Hệ thống thắng và vấn đề Honda Odyssey

Cơ Quan Quản Trị An Toàn Xa Lộ thuộc Bộ Giao Thông Hoa Kỳ hồi cuối tháng Sáu vừa qua đã chính thức mở cuộc điều tra về hệ thống thắng trong các xe minivan Honda Odyssey. Nhà chức trách cho rằng thắng xe có thể bất ngờ tự hãm xe lại ngoài ý muốn của tài xế. Vấn đề có thể ảnh hưởng tới 344,000 chiếc xe van đời 2007 và 2008 hiện lưu hành trên đường phố nước Mỹ.
Theo một báo cáo phổ biến trên mạng tại địa chỉ www.nhtsa.gov của cơ quan nói trên, chính quyền đã nhận được 22 đơn khiếu nại về những trường hợp xe tự thắng ngoài ý muốn. Có trường hợp xe đang chạy nhanh mà bỗng dưng bị thắng lại khiến xe giảm tốc độ tới 30 dặm/giờ một cách đột ngột. Tuy nhiên, chưa thấy có báo cáo nào về tai nạn hoặc thương tích gây ra do diễn biến nói trên.
Người ta đặt giả thuyết vấn đề có thể liên quan tới hệ thống Stability Assist System, là một cơ chế bung thắng tự động khi xe đi vào những khúc “cua” gắt, hoặc xe tăng tốc trên các mặt đường trơn ướt.
Vào tháng Ba vừa qua, hãng Honda đã thâu hồi gần 250,000 xe trên toàn thế giới vì những vấn đề tương tự về thắng. Tại Hoa Kỳ, Honda cũng đã thâu hồi các xe Acura RL Sedan, Acura MDX crossover SUV và Honda Pilot SUV, nhưng tại Nhật
Bản, thì ngay cả xe hơi Legend và ba loại minivan trong đó có Odyssey cũng bị thâu hồi. Hầu hết các xe này thuộc đời 2005 và 2005.

Kiểm Tra An Toàn Thắng

Nhân vấn đề về thắng nêu lên còn nóng hổi, chúng ta cùng bàn qua một số biện pháp kiểm tra an toàn thắng. Dù bất cứ là xe gì, hệ thống thắng cũng phải được coi là quan trọng. Muốn kiểm tra bộ thắng trong xe mình có hiệu quả không, chúng ta có thể tìm một bãi đậu xe trống, hoặc một con đường vắng, rồi thực hiện các việc sau:

