Câu hỏi về xả gió trong brake lines

Lần trước, chúng tôi đã trình bày về việc không khí xâm nhập hệ thống thắng, tạo ra hiện tượng thắng xốp, không ăn…. Trục trặc này có thể ví như con người bị “trúng gió.” Để giải quyết, chúng ta phải “cạo gió”, người cũng như xe.
Có bạn đọc nêu một câu hỏi về việc xả gió như sau: “Cháu nghe nói mỗi khi mình mở nắp hộp dầu thắng là không khí lọt vào, và lâu lâu mình phải xả gió. Cháu có thói quen hay kiểm tra các loại dầu nhớt trong xe như nước coolant, nhớt máy…. Như vậy là phải chuẩn bị để xả gió hay sao? Hoặc có cách nào ngăn ngừa để cho việc check dầu nhớt không bị ảnh hưởng, xin chú giúp cho. Cám ơn chú.”
Trả lời:
Để không khí len vào trong hệ thống thắng sẽ đưa đến “bệnh tật,” và thắng không ăn nữa, hậu quả đúng là như vậy. Nhưng nếu bạn chỉ có mở nắp bình dầu để kiểm tra mà thôi, thì việc đó không ảnh hưởng gì mấy, NẾU mức dầu trong bình thắng luôn luôn đầy đủ (tới mức Maximum, và không bao giờ xuống dưới mức Minimum) và toàn bộ hệ thống dẫn dầu không bị rò rỉ chỗ nào. Nói một cách khác, không khí có thể xâm nhập hệ thống nếu dầu thắng xuống thấp quá mức Min. và hệ thống dẫn dầu bị rò rỉ đâu đó.
Muốn ngăn chặn, không để tình trạng này xảy ra, chúng ta phải cảnh giác và kiểm tra luôn luôn. Trước tiên là kiểm tra bình dầu xem có đầy đủ không, và kiểm tra các đường dẫn dầu về 4 bánh xe xem có rò rỉ chỗ nào không.
- Kiểm tra bình dầu thắng (brake fluid reservoir): Bình dầu thắng có 2 vạch – Maximum và Minimum – và dầu thắng phải nằm giữa 2 vạch này, không cao hơn Max, và không thấp hơn Min. Cao hơn Max, chúng ta phải dùng một cái ống hút (turkey baster) để hút ra. Nhưng nếu thấp hơn mức Min thì phải làm gì? Nên tiếp dầu vào thêm cho đủ không? Câu trả lời là: Nên và không nên.
* “Nên” là vì tạm thời chúng ta có thể ngăn chặn được hậu quả của tình trạng thiếu dầu, ngăn không khí xâm nhập hệ thống.
* “Không nên” là vì làm như vậy, chúng ta vô tình che đậy nguyên nhân đưa đến tình trạng hao dầu, và không thể sửa chữa kịp thời. Nguyên nhân hao dầu có thể là:
1. Do bố thắng dùng đã lâu, nên quá mòn, làm cho piston ở bánh xe phải vươn xa hơn mới có thể ép được vào đĩa thắng. Khi piston thọc xuống sâu hơn, thì mức dầu trong bình cũng theo đó mà hạ thấp, mặc dầu lượng dầu vẫn như cũ không hao đi đâu giọt nào cả. Khi lượng dầu hạ xuống, thấp hơn vạch Min thì lượng không khí tràn vào có thể gây ra trở ngại cho hệ thống. Phản ứng bằng cách chế dầu vào bình là một cách chữa tạm thời. Nhưng thực ra, bạn cũng chẳng chữa được cái gì, bởi vì bao lâu bố thắng mòn còn đó, thì thắng vẫn không ăn. Mà bạn lại bị che mắt, tưởng rằng như vậy là xong: Nhưng nếu không thu xếp thay bố thắng ngay, thì những bộ phận kim loại sẽ cà vào nhau, gây ra tổn thất đáng kể hơn cho đĩa thắng (Disc). Chính vì thế, nhiều chuyên viên cơ khí khuyên rằng, KHÔNG nên tiếp thêm dầu thắng khi thấy hao hụt, mà phải tìm hiểu tới tận gốc rễ, và chữa trị ngay ở cái gốc đó.
2. Do hệ thống bị rò rỉ: Hệ thống thắng bao gồm nhiều đường dây dẫn dầu thắng từ bình dầu về 4 bánh xe, gọi là Brake Lines. Các đường dẫn này chạy ngoằn ngoèo dưới gầm xe, làm bằng đồng, không dễ rò rỉ, nhưng cũng có thể vì một va chạm bất thường nào đó mà bị bể, gây ra 2 tác hại đồng thời: Làm rò rỉ dầu thắng, và làm cho không khí tràn vào hệ thống.
Nếu nguyên nhân gây ra hao dầu nằm ở đây, mà chủ xe chỉ làm một việc là tiếp thêm dầu vào bình thôi, thì tiếp đến đời nào cho xuể? Vì thế một số chuyên gia cơ khí khuyên không nên tiếp dầu, mà phải đối phó tận gốc, là thay ngay đoạn ống bị rò bể bằng một đoạn ống mới.
Cả 2 trường hợp trên – mòn bố thắng và đường dẫn bị bể - đều khiến cho không khí xâm nhập hệ thống, nhưng cách đối phó không phải là “xả gió” mà là thay ngay những bộ phận có khuyết điểm, như bố thắng và thay đường dẫn bị rò. Như vậy, xe còn có thể “trúng gió” trong những trường hợp nào nữa?
Đó là khi dầu còn đầy, nhưng sử dụng đã lâu và bị thoái hóa. Như bài trước có nói, làm việc dưới mức nhiệt cao lâu ngày, dầu thắng có lúc sôi lên, một phần bị bốc hơi, tạo ra những túi khí nằm trong hệ thống, và mỗi khi tài xế đạp chân lại có cảm giác “xốp” ở bàn chân, giống như đang đạp trên mớ bông gòn….và dĩ nhiên, thắng không ăn, xe vẫn điềm nhiên tiến tới.
Đó là lúc chúng ta phải xả gió, hay đúng hơn là phải thay mới dầu thắng. Thay mới và xả gió là 2 công việc khác nhau, nhưng luôn luôn đi với nhau: Khi thay dầu là phải xả gió, khi xả gió là đương nhiên thay dầu. Chúng ta sẽ nói thêm về đề tài này trong bài lần sau.
Haosmith@yahoo.com