hoặc rẽ trái. Đó là dấu hiệu bố thắng đã quá mòn.
- Khi đạp thắng thấy "xốp" (spongy), chứ không có cảm giác chặt chẽ bình thường, đây là dấu hiệu cho thấy dầu thắng có quá nhiều không khí tràn vào. Cần phải ép khí, hoặc nặn khí ra.
- Khi thắng mạnh, bạn có cảm giác hơi nghiêng về một bên, đó là triệu chứng hệ thống thắng không đều trên bốn bánh xe, cũng có thể đĩa thắng nghiêng lệch...
Để góp phần bảo vệ thắng, tài xế không nên thắng gấp. Nên chạy với tốc độ đều hòa, ở mức cho phép, không bám quá sát với xe đằng trước mặt, để có kịp giờ đối phó khi gặp một tình huống nguy hiểm. Tốt nhất, khi dùng thắng, hãy đạp nhè nhẹ để kềm cho xe chạy chậm lại rồi từ từ ngừng hẳn. Làm như vậy, bố thắng đỡ bị hao mòn, hệ thống thắng không quá "stressed", lốp xe đỡ hư hại, và hộp số đỡ bị tác động mạnh.

Haosmith@yahoo.com

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.