“Con mắt Bắc Kinh” xuất hiện ở Vịnh Oman để hỗ trợ Iran: tàu trinh sát Liaowang‑1 và ván cờ mới giữa Trung Quốc – Hoa Kỳ quanh Iran

Sự hiện diện của Liaowang-1 không phải là tiếng súng, nhưng lại giống một “con mắt khổng lồ” giữa đại dương – đủ để biến cuộc đối đầu khu vực thành ván cờ chiến lược giữa các cường quốc.

Sự xuất hiện của tàu trinh sát không gian và tình báo điện tử Liaowang‑1 tại khu vực Vịnh Oman đang thu hút sự chú ý đặc biệt của giới quân sự quốc tế. Con tàu tối tân của Hải quân Trung Quốc được cho là đã triển khai đến khu vực này từ giữa tháng 2/2026, đi cùng một tàu khu trục Type 055 destroyer và một tàu khu trục Type 052D destroyer.

Theo nhiều nguồn phân tích quân sự phương Tây, nhiệm vụ chính của Liaowang-1 là theo dõi hoạt động quân sự của Hoa Kỳ trong bối cảnh căng thẳng leo thang quanh Iran. Con tàu được thiết kế để giám sát vệ tinh quân sự, theo dõi các vụ phóng tên lửa và thu thập tín hiệu điện tử từ chiến trường.

Một trong những mục tiêu được cho là đang nằm trong phạm vi theo dõi của tàu là nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ do USS Abraham Lincoln (CVN‑72) dẫn đầu, hoạt động tại biển Ả Rập. Ngoài ra, các hoạt động của chiến đấu cơ tàng hình như F‑35 Lightning II, F‑22 Raptor hay máy bay tác chiến điện tử EA‑18G Growler cũng có thể nằm trong phạm vi thu thập dữ liệu.

Một số nhà phân tích cho rằng dữ liệu thu được từ hệ thống radar, vệ tinh và cảm biến điện tử của Liaowang-1 có thể được chia sẻ với Tehran. Điều này có thể giúp Iran phát hiện sớm các hoạt động quân sự, theo dõi vị trí tàu chiến và đánh giá khả năng tàng hình của các loại chiến đấu cơ Mỹ.

Nếu điều này xảy ra, nó sẽ bù đắp phần nào những tổn thất trong hệ thống trinh sát của Iran – vốn được cho là đã bị suy yếu đáng kể sau các đợt tấn công gần đây.

Tuy nhiên, việc đối phó với Liaowang-1 không phải là điều dễ dàng. Con tàu hoạt động ở vùng biển quốc tế và được hộ tống bởi các tàu chiến mạnh, khiến bất kỳ hành động quân sự trực tiếp nào cũng có nguy cơ dẫn đến đối đầu với Trung Quốc.

Vì vậy, các chuyên gia cho rằng Washington nhiều khả năng sẽ sử dụng những biện pháp “mềm” hơn. Máy bay tác chiến điện tử EA-18G Growler từ các tàu sân bay Mỹ có thể tiến hành gây nhiễu radar và hệ thống truyền dữ liệu của con tàu. Ngoài ra, các hoạt động giám sát bằng máy bay tuần tra biển và tàu chiến cũng có thể được triển khai nhằm hạn chế khả năng thu thập thông tin của nó.

Một số kịch bản khác bao gồm các hoạt động tấn công mạng nhằm làm gián đoạn hệ thống truyền thông hoặc chuỗi dữ liệu vệ tinh. Tuy nhiên, những biện pháp này cũng tiềm ẩn nguy cơ leo thang xung đột trong không gian mạng giữa hai cường quốc.

Giới phân tích cho rằng sự hiện diện của Liaowang-1 phản ánh một thực tế mới của địa chính trị toàn cầu: ngay cả khi không trực tiếp tham chiến, các cường quốc vẫn có thể tác động mạnh đến cục diện thông qua mạng lưới tình báo, công nghệ và dữ liệu.

Trong bối cảnh đó, con tàu trinh sát khổng lồ đang lặng lẽ hoạt động giữa Ấn Độ Dương không chỉ là một phương tiện quân sự. Nó còn là biểu tượng của cuộc cạnh tranh chiến lược ngày càng phức tạp giữa các cường quốc – nơi thông tin và cảm biến đôi khi quan trọng không kém tên lửa và tàu chiến.

TH