Drum Brake thường được gài ở bánh sau, còn Disk Brake được gài ở bánh trước. Nhưng cũng có nhiều xe chỉ xài một thứ là Disk Brake cho cả bánh trước bánh sau.
Bảo trì thắng xe hơi (kỳ 4)
Hao Smith/Viễn Đông
Công việc xả gió trong hệ thống thắng ở mỗi bánh đã được mô tả trong bài trước. Nói ra nghe phức tạp, chứ thực sự đâu khó gì, chỉ có… down, open, close, up thôi thì ai chẳng làm được!
Nhưng có những kiểu xe thiết kế thắng trước hơi khác với thiết kế thắng sau. Khi đó, Drum Brake (thắng trống) là loại thắng thường được gài ở 2 bánh sau, và Disk Brake (thắng đĩa) là loại thắng thường được lắp ở 2 bánh trước.
Phương pháp xả gió đề cập trong bài lần trước áp dụng cho Drum Brake mà thôi, nên bài này sẽ nói đến việc xả gió ở Disk Brake. Nhưng trước hết, bạn phải xem xe của mình dùng kiểu thắng nào – Drum Brake hay Disk Brake?
Disk Brake lộ ra sau khi tháo bánh xe, với Caliper nằm ở góc phải.
Phân biệt Drum Brake và Disk Brake
Sau đây là những khác biệt dễ thấy nhất của Drum Brake và Disk Brake:
1. Drum Brake thường được gài ở bánh sau, còn Disk Brake được gài ở bánh trước. Nhưng cũng có nhiều xe chỉ xài một thứ là Disk Brake cho cả bánh trước bánh sau.
2. Drum Brake là thắng… trống (drum là cái trống, giống như bụng bự đôi khi gọi là bụng trống, chứ không phải là “trống rỗng, không có gì”). Gọi như vậy là bởi vì hệ thống thắng được đậy lại trong một cái hộp, trông như cái mặt trống. Khi xe chạy thì trống quay theo chuyển động bánh xe. Khi tài xế nhấn thắng, sẽ có 2 cái “giầy” (đúng là 2 cái shoes) từ bên trong đạp ra, ép vào mặt trong của trống khiến nó quay chậm lại, từ đó kềm hãm chuyển động bánh xe.
3. Disk Brake là thắng đĩa. Đó là một cái đĩa phẳng, sáng bóng, chuyển động theo chiều quay của bánh xe. Khi tài xế đạp thắng, thì có một bộ phận ép “má” sát 2 bên mặt đĩa để ghìm nó lại, và ghìm luôn chuyển động của bánh xe. Cái má đó gọi là “brake pad” (bố thắng) và bộ phận giữ 2 cái “má” để khi cần thì ép chúng vào đĩa gọi là “Caliper”.
Chúng ta có thể nhận ngay ra cái trống hoặc cái đĩa bằng cách nhìn xuyên thấu những khe hở trên vành bánh xe: Trống (drum) thì nhô cái bụng khum khum, và vành bánh xe đính luôn trên đó; còn đĩa thì ẩn sâu vào bên trong, không dính với vành bánh xe, nhưng vẫn để lộ bề mặt sáng bóng nhìn từ ngoài vào vẫn thấy rõ ràng.
Drum Brake trông như cái mặt trống, gắn liền vào bánh xe.
Thắng trống và thắng đĩa: Thứ nào tiện hơn?
Đúng ra, câu hỏi phải là: Thứ nào lợi hơn? Bởi vì đối với người tài xế thì hai thứ đều tiện như nhau: Chỉ việc nhấn đạp vài cái là được việc, không cần làm thêm động tác gì khác. Nhưng trên quan điểm kỹ thuật thì thắng đĩa (disk brake) lợi hơn, do những đặc điểm sau:
- Phát tán nhiệt đều trên mặt đĩa;
- Đáng tin cậy hơn khi xe đang đổ dốc;
- Ít bị nước vô hiệu hóa khi trời mưa (nhờ sức ly tâm bắn nước ra ngoài khi vòng đĩa quay)…
Tạm thời chúng ta hãy cứ chấp nhận như vậy, chưa phân tích kỹ về những tiện lợi hoặc bất lợi giữa đĩa và trống. Câu hỏi tiếp theo cần đặt ra là: Disk Brake có lợi hơn, tại sao còn dùng Drum Disk làm gì? Là bởi vì, phí tổn gắn Drum Brake nhẹ hơn… Nhưng chuyện đó là của nhà sản xuất, chúng ta cũng chẳng lý tới làm gì!
