Chẩn bịnh cho két nước

Két nước (Radiator) chính là nơi xuất phát nguồn nước giải nhiệt để mang đi phân phối trong toàn hệ thống. Nhìn bề ngoài két nước thấy bình yên vô sự, nhưng bên trong có thể đang gặp nhiều rắc rối lớn, chẳng hạn như bình nước bị nghẹt, và dòng nước không lưu thông đều qua két nước. Và bởi vì nơi đây là nguồn nước, nên nếu bị kẹt thì cả hệ thống giải nhiệt sẽ bị tê liệt. Vậy khi cảm thấy có trục trặc về hệ giải nhiệt, một trong những câu hỏi phải đặt ra là “có thể do kẹt nước bị nghẹt không?”
Nói rằng két nước bị nghẹt không có nghĩa là dòng nước bị chặn lại hoàn toàn, nhưng có thể nó bị chặn lại phần nào, khiến cho lượng nước lưu thông không đầy đủ, xe vẫn có thể chạy nhưng chạy trong điều kiện thiếu thốn, đưa đến nhiều tác hại về sau. Vì thế, điều cần thiết là phải biết cách “chẩn bịnh” két nước.

Quan sát dòng nước coolant:
1. Đậu xe tại một vị trí bằng phẳng, rồi tắt máy, để cho máy nguội hẳn (có thể phải chờ tới 3 tiếng đồng hồ nếu xe vừa sử dụng xong). Nếu xe chưa sử dụng thì có thể sang ngay bước thứ 2
2. Mở nắp đậy đầu xe, rồi mở nắp két nước. Bạn sẽ nhìn thấy dòng nước coolant lóng lánh bên trong.
3. Cho nổ máy xe, chờ khoảng vài phút để máy ấm lên, và điều nhiệt kế mở ra cho dòng nước luân lưu. Dùng đèn bấm, soi vào trong lòng két nước, và quan sát dòng nước: Bạn sẽ thấy dòng nước trôi chảy bên trong. Nếu két nước bị nghẹt ở một đoạn nào đó, bạn sẽ thấy dòng nước trôi chảy không đều hòa. Hoặc bạn sẽ nhìn thấy dòng nước đục như nước bùn, có mùi cao su, điều đó cho thấy két nước có thể bị nghẹt đâu đó, không còn hoạt động với 100% công suất.

Kiểm tra ống dẫn nước
5. Nắm phần ống thượng (ống trên, tức là phần ống đưa nước nóng về bình), và nắn thử lúc xe chưa nổ máy để nghe cảm giác ở bàn tay như thế nào.
6. Đậy nắp két nước lại, và nhờ một người khác ngồi trong phòng máy, đạp chân gas để thúc cho vòng máy quay ở tốc độ 3,000 RPM (không cần chính xác, chỉ cần khoảng độ đó là được).
7. Trong lúc máy đang rú lên như vậy thì ở bên ngoài, bạn lại đưa tay nắn ống thượng. Nếu két nước bị nghẹt thì bao nhiêu nước sẽ đổ dồn cả vào đường ống này, khiến ống cứng lên, rất khó bóp nén xuống.

Kiểm tra nhiệt độ bên ngoài của két nước
8. Dùng tay để sờ các “vi cá” để cảm nhận độ nhiệt. Nếu thấy toàn phần két nước nóng ấm đều lên, điều đó có nghĩa là két nước hoạt động bình thường, không nghẹt. Nhưng nếu bạn cảm thấy chỗ nóng chỗ lạnh không đều, thì đây là dấu hiệu rõ nét nhất cho thấy két nước bị nghẹt chỗ nào đó.
Thực ra, két nước (Radiator) không phải là một cái bình, hoặc một cái bể, nhưng nó được kết cấu bằng nhiều ống rỗng ghép lại, để có thể tăng cường đường đi của dòng nước, giúp nó giải tỏa nhiệt lượng vừa thâu tóm trong đầu máy. Tuy nhiên cũng vì cấu trúc như vậy (một tập hợp ống rỗng) nên hiện tượng nghẹt ống là điều rất dễ xảy ra.

Kiểm tra máy sưởi (heater):
Nếu mở sưởi mà không thấy ấm, điều đó có nghĩa là máy sưởi trục trặc, nói rộng hơn, là hệ thống Coolant trục trặc ở đoạn máy sưởi. Chúng ta có thể kiểm chứng lại bằng cách tìm 2 ống (nhỏ) dẫn nước coolant vào máy sưởi. Lấy tay sờ vào hai ống trong lúc xe đang nổ máy tại chỗ, bạn có thấy một ống nóng hơn và một ống lạnh hơn không? Nếu không, điều đó có nghĩa là máy sưởi đã bị nghẹt và cần được thay thế.
Gặp những trường hợp như trên, chúng ta một là phải thay thế máy sưởi, hoặc phải thay thế két nước để có thể tái lập sự hiệu quả của dòng nước coolant.

Đính chính:
Nhân tiện, xin đính chính về công dụng của 2 ống dẫn nước, thực ra ống trên (upper hose) là ống dẫn nước nóng trở về bình sau khi nước đã làm xong nhiệm vụ trong đầu máy, và ống dưới (lower hose) là ống dẫn nước mát vào máy để làm việc. Nếu trong lúc trình bầy có gì lầm lẫn giữa nhiệm vụ 2 đường ống, chúng tôi xin được minh xác lại cho rõ ràng.

Bảo trì hệ giải nhiệt:
Hệ giải nhiệt có nhiều bộ phận tương ứng, có liên quan và ràng buộc chặt chẽ với nhau. Để đến lúc hư hỏng mới sửa chữa, là điều không ai muốn xảy ra. Cũng như không ai chờ đến lúc ghẻ lở phát ra mới ân hận vì không chịu giữ vệ sinh thân thể và tắm rửa thường xuyên.
Là người dùng xe, chúng ta không có thể làm gì để bảo trì hệ giải nhiệt tốt hơn các việc sau đây: Kiểm tra nước Coolant mỗi tuần một lần, và thay thế Coolant theo định kỳ, 2 năm một lần hoặc 25,000 dặm, tùy điều kiện nào đến trước: Dù xe ít sử dụng, nước coolant vẫn thoái hóa theo thời gian, và có thể làm cho két nước rỉ sét và đường ống hư hại.