1. Bàn Đạp Thắng
- Trước tiên mở cho máy xe nổ tại chỗ mà không chạy, cần số vẫn để ở vị trí P hoặc N, và đạp chân lên bàn thắng (Brake Pedal) để xem cảm giác như thế nào: Quan sát xem từ lúc bắt đầu ấn chân xuống cho đến khi cảm thấy bàn thắng có sức cản, thì Pedal đã đi được bao xa: Nếu chưa tới ¼ đoạn đường từ điểm cao nhất xuống tới nền, thì đó là bằng chứng thắng tốt.
- Đạp mạnh hơn trên bàn thắng, rồi giữ vững bàn chân ở vị trí đó. Nếu thắng không xuống thêm nữa là tốt, bằng không, nếu bàn đạp hạ xuống từ từ, thì đó là tình trạng thắng bị Brake Fade, có nghĩa là thắng không có thể đạt được sức mạnh tối đa.
- “Bơm” thắng bằng cách liên tục ấn chân và rút chân thật nhanh. Nhồi vài lần như vậy để xem bàn đạp có trở về vị trí ban đầu sau mỗi lần ép xuống hay không. Nếu mỗi lần bật lên, thắng lại bật cao hơn, điều đó cho thấy hệ thống thắng có không khí lẫn vào. Việc phải làm là “xả gió”, tức là tìm cách lấy không khí ra.
- Cho xe lăn bánh từ từ, chân không kềm thắng, nhưng tai để ý lắng nghe âm thanh của chuyển động xe. Nếu nghe thấy tiếng cào mạnh hoặc tiếng xiết mạnh – mặc dầu chân không kềm thắng – thì có thể là thắng lên tiếng về một trục trặc nào đó. Kiểm tra lại bằng cách đạp nhẹ bàn thắng và để ý nghe xem âm thanh đáng nghi đó là tăng hay giảm. Nếu nghe thấy tiếng cọ xát đều đều, đó là dấu hiệu bình thường. Nhưng khi nghe tiếng cào hoặc tiếng chà sát bất thường, lúc nặng lúc nhẹ, đó là dấu chỉ đĩa thắng (Drum, Rotor) đã bị cong, không còn phẳng đều nữa.
-Khi thắng và xe đang chạy chậm dần: Để ý xem xe có rung không. Có rung là do không khí lẫn vào hệ thống.
-Từ từ tăng tốc, chạy nhanh ở một vận tốc an toàn, tối đa 20 dặm một giờ, rồi thình lình đạp thắng mạnh để xem xe có còn chạy thẳng được không. Nếu bánh xe “bê” về một phía là thắng có vấn đề.
2. Quan Sát Bố Thắng và Đĩa Thắng
Đậu xe trên một mặt phẳng ổn định, chẳng hạn nền garage hoặc sân xi măng trước cửa nhà. Dùng một vật cản chặn sau 4 bánh để xe đừng di chuyển, rồi dùng kích (jack) nâng một bánh lên và đệm đế kích (jack stand) vào cho xe đứng an toàn ở vị trí trên cao để chúng ta có thể quan sát qua các lỗ hổng vào bên trong thắng xe:
- Quan sát đĩa thắng (brake disc): Đĩa phải mịn, và sáng với màu bạc trải đều trên khắp mặt đĩa. Nếu thấy có màu tím tái hoặc tím xanh trên mặt đĩa, đó là dấu hiệu của overheat (nóng quá mức), đĩa cong, vòng, không mịn đều…. tất cả đều là dấu hiệu thoái hóa của đĩa.
- Quan sát bố thắng: Bố thắng là một cặp bám vào 2 bên đĩa, được kẹp trong một bộ phận gọi là “caliper”. Nếu chiều dầy của bố thắng còn lại không được 1/8 inches, đó là dấu hiệu bố thắng đã quá mòn, cần phải thay. Việc thay bố thắng là công tác bảo trì, chủ xe có thể thực hiện được.
- Trong lúc bánh xe còn nhấc cao trên mặt đất, thử lắc bánh từ sau ra trước, để xem “bộ bạc” (bearing assembly) còn tốt không, có lỏng không. Quay bánh và thẩm định xem tiếng bánh xe quay có đều không. Tiếng lọc xọc không đều là triệu chứng ma sát không đều với bố thắng. Nhờ một người vào trong xe, đạp thắng, xem bánh có dừng lại ngay không.
3. Kiểm tra dầu thắng:
Dầu thắng đựng trong một bình mủ trong, không cần mở nắp vẫn nhìn thấy mực dầu trong bình. Nên hạn chế việc mở nắp bình dầu để khỏi đưa không khí vào trong hệ thống.
Dầu phải vừa đủ, ở giữa vạch “full” và “low”. Nếu thấy dầu xuống thấp hơn vạch “low”, đó là dấu chỉ bố thắng đã quá mòn, khiến cho piston phải đưa xuống sâu hơn. Trong trường hợp này, cách xử sự đúng nhất là thay bố thắng mới, chúng ta sẽ thấy mực dầu trở về mức vừa đủ, nghĩa là dâng lên cao hơn vạch low. Trong trường hợp không thay bố thắng ngay được, có thể tạm thời châm thêm dầu thắng thích hợp cho đủ, nhưng khi thay bố thắng mới thì lại phải hút bớt dầu thắng ra, bằng không dầu sẽ tràn lên trên mức Full, cũng là điều không tốt.
Nếu gặp trở ngại gì mà bạn cho là do khiếm khuyết của hãng sản xuất, xin đừng ngần ngại liên lạc nhà chức trách. Với những cái minivan Honda Odyssey, chúng ta thấy chỉ có 22 khiếu nại mà chính phủ đã mở cuộc điều tra để đặt vấn đề trách nhiệm của nhà sản xuất rồi. Nếu mọi người đều tích cực và công khai phản ánh ý kiến của mình đến đúng chỗ, thì đó chính là những tiếng nói góp phần cải thiện – không những kỹ nghệ xe hơi, mà cả cuộc sống toàn diện nữa.
haosmith@yahoo.com