Chỉ cần biết rằng, đa số các xe hơi chạy trên đường phố nước Mỹ hiện nay đều là Disk Brake cho bánh trước, và Drum Brake cho bánh sau. Dĩ nhiên cũng có xe dùng Disk Brake cho cả bánh trước lẫn bánh sau. Nhưng cái xe bạn và tôi đang chạy, nhiều phần là như thế. Ngay bây giờ, bạn có thể ra sân để xem. Không cần phải dụng cụ lỉnh kỉnh, chỉ việc nhìn qua các khe hở trên vành bánh xe là phân biệt được ngay.
Con ốc xả dầu, cũng gọi là Bleeder Nipple, nằm trên Caliper.
Xả gió cho Disk Brake
Bài lần trước nói về việc xả gió cho Drum Brake, nên lần này phải nói đôi chút về Disk Brake. Sở dĩ nói “đôi chút” vì, phần lớn công việc là giống nhau, xin kể lại như sau:
- Tìm Valve xả dầu (bleeder valve)
- Dùng ống Tubing dẫn dầu vào một bình nhựa trong để dưới đất
- Hai người thợ phối hợp nhau, vận động theo thứ tự: Down-Open, Close, Up…
Tuy nhiên, ở Disk Brake thì vị trí nút xả dầu nằm trên Caliper, tức là cái bộ phận ôm 2 “bố thắng” ngoặm vào 2 bên mặt đĩa. Tháo bánh ra, bạn sẽ thấy Caliper và con ốc xả dầu (bleeder screw) nằm trên Caliper ở mặt ngoài. Có người gọi con ốc xả dầu đó là Bleeder Nipple (bởi vì trông nó giống như cái núm…). Có được cái nipple đó rồi, bạn lập lại động tác trong các giai đoạn giống như khi xả gió cho Drum Disk (xin xem lại bài 3).
Quan trọng: Có một việc chẳng thuộc vào giai đoạn nào, nhưng buộc bạn phải nhớ, đó là: Giữa các chu kỳ xả gió, nhớ kiểm tra bình dầu thắng xem dầu có còn đủ ở mức Maximum không, hay là đã hao ngót nhiều rồi. Nếu đã hao ngót thì phải lo đổ lại cho đầy trước khi làm tiếp, bằng không dầu cạn tới đáy mà vẫn cứ ngồi… đạp đạp, thì chỉ tổ rước toàn không khí vào bình và vào Master Cylinder. Nếu trường hợp đó xảy ra bạn phải làm thêm một công việc khác, đó là xả gió cho Master Cylinder. Cách làm không khó gì, chỉ mất công thêm.
Đến đây, xả gió cho xe đã xong, bạn có thể đi... hóng gió được rồi. Không biết luật lệ ở nhà bạn thế nào, nhưng Hao Smith bao giờ cũng phải hỏi vợ trước khi đi cho… chắc ăn!
Haosmith@yahoo.com
Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.
Hao Smith/Viễn Đông
Công việc xả gió trong hệ thống thắng ở mỗi bánh đã được mô tả trong bài trước. Nói ra nghe phức tạp, chứ thực sự đâu khó gì, chỉ có… down, open, close, up thôi thì ai chẳng làm được!
Nhưng có những kiểu xe thiết kế thắng trước hơi khác với thiết kế thắng sau. Khi đó, Drum Brake (thắng trống) là loại thắng thường được gài ở 2 bánh sau, và Disk Brake (thắng đĩa) là loại thắng thường được lắp ở 2 bánh trước.
Phương pháp xả gió đề cập trong bài lần trước áp dụng cho Drum Brake mà thôi, nên bài này sẽ nói đến việc xả gió ở Disk Brake. Nhưng trước hết, bạn phải xem xe của mình dùng kiểu thắng nào – Drum Brake hay Disk Brake?
Disk Brake lộ ra sau khi tháo bánh xe, với Caliper nằm ở góc phải.
Phân biệt Drum Brake và Disk Brake
Sau đây là những khác biệt dễ thấy nhất của Drum Brake và Disk Brake:
1. Drum Brake thường được gài ở bánh sau, còn Disk Brake được gài ở bánh trước. Nhưng cũng có nhiều xe chỉ xài một thứ là Disk Brake cho cả bánh trước bánh sau.
2. Drum Brake là thắng… trống (drum là cái trống, giống như bụng bự đôi khi gọi là bụng trống, chứ không phải là “trống rỗng, không có gì”). Gọi như vậy là bởi vì hệ thống thắng được đậy lại trong một cái hộp, trông như cái mặt trống. Khi xe chạy thì trống quay theo chuyển động bánh xe. Khi tài xế nhấn thắng, sẽ có 2 cái “giầy” (đúng là 2 cái shoes) từ bên trong đạp ra, ép vào mặt trong của trống khiến nó quay chậm lại, từ đó kềm hãm chuyển động bánh xe.
3. Disk Brake là thắng đĩa. Đó là một cái đĩa phẳng, sáng bóng, chuyển động theo chiều quay của bánh xe. Khi tài xế đạp thắng, thì có một bộ phận ép “má” sát 2 bên mặt đĩa để ghìm nó lại, và ghìm luôn chuyển động của bánh xe. Cái má đó gọi là “brake pad” (bố thắng) và bộ phận giữ 2 cái “má” để khi cần thì ép chúng vào đĩa gọi là “Caliper”.
Chúng ta có thể nhận ngay ra cái trống hoặc cái đĩa bằng cách nhìn xuyên thấu những khe hở trên vành bánh xe: Trống (drum) thì nhô cái bụng khum khum, và vành bánh xe đính luôn trên đó; còn đĩa thì ẩn sâu vào bên trong, không dính với vành bánh xe, nhưng vẫn để lộ bề mặt sáng bóng nhìn từ ngoài vào vẫn thấy rõ ràng.
Drum Brake trông như cái mặt trống, gắn liền vào bánh xe.
Thắng trống và thắng đĩa: Thứ nào tiện hơn?
Đúng ra, câu hỏi phải là: Thứ nào lợi hơn? Bởi vì đối với người tài xế thì hai thứ đều tiện như nhau: Chỉ việc nhấn đạp vài cái là được việc, không cần làm thêm động tác gì khác. Nhưng trên quan điểm kỹ thuật thì thắng đĩa (disk brake) lợi hơn, do những đặc điểm sau:
- Phát tán nhiệt đều trên mặt đĩa;
- Đáng tin cậy hơn khi xe đang đổ dốc;
- Ít bị nước vô hiệu hóa khi trời mưa (nhờ sức ly tâm bắn nước ra ngoài khi vòng đĩa quay)…
Tạm thời chúng ta hãy cứ chấp nhận như vậy, chưa phân tích kỹ về những tiện lợi hoặc bất lợi giữa đĩa và trống. Câu hỏi tiếp theo cần đặt ra là: Disk Brake có lợi hơn, tại sao còn dùng Drum Disk làm gì? Là bởi vì, phí tổn gắn Drum Brake nhẹ hơn… Nhưng chuyện đó là của nhà sản xuất, chúng ta cũng chẳng lý tới làm gì!
Chỉ cần biết rằng, đa số các xe hơi chạy trên đường phố nước Mỹ hiện nay đều là Disk Brake cho bánh trước, và Drum Brake cho bánh sau. Dĩ nhiên cũng có xe dùng Disk Brake cho cả bánh trước lẫn bánh sau. Nhưng cái xe bạn và tôi đang chạy, nhiều phần là như thế. Ngay bây giờ, bạn có thể ra sân để xem. Không cần phải dụng cụ lỉnh kỉnh, chỉ việc nhìn qua các khe hở trên vành bánh xe là phân biệt được ngay.
Con ốc xả dầu, cũng gọi là Bleeder Nipple, nằm trên Caliper.
Xả gió cho Disk Brake
Bài lần trước nói về việc xả gió cho Drum Brake, nên lần này phải nói đôi chút về Disk Brake. Sở dĩ nói “đôi chút” vì, phần lớn công việc là giống nhau, xin kể lại như sau:
- Tìm Valve xả dầu (bleeder valve)
- Dùng ống Tubing dẫn dầu vào một bình nhựa trong để dưới đất
- Hai người thợ phối hợp nhau, vận động theo thứ tự: Down-Open, Close, Up…
Tuy nhiên, ở Disk Brake thì vị trí nút xả dầu nằm trên Caliper, tức là cái bộ phận ôm 2 “bố thắng” ngoặm vào 2 bên mặt đĩa. Tháo bánh ra, bạn sẽ thấy Caliper và con ốc xả dầu (bleeder screw) nằm trên Caliper ở mặt ngoài. Có người gọi con ốc xả dầu đó là Bleeder Nipple (bởi vì trông nó giống như cái núm…). Có được cái nipple đó rồi, bạn lập lại động tác trong các giai đoạn giống như khi xả gió cho Drum Disk (xin xem lại bài 3).
Quan trọng: Có một việc chẳng thuộc vào giai đoạn nào, nhưng buộc bạn phải nhớ, đó là: Giữa các chu kỳ xả gió, nhớ kiểm tra bình dầu thắng xem dầu có còn đủ ở mức Maximum không, hay là đã hao ngót nhiều rồi. Nếu đã hao ngót thì phải lo đổ lại cho đầy trước khi làm tiếp, bằng không dầu cạn tới đáy mà vẫn cứ ngồi… đạp đạp, thì chỉ tổ rước toàn không khí vào bình và vào Master Cylinder. Nếu trường hợp đó xảy ra bạn phải làm thêm một công việc khác, đó là xả gió cho Master Cylinder. Cách làm không khó gì, chỉ mất công thêm.
Đến đây, xả gió cho xe đã xong, bạn có thể đi... hóng gió được rồi. Không biết luật lệ ở nhà bạn thế nào, nhưng Hao Smith bao giờ cũng phải hỏi vợ trước khi đi cho… chắc ăn!
Haosmith@yahoo.com
Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.
Tin đọc nhiều
MỚI CẬP NHẬT
ĐỌC THÊM
Xe Pick-up điện Ram có thể chạy được 500 dặm sau một lần sạc
Theo ước tính của EPA, các phiên bản tầm xa của Ford’s Lightning có thể đi được quãng đường lên tới 320 dặm sau một lần sạc.
Nhiều người muốn gắn camera trong xe
Từ các tai nạn nghiêm trọng cho đến các va chạm nhỏ trên đường, dash cam đã cho thấy tính hữu dụng.
Ford ra mắt xe điện Mach-E mang hiệu Mustang lừng danh của hãng
Hãng Ford vừa ra mắt xe điện Mustang Mach-E, nằm trong kế hoạch đầu tư $11 tỷ Mỹ kim vào xe chạy điện và xe hỗn hợp xăng điện từ ...
Tesla "khoe" xe hơi sản xuất tại Trung Quốc
Hãng xe Tesla vừa công bố hình ảnh những chiếc xe Model 3 đầu tiên được lắp ráp tại nhà máy ở Thượng Hải.
Bentley, Lamborghini và Rolls-Royce sản xuất xe SUV không kịp cho nhu cầu
Các hãng xe đắt tiền cho giới triệu phú như Rolls-Royce, Bentley, Lamborghini và Maserati đã có lịch sử, tiếng tăm lâu dài về việc chế tạo những chiếc xe ...